I. İsabella (Kudüs)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
İsabella Kudüslü
IsabelaKOnrad.jpg
Kraliçe İsabella ve Conrad Montferratlı'nın evlenmeleri
Kudüs ve Akka kraliçesi
Hüküm süresi 1190/1192 – 5 Nisan 1205
Önce gelen Sibylla Kudüslü ve Guy Lüzinyanlı
Sonra gelen Maria Montferratlı
Eş(leri) IV. Umfredo Toronlu
Conrad Montferratlı
II. Heindrich Champagneli
I. Amalrik Kıbrıslı
Çocukları Maria, Kudüs Krallığı Kraliçesi
Alis, Kıbrıs Kraliçesi
Philippa, Rameruptlu
Sybilla, Ermenistan Kralicesi
Melisende, Antakya Prensesi
Hanedan Anjou Hanedanı
Babası I. Amalrik
Annesi Maria Komnena
Doğum 1172
Kudüs
Ölüm 5 Nisan 1205 (yas:32-33)
Akka, Kudüs Krallığı başkenti
Dini Hristiyan Katolik

İsabella Kudüslü (Fransızca: Isabelle Ire de Jérusalem; [(İngilizce):Isabella I of Jerusalem). d. yak. 1172, Kudüs – ö. 1205, Akka. 1190/1192 – 5 Nisan 1205 doneminde eşleri krallar birlikte ortak olarak Akka merkezli 12. Kudüs Krallığı Hükümdar Kraliçesi olmuştur.[1]

7. Kudüs Krallığı kralı I. Amalrik ile Bizanslı Maria Komnena'nın kızı; 8. Kudüs Krallığı kralı Cüzzamlı IV. Baudouin'in kız kardeşi; 9. Kudüs Krallığı kralı V. Baudouin'in teyzesi, Akka merkezli Kudüs Krallığı'nın 11. Hükümdar Kraliçesi Kraliçe Sibylla Kudüslü'nün bababir yarım kız kardeşi ve Akka merkezli Kudüs Krallığı'nin 13. Hükümdar Kraliçesi Maria Montferratlı'nin annesidir.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kudüs Krallığı Kraliçesi olmadan önce[değiştir | kaynağı değiştir]

Çoçukluğu[değiştir | kaynağı değiştir]

Birinci evliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

İkinci evliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

24 Kasım 1180'de İsabella ikinci olarak evlilik yaparak Conrad Montferratlı ile evlendi. İsabella'nın eski kocası olan IV. Umfredo'na ait eskiden ait malikane sahibi olarak yönetimi altinda bulunan Toron'daki (modern güney Lübnan'da Tibnin'deki) arazileri ve Haçlılar kalesi) 1180'de evlilik yapıldıktan sonra İsabella'nın baba-bır kardeşi olan İV. Baudouin tarafından Kudüs Krallığı arazilerine katılmıştı. İsebella bu arazileri ve Toron malikane sahipliği haklarını eski kocası olan IV. Umfredo'ya tekrar iade etti.[1]

İsabella'nın yaptığı bu evlenmeyi ve bundan dolayı kendinin Krallık hakkını kaybetmesini Guy Lüzinyanlı kabul etmedi. Guy Lüzinyalı Kudüs Krallığı'ndan feragat etmediğini ilan etti ve Kutsal Krallık ülkesinden yerleşmiş olan Haçlı soylu baronlar ve diğer ilerigelenler onu hala meşru Kudüs Krallığı kralı olarak kabul etmeye devam ettiler. Conrad ve İsabella Sur şehrine geri döndüler.[1]

Üçüncü Haçlılar Seferi için Haçlı orduları Avrupa'dan gelmeye devam etmekte idiler ve 20 Nisan 1191'de Haçlı seferine katılmak üzere deniz uzerinden gelen Fransa Kralı II. Philip ve Fransız ordusu Akka'da Kutsal Ülke arazilerine ayak bastılar. II.Philip Kudüs Krallığı meşru hükümdarları olarak Hükümdar Kraliçe İsabella ve kral ilan edilen yeni kocası Conrad Montferratlı'yı meşru olarak kabul etti. Krallığı birakmak istemeyen Guy Lüzinyanlı ve onu destekleyen IV. Umfredo Toronlu ve Antakya Prensi III. Beomondo dahil Conrad Montferrtalı'ya karşı olanlar Kutsal Ükeye gelen diğer önemli komutan olan İngiltere Kralı Arslanyürekli Rişar'dan destek istediler ve o da bu Conrad karşıtlarina destek vermeyi kabul etti. Mayıs 1191'de Kudüs'de Guy Lüzinyanlı kendi unvanının "Kudüs Krallığı Seçilmiş Kralı" olduğunu ilan etti.[1]

28 Temmuz'da Kutsal Ülke'ye yeni gelmiş Haçlılar komutanları II. Philip ve İ. Richard aralarında bu Kutsal Ülkede kimin hükümdarlık yapacağına dair bir anlaşma yaptıklarını ilan ettiler. Bu anlaşmaya gör Guy Lüzinyali hayatının sonuna kadar Müslümanlar elinde olan Kudüs yerine geçici olarak Akka'da başkenti olan Kudüs Krallığı Kralı'nın olarak bu krallığı yöneticekti. Bu dönemde Conrad Sür, Beyrut ve Sayda kontluğu ile buralarain idaresini eline alacaktı. Guy Lüzinyanlı öldükten sonra Kudüs Krallığı, sağ olurlarsa İsabella ve Conrad tarafındn Hükümdar kraliçe ve kral olarak yönetilecek ve eğer sağ olmazlarsa onların varisleri meşru kral olacaklardı.[1]

Bu ilandan 3 gün sonar Fransa Kralı II. Philip Fransa'ya döndü ve İngiltere Kralı I. Richard Kutsal Ülkede bulunan Haçlılar ordusunun tek başkomutanı olarak kaldı. II. Philip elinde olan Müslüman esirleri Conrad Montaserratlı'ya bırakmıştı. Ama İ. Richard zorla bu esirleri ondan aldı. İ. Richard da kendinin yaptığı savaşlardan 2,700 müslüman esir almıştı. I. Richard o zamanın geleneklerini hiçe sayan bir barbar olarak bu esirlerin hepsini idam ettirdi. 7 Eylül 1191'de Selahaddin'e karşı Arsuf Muharebesi'ni kazandı ve Kasım'da Yafa kalesini kuştatıp Haçlılar eline geçirdi. Sonra elinde bulunan ordu ile SelahaddinKudüs üzerine yürüyüşe geçti. Fakat hava o kadar berbattı ki eğer Kudüs'ü eline geçirirse Müslümanlar tarafından yapılması olası yeni bir kuşatmaya dayanamıyacağını anlayarak Kudüs'e 13 km mesafe kalan bir mevkiye vardıktan sonra geri döndü ve yeniden surlarıni yaptırdığı Eşkalon kalesine çekildi. I. Richard Kutsal Ülke'den Nisan 1192'de İngiltere'ye dönmeye karar verdi.[1]

Kutsal Ülke'de yerleşmiş bulunan yerli Haçlılar asilleri Guy'un Kudüs Krallığı kralı olam iddiasını kabul etmemeye devam ettiler. Bunlar tek Havclialr ordusu başkoutanı kalan II. Richard'a başvurup Kudüs Krallığı hakkında daha önce verilmiş olan kararın değiştirilmesini istediler.[1]

Kudüs Krallığı Kraliçesi olma dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Kraliçe seçilmesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Üçüncü evliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Eşleri ve çocukları[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Isabella'nın İV. Umfredo Toronlu ile yaptığı birinci evlilikten çocuğu olmamıştır.

Conrad Montferratlı ile yaptığı ikinci evlilikten Maria Montferratlı (1192-1212) adlı bir kız çocuğu olmuştur ve Maria Montferratlı annesi I. İseballa'yı Kudüs Krallığı hükümdar kraliçesi olarak takip etmiştir.

II. Henri Champagneli ile yaptığı üçüncü evlilikten üç kız çocuğu olmuştur. Bunlar:

  1. . Marguerite: (1193/1194 - 1205'den önce): Cccuk yaşta iken diğer bir çocuk olan kuzeni II. Henri, Champagne Kontu ile nişanlandırılmıştır; ama her ikisi de daha yetişkinliğe erişmeden çocukken ölmüşlerdir.
  2. . Alis Champagneli (1193/1194-1246): Birinci eşi: İ. Hugh Kıbrıslı. İkinci eşi: Antakya Prensi V. Beomondo Antakyalı. Üçüncü eşi: Raoul de Sosissons. Fransa'da Champagne Kontluğu kontu olmak için bir rakip adaydı ama kont unvanı verilmedi.
  3. . Philippa Champagneli: (yak. 1197- 20 Aralık 1250): Eşi Errard de Brienne-Ramerupt. Fransa'da Champagne Kontluğu kontu olmak için bir rakip adaydı ama kont unvanı verilmedi.

I. Isabella dördüncü ve sonuncu evliliğini Kıbrıs Kralı olan ve evlendikten sonra Kudüs Kralı da olan I. Amalrik Kıbrıslı ile yaptı. Bu evlilikten şu çocukları oldu:

  1. . Sybilla Lüzinyalı: (Ekim-Kasım 1198 - yak. 1200 veya 1252): Eşi: Ermenistan Kralı I. Leo Ermenistanlı.
  2. . Melisende Lüzinyalı: (yak. 1200 - 1249'dan sonra): 1 Ocak 1218'de Antakya Prensi IV. Beomondo Antakyalı ile evlendi.
  3. . Amalrik: (1201 - 2 Şubat 1205) Akka doğumlu.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g Runciman, Steven (Tr. çev. Fikret Işıltan) (1992), Haçlı Seferleri Tarihi: III. Cilt Akka Krallığı ve Haçlı Seferleri, Ankara:Türk Tarih Kurumu Yayınları ISBN 975-16-0511-3

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Runciman, Steven (Tr. çev. Fikret Işıltan) (1992), Haçlı Seferleri Tarihi: III. Cilt Akka Krallığı ve Haçlı Seferleri, Ankara:Türk Tarih Kurumu Yayınları ISBN 975-16-0511-3
  • Maalouf, Amin (Tr. çev. Ali Berktay), (2006) Arapların Gözüyle Haçlı Seferleri, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Yayınları, ISBN 975-80-121-6
Resmî unvanlar
Önce gelen:
Kraliçe Sibylla Kudüslü ve
Guy Lüzinyanlı
Arms Jerusalem.svg
I. İsabella Kudüslü
Kudüs Krallığı Hükümdar Kraliçesi
Ortak Krallar:
I. Conrad Montferratlı: (1192)
I. Henri Champagneli:(1192–1197)
II. Amalrik) (1197–1205)

1190/92–1205
Sonra gelen:
Maria Montferratlı

I. İsabella (Kudüs