Kazakistan Bağımsızlık Günü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
   Kazakistan Bağımsızlık Günü
Emblem of Kazakhstan.svg
Resmî adı Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні
Kutlayanlar Kazakistan Kazakistan
Başlama 16 Aralık
Bitiş 17 Aralık
Sıklık Yıllık

Kazakistan Bağımsızlık Günü (Kazakça: Qazaqstan Respýblıkasynyń Táýelsizdik kúni) Kazakistan Cumhuriyeti'nde her yıl 16 Aralık'ta kutlanan ana ulusal bayramdır.

Önemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Sovyetler Birliği içinde birliği korumak amacıyla, ülke 16 Mart 1991'de bir referandum düzenledi ve Kazakistan yeni bir Egemen Devletler Birliği lehinde %95 oy kullandı. Ağustos ayında iptal edilen darbeden sonra, Yüksek Sovyet (Kazakistan) 16 Aralık 1991'de Kazakistan Cumhuriyeti Anayasal Bağımsızlık Yasasını kabul etti. Sovyetler Birliği'nin hızlı çöküşüne rağmen, Kazakistan bağımsızlığını ilan eden son ülke oldu. Bildiriyi, Bağımsız Devletler Topluluğu'nu doğuracak Almatı Zirvesi takip etti.[1][2] Bağımsızlık, Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in iki meclisli yeni bir parlamenter sistemin ve yeni bir başkentin kurulduğu bir dönemi başlattı. Bağımsızlığın dolaylı bir sonucu olarak takip edilen dikkate değer olaylar şunlardır:[3][4]

  • Kazakistan, Mart 1992'de Birleşmiş Milletler'e üye oldu.
  • Temmuz 1992'de Uluslararası Para Fonu'na üye oldu.
  • 1993 Kazakistan Anayasası
  • Kazakistan, Şubat 1994'te Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na üye oldu.
  • Kazakistan'dan nükleer madde miktarını azaltan safir operasyonu projesi.
  • 1995 Kazakistan Anayasası
  • 2007 Kazakistan Anayasası değişikliği
  • Kazakistan 2050 Stratejisi 2012'de tanıtıldı

Genel kutlamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

New York'ta Bağımsızlık Günü kutlamaları

Tatil 16 ve 17 Aralık'ta 2 gün boyunca kutlanır. 16 Aralık haftasonuna denk gelirse, takip eden Pazartesi günü de tatil olacaktır. Yöresel lezzetlerin servis edileceği birçok köyde yurtlar (geleneksel çadırlar) kuruluyor.[5] Aynı zamana denk gelen kış mevsimi nedeniyle genellikle iç mekanlarda kutlanmaktadır.[6] Astana Operası, geleneksel müzik icra edecek ulusal orkestraların yer aldığı konserler düzenlemektedir. Birçok milliyetçi politikacı ve aktivist, bu tatili Rus hükümetine 1932-33 kazak kıtlığı ve Sovyetler Birliği'nde kazakların nüfus transferi gibi dönemlerde etnik nüfusu soykırım girişiminde bulunmakla suçlamak için bir fırsat olarak kullanıyor.[7]

Jeltoksan anma törenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bağımsızlık Günü aynı zamanda 1986 yılında Jeltoksan'ın Brejnev Meydanı'nda (bugünkü Cumhuriyet Meydanı ) Gennady Kolbin hükümetine karşı Bağımsızlık Günü ile aynı gün başlayan protestolarını anma günü olarak da kullanılıyor. 1980'lerde, Sovyetler Birliği'nde demokratikleşme, orta ve Doğu Avrupa'da Polonya'da başlayan ve bireysel cumhuriyetlere dökülen büyük bir huzursuzluğun ardından 1986 protestolarıyla yükselmeye başladı.

Ak Orda töreni[değiştir | kaynağı değiştir]

Kazakistan Cumhurbaşkanı'nın ev sahipliğinde Ak Orda Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda düzenlenen törende cumhurbaşkanının Kazakistan'ın emir, nişan ve madalyalarını seçkin vatandaşlara takdim ettiği tören düzenlendi.[8] Pek çok Kazak, cumhurbaşkanlığı sarayındaki resmi törende geleneksel kıyafetlerini giymektedir.[9]

Yıllara göre anma[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kazakistan'ın ilk Bağımsızlık Günü askeri geçit töreni, bağımsızlığın 5. yıldönümü vesilesiyle 1996 yılında Almatı Cumhuriyet Meydanı'nda yapıldı.[10] Savunma Bakanı Muhtar Altınbayev, Cumhuriyet Muhafızlarından bir süvari filosunun da ilk kez ortaya çıktığı geçit törenini açtı [11][12]
  • İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, 2016 yılında 25. yıl dönümü kutlamalarına katılmak için ziyaret etti.[13]
  • 2021'deki 30. yıl dönümü için Ekim 2019'da Yıldönümüne hazırlanmak üzere Bilgi ve Sosyal Kalkınma Bakanlığı [14] Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev, cezai sorumluluğa getirilenler için af çıkarılacağını duyurdu.[15] Cumhurbaşkanı Tokayev, kutlamalar sırasında, "yabancı ideolojinin etkisine yenik düşmemek" için yabancı bir izleyici kitlesi için Kazakistan'ın kısa bir tarihinin yazılmasını (kelimenin dillerine tercüme edilerek) yapılmasını önerdi.[16]

Yabancı ülkelerde kutlamalar[değiştir | kaynağı değiştir]

1992'nin birinci yıldönümünde, Semipalatinsk'ten bir halk çalgıları orkestrası, Moskova'daki Çaykovski Konser Salonu'nda Kazak büyükelçiliğinin ev sahipliğinde düzenlenen bir törene katıldı.[17] Amerika Birleşik Devletleri'ndeki birçok kutlama, New York eyaletindeki diaspora ve Washington DC'deki Kazak büyükelçiliği tarafından düzenleniyor [18]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Kazakistan'da resmi tatiller
  • Bağımsızlık Günü (Tacikistan)
  • Bağımsızlık Günü (Kırgızistan)
  • Bağımsızlık Günü (Özbekistan)
  • Bağımsızlık Günü (Türkmenistan)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://www.kstu.kz/independence-day-of-the-republic-of-kazakhstan/?lang=en
  2. ^ https://publicholidays.asia/kazakhstan/independence-day/
  3. ^ https://www.edgekz.com/kazakhstan-celebrates-independence-day-countrys-accomplishments/
  4. ^ https://www.orexca.com/kazakhstan/history/independence.htm
  5. ^ "Kazakhstan Independence Day | Office Holidays". www.officeholidays.com (İngilizce). 28 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2017. 
  6. ^ Symbolism and Power in Central Asia: Politics of the Spectacular. 13 Eylül 2013. ISBN 9781317987000. 
  7. ^ Kazakhstan: Unfulfilled Promise. September 2010. ISBN 9780870032998. 
  8. ^ https://en.tengrinews.kz/politics_sub/Kazakhstan-celebrates-Independence-Day-257960/amp/
  9. ^ http://aglobalworld.com/holidays-around-the-world/independence-day-kazakhstan/
  10. ^ "Военные парады в Казахстане за 15 лет "подорожали" в одиннадцать раз". Radiotochka.kz | Новости Казахстана – события, мнения, аналитика. 23 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2017. 
  11. ^ "Inside Central Asia". 1996. 
  12. ^ https://works.doklad.ru/view/wIxZet-3lIU/all.html
  13. ^ "Israeli Prime Minister Visits Astana, Strengthens Ties". The Astana Times (İngilizce). 16 Aralık 2016. 17 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2021. 
  14. ^ "Commission to prepare for Kazakhstan 30th year of Independence celebration formed - Новости Казахстана - свежие, актуальные, последние новости об о всем". www.kazpravda.kz (Rusça). 28 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2021. 
  15. ^ "President announced amnesty in 2021 timed to 30th anniversary of Independence of Kazakhstan - Новости Казахстана - свежие, актуальные, последние новости об о всем". www.kazpravda.kz (Rusça). 2 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2021. 
  16. ^ "Tokayev proposes to write short history of Kazakhstan for foreign audience". New Europe (İngilizce). 6 Ocak 2021. 6 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2021. 
  17. ^ "Семипалатинский оркестр казахских народных инструментов "Насырларх кули" (1992) - YouTube". www.youtube.com. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2020. 
  18. ^ "День Независимости Казахстана празднуют в США - YouTube". www.youtube.com. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2020. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]