Kazlıçeşme, Zeytinburnu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinatlar: 40°59′31″K 28°53′59″D / 40.99194°K 28.89972°D / 40.99194; 28.89972

Kazlıçeşme
—  Mahalle  —
Zeytinburnu'nun Mahalleleri
Zeytinburnu'nun Mahalleleri
Zeytinburnu'nun İstanbul'daki konumu
Kazlıçeşme'nın İstanbul'da bulunduğu yer
Kazlıçeşme
Kazlıçeşme

Kazlıçeşme'nin İstanbul'daki konumu

Koordinatlar: 40°59′31″K 28°53′59″D / 40.99194°K 28.89972°D / 40.99194; 28.89972
Ülke  Türkiye
Coğrafi Bölge Marmara
İl İstanbul
İlçe Zeytinburnu
Rakım 18 m (59 ft)
Nüfus (2014)
 - Toplam 1.870
Zaman dilimi DAZD (+2)
Posta kodu 34020
Alan kodu 0212
Plaka kodu 34
Mahalleye adını veren Kaz figürlü çeşme

Kazlıçeşme, İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinin alan olarak en büyük mahallesidir.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlılar zamanında bugünkü Zeytinburnu sınırları dahilinde ilk yerleşim alanının Kazlıçeşme civarında olduğu anlaşılmaktadır.[1] XVII. yüzyıl gezgini Evliya Çelebi, Seyahatnâme'sinde Kazlıçeşme'deki yerleşim ile ilgili bilgiler vermiştir. Fetihten sonra buranın mamur bir semt haline geldiğini, yukarıda sözü edilen Kazlıçeşme Camii'nin dışında yedi mescide, bir hana, bir hamama, yedi sebile, üç tekkeye, çeşitli kârhanelere ve evli ailelerden çok tabakhanelerde çalışan bekarların kaldığı mahallere tesadüf ettiğini dile getirmektedir.[2]

Coğrafya ve ulaşım[değiştir | kaynağı değiştir]

Kazlıçeşme, doğuda Yedikule Zindanları ve Bizans Surlarından başlayarak, batıda Zeytinburnu İstasyonu ile Zeytinburnu Belediye binası arasında kalan, kuzeyinden eski Sirkeci-Halkalı Banliyö Demiryolu'nun geçtiği, güneyinde de Sahilyolu ve Marmara Denizi ile çevrili bulunan ve takriben 170.000 metrekare alana sahip bir bölgedir. Surlardan başlayarak Zeytinburnu Tren İstasyonu yönünde uzanan Demirhane Caddesi ile Kazlıçeşme iki büyük alan olarak bölünür.[3]

Sirkeci-Halkalı eski Banliyö Tren hattı mahalleden geçmektedir. Ayrıca tüm Zeytinburnu otobüsleri mahallenin kuzeyinden geçmektedir. Kazlıçeşme mahallesinin ilçedeki toplam 7 mahalleye sınırı vardır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı döneminde ve Cumhuriyetin ilk yıllarında tabakhaneleriyle bilinen Kazlıçeşme, dericilik ve konfeksiyon sektörlerinin hammadde ihtiycını karşılamıştır. Ancak Kazlıçeşme'de günümüzde deri üretimi yapılmamaktadır. Bölgedeki tüm fabrikalar, 1960'lı yıllardan sonra Tuzla'daki organize sanayi bölgesine ve Çorlu'ya taşınmıştır.[4] Günümüzde tabakhanelerin kaldırılmasıyla ortaya çıkan alan İstanbul'un miting alanlarından biridir.[5]

İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Mahallenin iklimi, marmara iklimi etki alanı içerisindedir.

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıllara göre mahalle nüfus verileri
2014 1.870[6]
2013 1.762[7]
2000 767[8]
1997 1.539[9]
1990 1.316[8]
1985 721[8]
1980 3.563[8]
1975 3.682[8]
1970 3.616[8]
1965 4.684[8]
1960 537[8]

2000 yılında ilçe nüfusunun %1'i Kazlıçeşme mahallesinde yaşamaktaydı.[10] Yine 2000 Genel Nüfus Sayım sonuçlarına göre, ilçedeki toplam nüfusun %6,2'sinin yabancı ülke doğumlu olduğu Zeytinburnu'na göre bu oran Kazlıçeşme'de %3,3 olup nispeten daha düşüktür.[11]

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

2000 yılı verilerine göre mahalle nüfusunun %11,2'si okuma-yazma bilmemektedir. Bu oran Türkiye genelinden (%12,7) daha iyi, fakat İstanbul genelinden (%6,6) ise daha zayıf durumdadır.[12]

Altyapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mahallenin güneyinde biri Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u almadan önce yaptırdığı cami (İstanbuldaki ilk Türk Camisi) olmak üzere iki cami, bir Rum Ortodoks kilisesi ve Eriklibaba cemevi bulunmaktadır. Mahalleye adını veren ama tahrip olmuş kaz figürlü çeşmede bunların yakınındadır.

İlçenin kuzeyinde Kazlıçeşme Mezarlıkları bulunur. Balıklı Rum Hastanesi, Yedikule Surp Pırgiç Ermeni Hastanesi ve Yedikule Göğüs Hastalıkları Hastanesi bu mahallede bulunur. Ayrıca Abdi İpekçi Spor Salonu da bu mahallededir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Evren, Burçak (2006). Surların Öte Yanı Zeytinburnu (3. bas.). İstanbul: Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları. s. 70. ISBN 975-92356-4-1. 
  2. ^ Evliya Çelebi, Seyahatnâme, Cilt I, s. 391
  3. ^ Evren, s. 100
  4. ^ Evren, s. 135
  5. ^ [1]
  6. ^ "2014 Zeytinburnu Nüfusu". TÜİK. 28 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20150429200213/http://www.nufusu.com/ilce/zeytinburnu_istanbul-nüfusu. Erişim tarihi: 20 Şubat 2015. 
  7. ^ "2013 Zeytinburnu Nüfusu". TÜİK. 28 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20140911042828/http://www.nufusu.com/ilce/zeytinburnu_istanbul-nüfusu. Erişim tarihi: 20 Şubat 2015. 
  8. ^ a b c d e f g h Murat, Sedat; Ersöz, Halis Yunus (2005). Zeytinburnu’nun Sosyo-Ekonomik ve Sosyal Yapısı (1. bas.). İstanbul: Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları. s. 14. ISBN 975-92356-2-5. 14 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. https://web.archive.org/web/20170114104052/http://www.zeytinburnu.istanbul/Document/FileManager/zbb_sosyo_op.pdf. Erişim tarihi: 14 Ocak 2017.  WebCite®
  9. ^ Evren, s. 363
  10. ^ Murat&Ersöz, s. 166
  11. ^ Murat&Ersöz, s. 37
  12. ^ Murat&Ersöz, s. 43-44

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]