İçeriğe atla

Millî takımların Avrupa Futbol Şampiyonası performansları

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Turnuvayı şampiyon olarak tamamlayan takımlara verilen kupa

UEFA tarafından düzenlenen Avrupa Futbol Şampiyonası, 1960 ve 1964 yıllarındaki ilk iki turnuvada Avrupa Uluslar Kupası adını taşıyordu. 4 takımın katılımıyla başlayan turnuva, 1980'deki turnuvayla birlikte 8, 1996'daki turnuvayla birlikte 16, 2016'daki turnuvayla birlikte ise 24 takımın mücadelesine sahne oldu. Her düzenlenişinde en az bir takımın ilk kez katıldığı turnuvada, zaman içerisinde dağılan ülkelerin bazı ardılları UEFA tarafından eski takımın devamı olarak nitelendirildiğinden 35 farklı millî takım mücadele etti (ardıl takımlar ayrı birer takım olarak kabul edildiğinde ise toplam katılımcı sayısı 41'e ulaşır). Dört takımın katıldığı turnuvalar dışındaki turnuvalarda bu takımların 29'u ilk turu geçmeyi başarırken 15'i son dört takım arasına kaldı. Katılımcılar arasından 10 farklı ikinci ve 10 farklı şampiyon çıktı.

Almanya, 17 turnuvanın 14'üne katılarak hem en çok turnuvada yer alan hem de 58 maçla en çok Avrupa Futbol Şampiyonası maçına çıkan takımdır. 30 galibiyetle en çok maç kazanan takım olan Almanya, aynı zamanda galibiyete 3, beraberliğe ise 1 puan verilerek oluşturulan tüm zamanların puan durumunda 104 puanla birinci sırada yer alır. En çok şampiyonluk elde eden takım ise dört şampiyonlukla İspanya'dır.

Takımların turnuvalara göre sonuçları

[değiştir | kaynağı değiştir]

1960'taki ilk Avrupa Futbol Şampiyonası'ndan 1976 Avrupa Futbol Şampiyonası'na kadarki turnuvalara 4 takım katıldı. 1980 Avrupa Futbol Şampiyonası'yla birlikte bu sayı 8'e yükseldi. 1996 Avrupa Şampiyonası ile birlikte 16'ya yükselen katılımcı sayısı, 24 takımın katıldığı 2016 Avrupa Şampiyonası'yla birlikte günümüzdeki katılımcı değerine ulaştı. Turnuva tarihinde hiçbir takım, elemelerine girdiği turnuvaların tamamında da elemeleri geçerek tüm şampiyonalara katılmayı başaramadı.

Anahtar
1. Şampiyonluk
2. İkincilik
3. Üçüncülük
4. Dördüncülük (1960-1980)
YF Yarı final (1984-günümüz)
ÇF Çeyrek final (1996-günümüz)
S16 Son 16 turu (2016-günümüz)
GA Grup aşaması (1980-günümüz)
•• Katılmaya hak kazandı ama çekildi
• Elemeleri geçemedi
× Katılmadı / Çekildi / Men edildi
   Ev sahibi
Takım 1960
(4)
1964
(4)
1968
(4)
1972
(4)
1976
(4)
1980
(8)
1984
(8)
1988
(8)
1992
(8)
1996
(16)
2000
(16)
2004
(16)
2008
(16)
2012
(16)
2016
(24)
2020
(24)
2024
(24)
 Almanya[a] × × • 1. 2. 1. GA YF 2. 1. GA GA 2. YF YF S16 ÇF
 Arnavutluk × • • • × × • • • • • • • • GA • GA
 Avusturya • • • • • • • • • • • • GA • GA S16 S16
 BDT Rusya'ya bakınız (1992)[b]
 Batı Almanya Almanya'ya bakınız (1972-1988)[a]
 Belçika × • • 3. • 2. GA • • • GA • • • ÇF ÇF S16
 Bulgaristan • • • • • • • • • GA • GA • • • • •
 Çekya[c] 3. • • • 1. 3. • • • 2. GA YF GA ÇF GA ÇF GA
 Çekoslovakya Çekya ile Slovakya'ya bakınız (1960-1980)[c]
 Danimarka • 4. • • • • YF GA 1. GA GA ÇF • GA • YF ÇF
 Fransa 4. • • • • • 1. • GA YF 1. ÇF GA ÇF 2. S16 YF
 Finlandiya × × • • • • • • • • • • • • • GA •
 Galler × • • • • • • • • • • • • • YF S16 •
 Gürcistan Sovyetler Birliği'nin parçasıydı • • • • • • • S16
 Hırvatistan Yugoslavya'nın parçasıydı ÇF • GA ÇF GA S16 S16 GA
 Hollanda × • • • 3. GA • 1. YF ÇF YF YF ÇF GA • S16 YF
 İngiltere × • 3. • • GA • GA GA YF GA ÇF • ÇF S16 2. 2.
 İrlanda • • • • • • • GA • • • • • GA S16 • •
 İskoçya × × • • • • • • GA GA • • • • • GA GA
 İspanya × 1. • • • GA 2. GA • ÇF ÇF GA 1. 1. S16 YF 1.
 İsveç × • • • • • • • YF • GA ÇF GA GA GA S16 •
 İsviçre × • • • • • • • • GA • GA GA • S16 ÇF ÇF
 İtalya × • 1. • • 4. • YF • GA 2. GA ÇF 2. ÇF 1. S16
 İzlanda × • × × • • • • • • • • • • ÇF • •
 Kuzey İrlanda × • • • • • • • • • • • • • S16 • •
 Kuzey Makedonya Yugoslavya'nın parçasıydı • • • • • • GA •
 Letonya Sovyetler Birliği'nin parçasıydı • • GA • • • • •
 Macaristan • 3. • 4. • • • • • • • • • • S16 GA GA
 Norveç • • • • • • • • • • GA • • • • • •
 Polonya • • • • • • • • • • • • GA GA ÇF GA GA
 Portekiz • • • • • • YF • • ÇF YF 2. ÇF YF 1. S16 ÇF
 Romanya • • • • • • GA • • GA ÇF • GA • GA • S16
 Rusya[b] 1. 2. 4. 2. • • • 2. GA GA • GA YF GA GA GA x
 Sırbistan[d] 2. • 2. • 4. • GA • × × ÇF • • • • • GA
 Slovakya[c] 3. • • • 1. 3. • • • • • • • • S16 GA S16
 Slovenya Yugoslavya'nın parçasıydı • GA • • • • • S16
 Sovyetler Birliği Rusya'ya bakınız (1960-1988)[b]
 Türkiye • • • • • • • • • GA ÇF • YF • GA GA ÇF
 Ukrayna Sovyetler Birliği'nin parçasıydı • • • • GA GA ÇF GA
 Yugoslavya Sırbistan'a bakınız (1960-1984 arasında Yugoslavya SFC; 2000 Yugoslavya FC)[d]
 Yunanistan • × • • • GA • • • • • 1. GA ÇF • • •

Katılım sayısına göre takımlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Zaman içerisinde dağılan ülkelerin ardıllarını da tek bir ülkeymiş gibi kabul eden UEFA verilerine göre Avrupa Futbol Şampiyonası turnuvalarında toplam 35 farklı takım mücadele etti. Ardıl takımlar ayrı birer takım olarak kabul edildiğinde ise bu sayı 41'e ulaşır. Bu takımlar arasında tüm turnuvalara katılabileni yoktur. Son 14 turnuvaya katılan Almanya, en çok Avrupa Şampiyonası turnuvasında mücadele eden takımdır.

Anahtar
* Ev sahibi
Takım Katılım En uzun katılım serisi Şu anki katılım serisi İlk katılım Son katılım En iyi sonuç
 Almanya[a] 14141419722024Şampiyonluk (1972, 1980, 1996)
 İspanya 128819642024Şampiyonluk (1964*, 2008, 2012, 2024)
 Rusya[b] 125019602020Şampiyonluk (1960)
 Çekya[c] 118819602024Şampiyonluk (1976)
 Fransa 119919602024Şampiyonluk (1984, 2000)
 Hollanda 118219762024Şampiyonluk (1988)
 İngiltere 115419682024İkincilik (2020)
 İtalya 118819682020Şampiyonluk (1968*, 2020*)
 Danimarka 106219602024Şampiyonluk (1992)
 Portekiz 98819842024Şampiyonluk (2016)
 Slovakya[c] 93320162024Şampiyonluk (1976)
 Belçika 73319722024İkincilik (1980)
 Hırvatistan 76619962024Çeyrek final (1996, 2008)
 İsveç 76019922020Yarı final (1992)
 Sırbistan[d] 61119602024İkincilik (1960, 1968)
 Romanya 62119842024Çeyrek final (2000)
 İsviçre 63319962024Çeyrek final (2020, 2024)
 Türkiye 63319962024Yarı final (2008)
 Macaristan 53319642024Üçüncü (1964)
 Polonya 55520082024Çeyrek final (2016)
 Avusturya 43320082024Son 16 (2020, 2024)
 İskoçya 42219922024Grup aşaması (1992, 1996, 2020, 2024)
 Ukrayna 44420122024Çeyrek final (2020)
 Yunanistan 43019802012Şampiyonluk (2004)
 İrlanda 32019882012Son 16 (2016)
 Arnavutluk 21120162024Grup aşaması (2016, 2024)
 Bulgaristan 21019962004Grup aşaması (1996, 2004)
 Galler 22020162020Yarı final (2016)
 Slovenya 21120002024Son 16 (2024)
 Finlandiya 11120202020Grup aşaması (2020)
 Gürcistan 11120242024Son 16 (2024)
 İzlanda 11020162016Çeyrek final (2016)
 Kuzey İrlanda 11020162016Son 16 (2016)
 Kuzey Makedonya 11120202020Grup aşaması (2020)
 Letonya 11020042004Grup aşaması (2004)
 Norveç 11020002000Grup aşaması (2000)
Daha sonraları dağılan ülkelerin katılımları
Takım Katılım En uzun katılım serisi Şu anki katılım serisi İlk katılım Son katılım En iyi sonuç
 Çekya (1996'dan beri) 88819962024Son 16 (2016, 2024)
 Slovakya (2016'dan beri) 33320162024İkincilik (1996)
 Çekoslovakya (1960-1980) 32-19601980Şampiyonluk (1976)
Takım Katılım En uzun katılım serisi Şu anki katılım serisi İlk katılım Son katılım En iyi sonuç
 Almanya (1992'den beri) 88819922024Şampiyonluk (1996)
 Batı Almanya (1972-1988) 55-19721988Şampiyonluk (1972, 1980)
Takım Katılım En uzun katılım serisi Şu anki katılım serisi İlk katılım Son katılım En iyi sonuç
 Rusya (1996'dan beri) 65019962020Yarı final (2008)
 BDT (1992) 11-199219921. tur
 Sovyetler Birliği (1960-1988) 64-19601988Şampiyonluk (1960)
Takım Katılım En uzun katılım serisi Şu anki katılım serisi İlk katılım Son katılım En iyi sonuç
 Sırbistan (katılmadı) 11120242024Grup aşaması (2024)
 Yugoslavya FC (2000) 11020002000Çeyrek final (2000)
 Yugoslavya (1960-1984) 41-19601984İkincilik (1960, 1968)

Takımların ilk katılımları

[değiştir | kaynağı değiştir]

Her Avrupa Futbol Şampiyonası'nda ilk kez yer alan en az bir millî takım olmuştur. Parantez içindeki takımlar UEFA tarafından başka bir takımın devamı olarak kabul edilir.

Yıl İlk kez katılan takımlar Toplam
1960  Çekoslovakya,[c]  Fransa,  Sovyetler Birliği,[b]  Yugoslavya SFC[d] 4
1964  Danimarka,  İspanya,  Macaristan 3
1968  İngiltere,  İtalya 2
1972  Batı Almanya,[a]  Belçika 2
1976  Hollanda 1
1980  Yunanistan 1
1984  Portekiz,  Romanya 2
1988  İrlanda 1
1992 ( Almanya),[a] ( BDT),[b]  İskoçya,  İsveç 2 (+2)
1996  Bulgaristan, ( Çekya),[c]  Hırvatistan,  İsviçre, ( Rusya),[b]  Türkiye 4 (+2)
2000  Norveç,  Slovenya, ( Yugoslavya FC)[d] 2 (+1)
2004  Letonya 1
2008  Avusturya,  Polonya 2
2012  Ukrayna 1
2016  Galler,  İzlanda,  Kuzey İrlanda,  Arnavutluk, ( Çekya),[c] 4 (+1)
2020  Finlandiya,  Kuzey Makedonya 2
2024  Gürcistan 1
Toplam 35 (+6*)

Ev sahiplerinin sonuçları

[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüze kadar 14 farklı ülke Avrupa Futbol Şampiyonası'na ev sahipliği yaptı (2000, 2008 ve 2016'deki turnuvalar ikişer, 2020'deki turnuva ise 11 ülkenin ev sahipliğinde düzenlenmişti). Bu turnuvaların 4'ünde ev sahibi ülke şampiyon oldu. Ev sahipliği yapan ülkelerden ikisi ikincilik, biri üçüncülük, üçü dördüncülük elde etti, dördü ise yarı final oynadı. Beş ev sahibi ise grup aşamasında elendi. 2020'deki turnuva ise 11 ülkede düzenlenirken bu turnuvanın oynandığı ülkelerden ikisi elemeleri geçemedi, üçü grup aşamasında elendi, ikisi son 16 turu, ikisi yarı final, biri ise finalde oynarken biri şampiyonluğa ulaştı.

Turnuva Ev sahibi Sonuç
1960  Fransa Dördüncülük
1964  İspanya Şampiyonluk
1968  İtalya Şampiyonluk
1972  Belçika Üçüncülük
1976  Yugoslavya Dördüncülük
1980  İtalya Dördüncülük
1984  Fransa Şampiyonluk
1988  Batı Almanya[a] Yarı final
1992  İsveç Yarı final
1996  İngiltere Yarı final
2000  Belçika 1. tur
 Hollanda Yarı final
2004  Portekiz İkincilik
2008  Avusturya 1. tur
 İsviçre 1. tur
2012  Polonya 1. tur
 Ukrayna 1. tur
2016  Fransa İkincilik
2020  Almanya Son 16 turu
 Azerbaycan Elemeleri geçemedi
 Danimarka Yarı final
 İngiltere İkincilik
 İskoçya 1. tur
 İspanya Yarı final
 İtalya Şampiyonluk
 Hollanda Son 16 turu
 Macaristan 1. tur
 Romanya Elemeleri geçemedi
 Rusya 1. tur
2024  Almanya Çeyrek final

Takımların genel istatistikleri

[değiştir | kaynağı değiştir]

Avrupa Futbol Şampiyonası tarihinde en fazla maça çıkan takım, 58 maç oynayan Almanya'dır. Aldığı 30 galibiyetle bu maçlardan en çok galibiyet elde eden takım olan Almanya; aynı zamanda galibiyete üç, beraberliğe bir puan verilerek yapılan hesaplamaya göre oluşturulan puan sistemine göre 104 puanla en başarılı takım konumundadır. Takım, attığı 89 golle en çok gol atan takımlar sıralamasında da ilk sırada yer alır. Kupa tarihinin en golcü oyuncusu 14 gollü Portekizli Cristiano Ronaldo iken, ikinci sırada 9 gole sahip Fransız Michel Platini bulunur.

Turnuva tarihinde mücadele eden takımlar arasında üç takım (Kuzey Makedonya, Letonya ve Slovenya) galibiyet alamamıştır. Galibiyete üç, beraberliğe ise 1 puan verilerek oluşturulan puan sisteminde Kuzey Makedonya, puan almayı başaramayan tek ülkedir.

Sıra Takım O G B M AG YG GF P En golcü oyuncu(lar) ve gol sayısı
1  Almanya[a] 58 30 14 14 89 59 +30 104 Mario Gómez ve Jürgen Klinsmann - 5
2  İspanya 53 28 15 10 83 46 +37 99 Álvaro Morata - 7
3  İtalya 49 22 19 8 55 36 +19 85 Mario Balotelli ve Antonio Cassano - 3
4  Fransa 49 23 15 11 73 53 +20 84 Michel Platini - 9
5  Hollanda 45 23 9 13 75 48 +27 78 Patrick Kluivert ve Ruud van Nistelrooy - 6
6  Portekiz 44 21 12 11 61 41 +20 75 Cristiano Ronaldo - 14
7  İngiltere 45 18 16 11 59 43 +16 70 Harry Kane ve Alan Shearer - 7
8  Çekya[c] 40 15 8 17 51 52 -1 53 Patrik Schick - 6
9  Rusya[b] 36 13 7 16 40 52 -12 46 Roman Pavlyuçenko - 4
10  Belçika 26 12 3 11 33 30 +3 39 Romelu Lukaku - 6
11  Danimarka 37 10 9 18 44 54 -10 39 Frank Arnesen, Kasper Dolberg, Henrik Larsen, Brian Laudrup ve Jon Dahl Tomasson - 3
12  Hırvatistan 25 9 8 8 33 34 -1 35 Luka Modrić ve Ivan Perišić - 4
13  İsveç 24 7 7 10 30 28 +2 28 Zlatan Ibrahimović - 6
14  İsviçre 23 5 11 7 24 28 -4 26 Xherdan Shaqiri - 5
15  Slovakya[c] 20 6 6 8 21 28 -7 24 Ivan Schranz - 3
16  Türkiye 23 7 2 14 22 38 -16 23 Semih Şentürk - 3
17  Yunanistan 16 5 3 8 14 20 -6 18 Angelos Haristeas - 4
18  Galler 10 5 1 4 13 12 +1 16 Gareth Bale - 3
19  Avusturya 14 4 2 8 14 18 -4 14 Marko Arnautović, Christoph Baumgartner ve Michael Gregoritsch - 2
20  Polonya 17 2 8 7 14 21 -7 14 Robert Lewandowski - 5
21  Macaristan 14 3 4 7 16 25 -9 13 Ferenc Bene, Dezső Novák, Balázs Dzsudzsák ve Ádám Szalai - 2
22  Ukrayna 14 4 1 9 10 23 -13 13 Roman Yaremçuk - 3
23  Sırbistan[d] 17 3 4 10 18 37 -19 13 Dragan Džajić - 4
24  Romanya 20 2 6 12 14 27 -13 12 Răzvan Marin ve Bogdan Stancu - 2
25  İskoçya 12 2 3 7 7 17 -10 9 Gary McAllister, Brian McClair, Ally McCoist, Paul McStay, Callum McGregor ve Scott McTominay - 1
26  İzlanda 5 2 2 1 8 9 -1 8 Birkir Bjarnason ve Kolbeinn Sigþórsson - 2
27  İrlanda 10 2 2 6 6 17 -11 8 Robbie Brady - 2
28  Slovenya 7 0 6 1 6 7 -1 6 Zlatko Zahovič - 3
29  Norveç 3 1 1 1 1 1 0 4 Steffen Iversen - 1
30  Gürcistan 4 1 1 2 5 8 -3 4 Georges Mikautadze - 3
31  Arnavutluk 6 1 1 4 4 8 -4 4 Nedim Bajrami, Klaus Gjasula, Qazim Laçi ve Armando Sadiku - 1
32  Bulgaristan 6 1 1 4 4 13 -9 4 Hristo Stoiçkov - 3
33  Kuzey İrlanda 4 1 0 3 2 3 -1 3 Gareth McAuley ve Niall McGinn - 1
34  Finlandiya 3 1 0 2 1 3 -2 3 Joel Pohjanpalo - 1
35  Letonya 3 0 1 2 1 5 -4 1 Māris Verpakovskis - 1
36  Kuzey Makedonya 3 0 0 3 2 8 -6 0 Ezgjan Alioski ve Goran Pandev - 1

Sıralama kuralları: 1) Puan 2) Gol farkı 3) Atılan gol sayısı
  1. 1 2 3 4 5 6 7 Almanya (1949'dan beri kullandığı resmî adıyla Federal Almanya Cumhuriyeti), 1904 yılından beri Almanya Futbol Federasyonu (kısaca DFB) tarafından temsil edilir. 1960'tan 1990'a kadar Batı ve Doğu Almanya olarak iki ayrı millî takım vardı. 1990'daki Almanya'nın yeniden birleşmesiyle birlikte Doğu Almanya da DFB'ye dahil oldu ve takım Almanya adıyla mücadele etti. UEFA, DFB'ye bağlı olan takımların sonucunu günümüzdeki Almanya elde etmiş olarak kabul eder.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Sovyetler Birliği, 1991'deki dağılması öncesinde altı Avrupa Şampiyonası'nda mücadele etti. Ülke dağıldıktan sonra takım, 1992 Avrupa Şampiyonası'nda Bağımsız Devletler Topluluğu adıyla katıldı. Ülkeyi oluşturan 15 ülkenin millî takımı, günümüzde bağımsız olarak mücadele eder. UEFA, Sovyetler Birliği ve Bağımsız Devletler Topluluğu'nun elde ettiği sonuçları Rusya'ya yansıtır.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Çekoslovakya, 1993'teki dağılması öncesinde üç Avrupa Şampiyonası'nda mücadele etti. UEFA, Çekoslovakya'nın elde ettiği sonuçları hem Çekya'ya hem de Slovakya'ya yansıtır.
  4. 1 2 3 4 5 6 Yugoslavya Krallığı (1930) ve Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti (1950-1990), ülkenin 1992'deki dağılışına kadar Yugoslavya adıyla dört Avrupa Şampiyonası'nda mücadele etti. 2000 yılında Yugoslavya Federal Cumhuriyeti de Yugoslavya adıyla Avrupa Şampiyonası'na katıldı. 2003 yılında gerçekleştirilen isim değişikliğinin ardından kurulan Sırbistan-Karadağ, 2006'da Karadağ'ın da bağımsızlığını kazanması sonrasında ise Sırbistan herhangi bir turnuvaya katılamadı. UEFA, geçmişte elde edilen tüm bu sonuçları Sırbistan adına elde edilmiş olarak gösterir. Yugoslavya'dan dağılarak millî takım oluşturan Hırvatistan, Slovenya, Bosna-Hersek, Kuzey Makedonya ve Karadağ ise bağımsızlık kazandıktan sonra millî takım oluşturmuştur ve Yugoslavya'nın elde ettiği sonuçlar bu ülkelere yansıtılmaz.

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]