Avrupa Futbol Şampiyonası finalleri listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Avrupa Futbol Şampiyonası, 1960 yılından beri düzenlenen bir futbol turnuvasıdır. Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA) üyesi erkek millî futbol takımları'nın katılabildiği turnuva dört yılda bir düzenlenir. Turnuvanın 1960 yılında Paris'te oynanan ilk finalini Yugoslavya'yı uzatmalarda 2-1 yenen Sovyetler Birliği kazanmıştır. 2012 yılında Kiev'de oynanan son finalde ise İtalya'yı 4-0 yenen İspanya kupaya ulaşmıştır. İspanya bu galibiyetle şampiyona finallerindeki en farklı skoru elde etmiştir.[1] Bir sonraki Avrupa Şampiyonası 2016 yılının Haziran-Temmuz döneminde Fransa'nın ev sahipliğinde yapılacaktır.[2]

Avrupa Şampiyonası final maçları, turnuvanın sonunda Avrupa şampiyonunu belirlemek için oynanır. 2008'deki turnuva itibariyle, maçın 90 dakikalık normal süresinin beraberlikle sonuçlanması durumunda, 15'er dakikalık iki devre halinde 30 dakikalık uzatma devreleri başlar. Bu uzatmanın sonunda da eşitlik bozulmazsa penaltı vuruşlarına geçilir. Penaltı atışlarını kazanan takım şampiyon olur.[3] Şimdiye kadar oynanan 13 finalin beşi berabere bitmiş ve tekrar maçı (1968), uzatmalar (1960), penaltılar (1976) ve altın gol (1996, 2000) gibi farklı sistemlerle şampiyon belirlenmiştir.[4] Kazanan takıma kupanın kopyası (orijinali UEFA'da kalır), finaliste ve yarı finalistlere ise birer plaket takdim edilir.[5] Kazanan takım futbolcularına altın, finalde kaybeden takımın futbolcularına ise gümüş madalya verilir.[6]

Almanya ve İspanya şampiyona tarihinde üçer kez ile en çok şampiyon olan ekiplerdir. İki takımdan, İspanya'nın dört finaline karşılık, altı kez final oynayan Almanya turnuva tarihinin en başarılı takımıdır. Fransa ise turnuvayı iki kez kazanmayı başarmıştır. İki kez final oynayan Yugoslavya bu finallerin ikisini de kaybetmiştir. Yunanistan, Hollanda ve Danimarka oynadıkları tek finali kazanmayı başarmışlardır. Üstelik Danimarka 1992'de kazandığı turnuvaya iç savaş yaşadığı için turnuvadan çekilen Yugoslavya'nın yerine katılmıştı.[7]

Finaller listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Anahtar
Kazanan uzatmalar sonucu belli oldu.
Kazanan penaltılar sonucu belli oldu.
& Kazanan tekrar maçı sonucu belli oldu.
§ Kazanan altın golle belli oldu.
Yıl Kazanan Final skoru Finalist Stadyum Yer Not
1960 Sovyetler Birliği    2-1
[n 1]
 Yugoslavya Parc des Princes Paris, Fransa [9][10]
1964 İspanya  2-1  Sovyetler Birliği Santiago Bernabéu Stadyumu Madrid, İspanya [11][12]
1968 İtalya    2-0&
[n 2]
 Yugoslavya Roma Olimpiyat Stadyumu Roma, İtalya [14][15]
1972 Batı Almanya  3-0  Sovyetler Birliği Heysel Stadyumu Brüksel, Belçika [16][17]
1976 Çekoslovakya    2-2
[n 3]
 Batı Almanya Rajko Mitić Stadyumu Belgrad, Yugoslavya [19][20]
1980 Batı Almanya  2-1  Belçika Roma Olimpiyat Stadyumu Roma, İtalya [21][22]
1984 Fransa  2-0  İspanya Parc des Princes Paris, Fransa [23][24]
1988 Hollanda  2-0  Sovyetler Birliği Berlin Olimpiyat Stadyumu Münih, Batı Almanya [25][26]
1992 Danimarka  2-0  Almanya Ullevi Stadyumu Göteborg, İsveç [27][28]
1996 Almanya    2-1§
[n 4]
 Çek Cumhuriyeti Wembley Stadyumu Londra, İngiltere [30][31]
2000 Fransa    2-1§
[n 5]
 İtalya Feijenoord Stadyumu Rotterdam, Hollanda [33][34]
2004 Yunanistan  1-0  Portekiz Işık Stadyumu Lizbon, Portekiz [35][36]
2008 İspanya  1-0  Almanya Ernst Happel Stadyumu Viyana, Avusturya [37][38]
2012 İspanya  4-0  İtalya Millî Olimpiyat Spor Kompleksi Kiev, Ukrayna [2][39]
  1. ^ Maçın normal süresi 1-1 bitti.[8]
  2. ^ İki gün önce oynanan ilk final maçı 1-1 bitti.[13]
  3. ^ Maçın normal süresi 2-2 bitti. Çekoslovakya penaltılar sonucu 5-3 kazandı.[18]
  4. ^ Maçın normal süresi 1-1 bitti. Almanya uzatmaların 5. dakikasında attığı altın golle kazandı.[29]
  5. ^ Maçın normal süresi 1-1 bitti. Fransa uzatmaların 13. dakikasında attığı altın golle kazandı.[32]

Ülkelere göre sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Millî takım Katıldığı final Şampiyon İkinci Şampiyonluk yılları İkincilik yılları
 Almanya[m 1] 6 3 3 1972, 1980, 1996 1976, 1992, 2008
 İspanya 4 3 1 1964, 2008, 2012 1984
 Fransa 2 2 0 1984, 2000 -
 Sovyetler Birliği 4 1 3 1960 1964, 1972, 1988
 İtalya 3 1 2 1968 2000, 2012
 Çek Cumhuriyeti[m 2] 2 1 1 1976 1996
 Danimarka 1 1 0 1992 -
 Yunanistan 1 1 0 2004 -
 Hollanda 1 1 0 1988 -
 Yugoslavya 2 0 2 - 1960, 1968
 Belçika 1 0 1 - 1980
 Portekiz 1 0 1 - 2004
  1. ^ Üç final Batı Almanya adıyla.
  2. ^ Bir final Çekoslovakya adıyla.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel
Özel
  1. ^ "Spain overpower Italy to win UEFA EURO 2012". UEFA. 27 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150427074746/http://www.uefa.com:80/uefaeuro/season=2012/matches/round=15175/match=2003351/postmatch/report/index.html. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2012. 
  2. ^ a b "France beat Turkey and Italy to stage Euro 2016". BBC. 2 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151002003039/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8711016.stm. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2012. 
  3. ^ Regulations, sf. 10.
  4. ^ "Golden goal rule downgraded to silver". The Guardian. 28 Nisan 2003. http://www.guardian.co.uk/football/2003/apr/28/newsstory.sport10. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  5. ^ Regulations, sf. 3-4.
  6. ^ Regulations, sf. 4.
  7. ^ ""Lucky" Hiddink keeps his magic touch with Russia". Reuters. 11 Aralık 2007. http://uk.reuters.com/article/2007/12/11/uk-soccer-europe-russia-hiddink-idUKL267494620071211. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  8. ^ "Ponedelnik heads Soviet Union to glory". UEFA. 1 Ekim 2003. 29 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151029123749/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1960/matches/round=164/match=4025/index.html. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  9. ^ "UEFA Euro 1960 - History". UEFA. 25 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151125053207/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1960/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  10. ^ "France 1960". BBC Sport. BBC. 17 Mayıs 2004. 4 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20090504055236/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/history/3078333.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  11. ^ "UEFA Euro 1964 - History". UEFA. 25 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151125053230/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1964/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  12. ^ "Spain 1964". BBC. 17 Mayıs 2004. 12 Temmuz 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20040712075454/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/history/3078417.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  13. ^ "1968 UEFA European Championship - Matches". UEFA. 12 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151112201901/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1968/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  14. ^ "UEFA Euro 1968 - History". UEFA. 12 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151112201901/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1968/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  15. ^ "Italy 1968". BBC. 17 Mayıs 2004. 15 Haziran 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20040615201016/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/history/3078455.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  16. ^ "UEFA Euro 1972 - History". UEFA. 3 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20141103161859/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1972/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  17. ^ "Belgium 1972". BBC. 17 Mayıs 2004. 27 Nisan 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20060427081355/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/history/3078533.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  18. ^ "Panenka's panache seals Czech triumph". UEFA. 3 Ekim 2003. 13 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151113030835/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1976/matches/round=193/match=3693/index.html. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  19. ^ "UEFA Euro 1976 - History". UEFA. 17 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150917004911/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1976/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  20. ^ "Yugoslavia 1976". BBC. 17 Mayıs 2004. 17 Temmuz 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20040717123946/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/history/3078649.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  21. ^ "UEFA Euro 1980 - History". UEFA. 24 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20141024092435/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1980/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  22. ^ "Italy 1980". BBC. 17 Mayıs 2004. 1 Temmuz 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20040701222300/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/history/3083203.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  23. ^ "UEFA Euro 1984 - History". UEFA. 3 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151203211719/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1984/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  24. ^ "France 1984". BBC. 17 Mayıs 2004. 22 Haziran 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20040622160040/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/history/3083327.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  25. ^ "UEFA Euro 1988 - History". UEFA. 25 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151125053759/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1988/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  26. ^ "West Germany 1988". BBC. 17 Mayıs 2004. 5 Temmuz 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20040705104336/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/history/3083427.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  27. ^ "UEFA Euro 1992 - History". UEFA. 14 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20141014071513/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=1992/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  28. ^ "Denmark's greatest moment". BBC. 24 Mayıs 2004. 18 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20090518073036/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/denmark/3683597.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  29. ^ "Germany Wins Euro 96 With a 'Golden Goal'". 6 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150706201127/http://www.nytimes.com/1996/07/01/news/01iht-thom.t.html. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  30. ^ "UEFA Euro 1996 - History". UEFA. 8 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150508062946/http://www.uefa.com:80/uefaeuro/season=1996/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  31. ^ "England 1996". BBC. 17 Mayıs 2004. 22 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20060222144334/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/history/3083531.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  32. ^ "France win Euro 2000". BBC. 2 Temmuz 2000. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150402103630/http://news.bbc.co.uk:80/2/hi/euro2000/816194.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  33. ^ "UEFA Euro 2000 - History". UEFA. 25 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151125054224/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2000/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  34. ^ "Belgium/Holland 2000". BBC. 24 Mayıs 2004. 5 Temmuz 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20040705040704/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/history/3083683.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  35. ^ "UEFA Euro 2004 - History". UEFA. 28 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150928084924/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2004/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  36. ^ "Greece win Euro 2004". BBC. 4 Temmuz 2004. 19 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20090219163535/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2004/3860105.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  37. ^ "UEFA Euro 2008 - History". UEFA. 9 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150509225322/http://www.uefa.com:80/uefaeuro/season=2008/matches/all/index.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012. 
  38. ^ "Germany 0-1 Spain". BBC. 29 Haziran 2008. 12 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120312194357/http://news.bbc.co.uk:80/sport1/hi/football/euro_2008/7363545.stm. Erişim tarihi: 4 Ocak 2012. 
  39. ^ "Stars struck by spectacular Olympic Stadium". UEFA. 12 Kasım 2011. 21 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20120521003344/http://www.uefa.com:80/uefaeuro/season=2012/hostcountries/news/newsid=1715726.html. Erişim tarihi: 3 Ocak 2012.