Koyun

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Koç sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Koyun
Koç, kuzular, tavuklar
Koç, kuzular, tavuklar


Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Animalia (Hayvanlar)
Şube: Chordata (Kordalılar)
Sınıf: Mammalia (Memeliler)
Takım: Artiodactyla(çift toynaklılar)
Familya: Bovidae(boynuzlugiller)
Alt familya: Caprinae
Cins: Ovis
Linnaeus, 1758
Türler

Metne bakınız.

Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Koyun ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Koyun ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.
Otlakta gezinen bir kuzu. Sevimlilikleri ve uysallıklarıyla bilinen koyun yavruları, ergenleşinceye dek kuzu olarak adlandırılır.
Patagonya, Arjantin koyun.

Koyun (Ovis), keçiler ile birlikte Caprinae alt familyası içerisinde yer alan bir memeli cinsi. Cinsin coğrafi olarak ve nüfusça en yaygın türü Evcil koyun olmaktadır, ancak pek çok yabani tür de Ovis cinsine aittir.

Evcil koyun, tahminen 6000 ila 8000 yıl önce evcilleştirilmiş olup, köpeğin yanında en eski ev hayvanlarındandır. Gevişgetirenler ailesinin tür olarak en zengin familyasıdır. Kuzey Amerika, Avrupa, Asya ve özellikle Afrika'da yayılmışlardır. Güney Amerika'ya ve Avustralya'ya insan eliyle ulaşmışlardır. Farklı biyotoplarda, özellikle steplerde, dağlık kesimlerde, az da olsa ormanlarda bulunurlar. Bitkisel besinlerle beslenirler, sürü oluşturma eğilimleri çok yüksektir.

Sütü, yünü ve eti için yetiştirilen koyunların burun kısımları çıplak ve nemli, vücutları kalın tüylerle kaplıdır. Erkeklerde her zaman bir çift boynuz bulunurken, dişilerde bazen bulunur. Boynuzlar üzerindeki boğumlar yaş hesaplamasında kullanılır. Vücutlarında ekstra kıl oluşumları (sakal, yele) bulunur. Yılda 2 kez ve her defasında 1-3 yavru doğururlar. Gebelik süreleri 5-11 aydır. Koyunların ömürleri 10 ila 12 yıl arasıdır. Koyundan elde edilen kürke post adı verilir.

İsimlendirme[değiştir | kaynağı değiştir]

Yavru koyunlar cinsiyet fark etmeksizin kuzu olarak adlandırılır. 6. aydan sonra kuzular, 1 yaşına gelinceye kadar toklu olarak isimlendirilir. Şişek terimi, 1 ile 2 yaş arasındaki koyunlar için kullanılır. Daha sonraki dönemlerde koyunlar cinsiyetlerine ve damızlık durumlarına göre farklı isimler alırlar.[1]

Koç, 2 yaşından büyük ve damızlık için kullanılan erkek koyundur. Anaç koyun ise koçun dişi versiyonudur. Marya, damızlık olarak kullanılmayan veya yaşlanmış dişi koyunları ifade eder. Högeç ise iğdiş edilmiş erkek koyundur.[1]

Türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Argali.jpg Ovis ammon Argali
Ovis orientalis aries 'Skudde' (aka).jpg Ovis aries aries Evcil koyun
Mouflon 2.jpg Ovis orientalis orientalis group Mouflon
Ovis ammon vignei arkal Pretoria 3.jpg Ovis orientalis vignei group Urial
Ovis canadensis 2.jpg Ovis canadensis Amerika yaban koyunu
2005 04 27 1582 Dall Sheep.jpg Ovis dalli Dall koyunu

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]