Metaverse

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Metaverse ya da sanal evren, insanların hiçbir fiziksel çaba harcamaksızın artırılmış sanal gerçeklik cihazları sayesinde tamamen zihinsel olarak kendilerini hissettikleri algısal evrene denir.[1] Bu evren bilgisayarlar, android cihazlar ve 3D cihazlar sayesinde insan bilişinin yapay bir fiziksel ortama dâhil olmasını sağlamaktadır.[2]

Bugün dünyadaki en önemli metaverse yatırımcılarının başında sanal gerçeklik cihazları üzerine çalışan Oculus şirketini 2 milyar dolara alan Facebook gelmektedir.[3] Nitekim Facebook bu alanda Microsoft gibi önemli yazılım şirketleriyle iş birliği anlaşmaları imzalamıştır[4]. Ayrıca Roblox gibi oyun platformları da bu alanda büyük arge yatırımları yapmaktadır.[5]

Gelişim[değiştir | kaynağı değiştir]

Metaverse kavramı 1990'ların başında ortaya çıkmıştır. İlk kez Neal Stephenson'ın 1992 yılında yayımladığı bilimkurgu romanı Snow Crash'de metaverse kavramı kurgusal bir dünyayı nitelemiştir.[6] Nitekim metaverse kavramı, ortaya atıldığı ilk dönemlerde aşırı abartılı ve spekülatif bir gelecek perspektifi olmakla eleştirilmiştir.[7]

Özellikle Facebook'un konuya ilgi duymaya başlamasıyla kavram daha da ön plana çıkmıştır. Nitekim elinde büyük bir veri havuzu olan Facebook, milyonlarca insanın metaverilerine sahiptir. Bu da yapay zekâ temelli bir yapay dünyanın, insanların bireysel sınırlarını tehdit edeceği endişesini doğurmuştur.[8]

Metaverse, sanal bir kamusal alan oluşturmayı vadetmektedir. Bu kamusal alanın sanal para birimleri bugün hâlihazırda kripto para piyasasında işlem görmektedir.[2] Bu açıdan kavram internetin geleceği olarak görülmektedir.[9] Metaverse adı verilen bu yapay evrene ilk giriş yapan şehir ise Seul kentidir.[2]

Bu teknoloji yeterince geliştiği takdirde, insanlar edindikleri sanal gerçeklik cihazları sayesinde alışveriş yapma, sinemaya gitme, kafede zaman geçirme gibi pek çok eylemi fiziksel bir çaba harcamaksızın yapma fırsatına erişecektir.[2] Hatta 2020 yılında ünlü rap sanatçısı Travis Scott metaverse ortamında sanal bir konser düzenlemiştir.[10]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Koerber, Brian (10 Kasım 2021). "What is the metaverse? A (kind of) simple explainer". Mashable (İngilizce). Erişim tarihi: 12 Kasım 2021. 
  2. ^ a b c d "Metaverse nedir? - Metaverse coin, sanal gerçeklik ve dijital arsalar". Simit Çay Edebiyat Etkinlikleri. 10 Kasım 2021. Erişim tarihi: 12 Kasım 2021. 
  3. ^ "What is the 'metaverse'? Facebook says it's the future of the Internet". Washington Post (İngilizce). 30 Ağustos 2021. Erişim tarihi: 12 Kasım 2021. 
  4. ^ Haber, Internet (12 Kasım 2021). "Facebook Metaverse için ilk anlaşmayı rakibi Microsoft ile yaptı". internethaber.com. internethaber.com. Erişim tarihi: 12 Kasım 2021. 
  5. ^ "What is metaverse, how it will work; Fortnite to Roblox, US Inc interested". HT Tech (İngilizce). 26 Ekim 2021. Erişim tarihi: 12 Kasım 2021. 
  6. ^ The Oxford handbook of virtuality. Mark Grimshaw. New York. 2013. ISBN 978-0-19-998498-5. OCLC 893932883. 
  7. ^ "Facebook's vision of the metaverse has a critical flaw". VentureBeat (İngilizce). 12 Eylül 2021. Erişim tarihi: 12 Kasım 2021. 
  8. ^ Lee, Lik-Hang; Braud, Tristan; Zhou, Pengyuan; Wang, Lin; Xu, Dianlei; Lin, Zijun; Kumar, Abhishek; Bermejo, Carlos; Hui, Pan (3 Kasım 2021). "All One Needs to Know about Metaverse: A Complete Survey on Technological Singularity, Virtual Ecosystem, and Research Agenda". arXiv:2110.05352 [cs]. 
  9. ^ "İnternetin geleceği olarak görülen 'metaverse' nedir?". CNN Türk. Erişim tarihi: 12 Kasım 2021. 
  10. ^ ""Metaverse"de ilk konsere hazır mısınız?". 10Haber. 7 Ağustos 2021. Erişim tarihi: 12 Kasım 2021.