Haydar Hilmi Vaner

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Haydar Hilmi Vaner
Meclis-i Mebusan
IV.(6) dönem mebusu
Seçim Bölgesi 1920Van
Türkiye Büyük Millet Meclisi
1. dönem milletvekili
Seçim Bölgesi 1920Van
Kişisel bilgiler
Doğum 1875
Podgorica
Ölüm 26 Mart 1954 (79 yaşında)
Bitirdiği okul Mülkiye Mektebi

Haydar Hilmi Vaner (d. 1875, Podgorica) - (ö. 26 Mart 1954), Türk bürokrat ve siyasetçidir.

Mülkiye Mektebi mezunudur. Van Vilâyeti Maiyet Memurluğu, Van Mektupçu Vekilliği, Resmî Gazete Muharrirliği, Çölemerik, Adilcevaz, Gevar, Çatak, Metroviçe Kaymakamlıkları, Mülkiye Müfettişliği, Denizli, Kırkkilise (Kırklareli), Maraş ve Urfa Mutasarrıflığı, Musul Vali Vekilliği ve Valiliği, Bitlis, Diyarbekir, Van Valiliği, Elaziz Vali Vekilliği, Osmanlı Meclis-i Mebusan IV. Dönem Van Mebusluğu, TBMM I. Dönem Van Milletvekilliği, Milletvekilliğini koruyarak bir süre Konya Valiliği yapmıştır. Kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası sahibidir. Evli ve beş çocuk babasıdır[1]

Devlet görevi[değiştir | kaynağı değiştir]

1899 yılında Mülkiye'den mezun oldu. Bundan sonra çeşitli kaymakamlık, mutasarrıflık görevlerinde bulundu. Haydar Bey, mutasarrıflık vazifelerinden sonra, 24 Şubat 1915’te Musul Valiliği’ne, 12 Eylül 1917’de Bitlis Valiliği’ne, 31 Aralık 1917’de de Diyarbakır Valiliği’ne ve nihayet 17 Mart 1918 tarihinde Van Vilayeti’ne tayin edilmiştir.[2]

Kurtuluş Savaşı dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Van valisi görevindeyken Kuvâ-yi Milliye yanlısı olmak suçlamasıyla Osmanlı İmparatorluğu Hükûmeti tarafından 1919 Ağustos ayında görevden alındı. Son Osmanlı Meclisine Van milletvekili olarak katıldı. Meclisin 16 Mart 1920 günü İngiliz askerleri tarafından dağıtılması üzerine Anadolu'ya geçerek Türk Kurtuluş Savaşına katılır.

Mustafa Kemal'in çağrısıyla 4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında toplanan Sivas Kongresi'ne katılır. Sonrasında 23 Nisan 1920 günü toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Van milletvekili olarak yer alır. Temmuz 1920'de Konya valisi olur.

Görevden alınışı[değiştir | kaynağı değiştir]

1920 yılı Ekim - Kasım aylarında patlak veren Konya Ayaklanması sonrasında kentte validir. Ayaklanmacılarla uzlaşma görüşmeleri yürütmeye çalışsa da başarılı olamaz. İsyanın bastırılmasından sonra görevinde yetersiz olduğu gerekçesiyle görevden alınır. Bundan sonra İstanbul'a yerleşecek ve devlet görev almayacaktır.

Geleneği[değiştir | kaynağı değiştir]

Soyadı kanunundan sonra Vaner soyadını alacaktır. Ayrıca Kurtuluş Savaşında gösterdiği yararlılıktan dolayı 1925 yılında Kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası ile ödüllendirilmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "TBMM Albümü". tbmm.gov.tr. 31 Ekim 2012. 11 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2014. 
  2. ^ Sarı, Mustafa (2012). Milli Mücadele Başlarında Bir Devlet Adamı:Van Valisi Haydar (Vaner) Bey (Makale). Samsun: History Studies.