Kuzey Kore-Sovyetler Birliği ilişkileri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Kuzey Kore-SSCB ilişkileri sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Kuzey Kore-SSCB ilişkileri

Kuzey Kore

Sovyetler Birliği

Kuzey Kore-SSCB ilişkileri, Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği arasındaki diplomatik ilişkilerdir.

Kore Savaşı dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Kore Savaşı
Pyongyang'daki Kızıl Ordu karşılama töreni, 14 Ekim 1945

Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Kuzey Kore) ile Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) arasındaki ilk resmi ilişkiler 12 Ekim 1948'de Kuzey Kore'nin komünizm ilkelerini barından kuruluş ilanından hemen sonra kuruldu. Kuzey Kore başlangıçta yalnızca Doğu Bloku ülkelerince tanınmıştı. 1958'de Cezayir ülkeyi tanıyan ilk komünist olmayan ülke oldu. Sovyetler Birliği 1950 yılında Kuzey Kore askeri birliklerine güneye doğru ilerlemesi için ekonomik ve askeri yardım sağladı. Kore Savaşı boyunca Sovyet yardımı ve etkisi yüksek seviyede devam etti. Sovyet 64. savaş uçağı filosu Kore Savaşı'na katılmıştır. Sovyetler yine savaş kapsamında Şubat 1950'de Çin' ile birlikte bir ittifak anlaşması imzalamış, Kuzey Kore'ye destek veren Çin'e sadece bu savaş sırasında 2.000.000.000 dolarlık yardımda bulunmuştur.[1] Savaştan sonra Sovyetler Kuzey Kore ekonomisini yeniden inşa etme konusunda büyük ölçüde dayanışma sağladı. Buna ek olarak, savaş sırasında Çin Halk Kurtuluş Ordusu askerlerinin yardımları ve 1958 yılına kadar ülkede bulunmaları Kuzey Kore'de Çin yanlısı olumlu bir etki yarattı. 1961'de Kuzey Kore hiçbir zaman resmi olarak sona ermeyen Sovyetler Birliği (daha sonra Rusya Federasyonu tarafından devralınmıştır) ve Çin ile resmi karşılıklı güvenlik anlaşmaları imzaladı.[2]

Soğuk Savaş dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti'nda yer alan Chollima Anıtı'nın ve fabrikaların resmedildiği 1960 Sovyet posta pulu

İki ülke Soğuk Savaş döneminde yakın müttefikti. Bu dönemde gerek siyasal gerek askeri pek çok ilişki geliştirildi. Ayrıca Kuzey Kore ve Çin'in ihtiyaç duyduğu savaş pilotları Sovyetlerden gelmiştir. Kuzey Kore, Çin-Sovyet ayrılığında açık taraf tutmaktan kaçınırken, her iki ülkeden de yardım kabul ederek Sovyetler Birliği ve Çin arasında eşitlik politikası izledi. Kore İşçi Partisi açık olarak bir taraf seçmese de, teorik tartışmalarda kısmen Çin Halk Cumhuriyeti tarafında yer almış, Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Jozef Stalin'in ölümünün ardından başlayan destalinizasyon politikalarını destekleyenleri partiden tasfiye etmiş ve sürgüne yollamıştır.[3] Bununla birlikte Kore, bu tartışmalardan bağımsız olarak Juche adında yeni bir doktrin geliştirdiğini duyurmuştur.

Kuzey Kore'de 29 ağır sanayiyi içeren fabrika, Sovyet teknisyenlerin yardımıyla inşa edildi. Kuzey Kore'ye yapılan Sovyet yardımı, özellikle Çin Kültür Devrimi sırasında Çin-Kuzey Kore ilişkileri bozulduktan sonra, 1965'ten 1968'e kadar genişledi.

Kim Il-sung'un 1984'teki Moskova ziyaretini takiben, Kuzey Kore-SSCB ilişkilerinde çarpıcı bir iyileşme yaşandı ve Kuzey Kore'ye gelişmiş Sovyet silahlarının yenilenmesi ve ekonomik yardımın artması sağlandı. Gorbaçov döneminde 1985'ten sonra Güney Kore ile uzlaşma amacıyla Kuzey Kore'ye olan yardımlar azaltılmaya başladı. Buna karşın askeri teçhizat, 1989'da son MiG-29'lar teslim edilene kadar verilmeye devam edildi.[4] 1988'de ikili ilişkiler zirveye ulaştı, Kuzey Kore'nin ticaretinin yaklaşık %60'ı Sovyetler Birliği ile yapılmaktaydı. Ticaretin çoğu, Moskova'nın ödün vermiş fiyatlarla Pyongyang'a sağladığı hammadde ve petrolü kapsıyordu.

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin dağılması'ndan sonra Boris Yeltsin'in liderliğindeki yeni Rusya hükümeti, Kuzey Kore'ye eski desteğini çekmiştir.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Hacaoğlu, Y. Günümüzde Çin, Ufuk Ajansı Yayınları, No 3, Ankara, 1973, s. 137.
  2. ^ Wertz, Daniel; Oh, JJ; Kim, Insung (Ağustos 2016). Issue Brief: DPRK Diplomatic Relations (PDF). The National Committee on North Korea, sayfa: 3, Erişim tarihi: 7 Mayıs 2017.
  3. ^ Lankov, Andrei N., Crisis in North Korea: The Failure of De-Stalinisation, 1956, Honolulu, Hawaii University Press, 2004
  4. ^ "64th Fighter Aviation Corps in Korea". Skywar.ru. 25 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161025195401/http://www.skywar.ru:80/korwald.html. Erişim tarihi: 7 Mayıs Mayıs 2017.