Fuar Şehirleri Kupası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Fuar Şehirleri Kupası
Açılış sezonu 1955
Kapanış sezonu 1971
Ülke(ler) Avrupa ülkeleri
Takım sayısı 12 (Birinci Tur)
64 (Hepsi)
Son şampiyon Barcelona
En başarılı takım İspanya Barcelona
(3 şampiyonluk, 1 ikincilik)
Resmî site Tarihçe

Fuar Şehirleri Kupası, 8 Nisan 1955'de kurulan; 1958'e kadar ticari fuarları olan Madrid, Londra, İzmir gibi şehirlerin takımlarına açık bir futbol kupasıdır.

1960'ların ortasına kadar Londra gibi birden fazla kulübü olan takımlar karma kadrolar gönderip şehrin adını taşıyan takımlarla katıldılar. (London XI) 1958'de bu kural kalkmasına rağmen 1971'e kadar bu isimle anıldı ve 1971 yılında UEFA Kupası adını aldı.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

İspanyol dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk turnuvanın kulüp takımları fikstürleriyle çakışmaması için iki sezon boyunca düzenlenmesi düşünülmüştü ancak kupanın fuar dönemlerine de denk gelmesi için üçüncü bir yıla uzatıldı. Böylece ilk turnuva 1955'te başladı ve 1958'te bitti. İlk turnuvada BaselBirminghamKopenhagFrankfurtViyanaKölnLozanLeipzigLondraMilan, ve Zagreb takımları yer aldı. Başlangıcında grup maçları ile başlayan turnuvada bazı şehirleri kulüp takımları değil, karma takımlar temsil etti. Finalistler Barselona ve Londra'yı temsil eden iki takım oldu. Barselona'yı temsil eden takım, RCD Espanyol'da oynayan bir futbolcu dışında tamamen FC Barcelona'dan oluşuyordu. Stamford Bridge'de 2-2 biten maçtan sonra, rövanş maçını Barselona 6-0 kazandı. İkinci turnuva 1958 ve 1960 yılları arasında düzenlendi. Grup maçları yerine kupa formatı kullanıldı. FC Barcelona kupayı Birmingham City'yi 4–1'i yenerek bir kez daha kazandı.

1960–61 sezonunda üçüncü kez düzenlenen turnuva, bundan sonra her zaman sezon içinde düzenlendi. Bu sezon FC Barcelona, hem Fuar Şehirleri Kupası'nda hem de Şampiyon Kulüpler Kupası'nda mücadele etti. Avrupa turnuvalarının ilk yıllarında, bu turnuvalar birbirlerine rakip olarak görülüyordu ve aralarında çok az iletişim vardı. Şampiyon Kulüper Kupası, lig şampiyonlarını çağırdığı için kısa sürede Avrupa'nın en büyük turnuvası haline geldi. Barcelona'nın iki turnuvada mücadele etmesi ikisinde de başarısız olmasına neden oldu. Fuat Şehirleri Kupası'nda çeyrek finalde toplamda 7-6 yenilerek Hibernian'a elendi, Şampiyon Kulüpler Kupası'ndai ise Benfica'ya mağlup oldu. Roma üç maç süren bir süreç sonunda Hibernian'ı eledi. Birmingham City ikinci kez finale yükseldi ancak yine başarılı olamadı. Evinde 2–2 berabere kaldıktan sonra, Roma'ya 2-0 mağlup oldu.

1961–62 sezonunda her ülkeden üç takımın katılabilmesinin izni verildi. Edinburgh, Milan, ve Barselona (sırasıyla Hibernian ve Heart of MidlothianInternazionale ve AC Milan, ve FC Barcelona ve RCD Espanyol) şehirlerini ikişer takım temsil etti. Bu kural değişikliği ile kupayı İspanya takımları domine etmeye başladı. FC Barcelona'nın başarısına Valencia CF ve Real Zaragoza da ortak oldu. Bu üç takım, 1958 - 1966 arasında turnuvayı altı kez kazandı. 1962, 1964 ve 1966 yıllarında finalin iki ismi de İspanya'dandı. 1962'de Valencia CF, FC Barcelona'yı toplamda 7-3 yenerek kupayı aldı. 1963'te Dinamo Zagreb'i toplamda 4-1 yenerek kupayı korudu. 1964'te üçüncü kez finale çıkan Valencia CF, Real Zaragoza'ya Camp Nou'da oynanan tek maçlık finalde 2-1 yenilerek kupayı bu sefer kazanamadı.

1965'te turnuvaya 48 takım katıldı ve böylece bir rekor kırıldı. O sene ikinci kez İspanya takımı içermeyen bir final oldu. Macar ekibi Ferencvárosi TCJuventus'u tek maçlık finalde yenerek kupayı kazandı. 1966 turnuvası sportmenlik dışı olaylarla dikkat çekti. Chelsea takımına Roma'da taraftarlardan yabancı madde yağdı. Leeds United ve Valencia arasındaki maçta üç kişi oyundan atıldı. Yarı finalde Real Zaragoza'yla oynayan Leeds'te Johnny Giles de kırmızı gördü. Finalde FC Barcelona, Real Zaragoza'yı toplamda 4-3 yenerek kupayı kazandı.

İngiliz dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1967 turnuvasında İngiliz ekiplerinin yükselişi dikkat çekti ve Leeds United finale çıktı. Finalde Dinamo Zagreb'e yenilse de bir sonraki sene Ferencvárosi TC'yi yenerek turnuvayı kazanan ilk İngiliz takımı oldu. Daha sonra sırasıyla Newcastle United ve Arsenal ve Leeds United'ın ikinci galibiyeti ile İngiliz takımları son dört turnuvayı kazanmış oldu. Son turnuvada Leeds United, toplamda 3-3 biten maçların sonunda deplasman golüyle Juventus'u finalde geçmiş oldu.

Finaller[değiştir | kaynağı değiştir]

Sezon Ev sahibi Skor Konuk takım Stadyum
1955-58
ayrıntılar
İngiltere London XI
(İNG)
2 - 2 İspanya Barcelona
(İSP)
Stamford Bridge, Londra
İspanya Barcelona
(İSP)
6 - 0 İngiltere London XI
(İNG)
Camp Nou, Barselona
Barcelona toplamda 8-2 kazandı
1958-60
ayrıntılar
İngiltere Birmingham City
(İNG)
0 - 0 İspanya Barcelona
(İSP)
St Andrew's, Birmingham
İspanya Barcelona
(İSP)
4 - 1 İngiltere Birmingham City
(İNG)
Camp Nou, Barselona
Barcelona toplamda 4-1 kazandı
1960-61
ayrıntılar
İngiltere Birmingham City
(İNG)
2 - 2 İtalya AS Roma
(İTA)
St Andrew's, Birmingham
İtalya AS Roma
(İTA)
2 - 0 İngiltere Birmingham City
(İNG)
Olimpiyat Stadyumu, Roma
AS Roma toplamda 4-2 kazandı
1961-62
ayrıntılar
İspanya Valencia
(İSP)
6 - 2 İspanya Barcelona
(İSP)
Luís Casanova Stadyumu, Valensiya
İspanya Barcelona
(İSP)
1 - 1 İspanya Valencia
(İSP)
Camp Nou, Barselona
Valencia toplamda 7-3 kazandı
1962-63
ayrıntılar
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Dinamo Zagreb
(YUG)
1 - 2 İspanya Valencia
(İSP)
Maksimir Stadyumu, Zagreb
İspanya Valencia
(İSP)
2 - 0 Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Dinamo Zagreb
(YUG)
Luís Casanova Stadyumu, Valensiya
Valencia toplamda 4-1 kazandı
1963-64
ayrıntılar
İspanya Real Zaragoza
(İSP)
2 - 1 İspanya Valencia
(İSP)
Camp Nou, Barselona
Tek maç oynandı
1964-65
ayrıntılar
İtalya Juventus
(İTA)
0 - 1
Macaristan Ferencvaros
(MAC)
Torino Olimpiyat Stadyumu, Torino
Tek maç oynandı
1965-66
ayrıntılar
İspanya Barcelona
(İSP)
0 - 1 İspanya Real Zaragoza
(İSP)
Camp Nou, Barselona
İspanya Real Zaragoza
(İSP)
2 - 4
uz
İspanya Barcelona
(İSP)
La Romareda, Zaragoza
Barcelona toplamda 4-3 kazandı
1966-67
ayrıntılar
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Dinamo Zagreb
(YUG)
2 - 0 İngiltere Leeds United
(İNG)
Maksimir Stadyumu, Zagreb
İngiltere Leeds United
(İNG)
0 - 0 Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Dinamo Zagreb
(YUG)
Elland Road, Leeds
Dinamo Zagreb toplamda 2-0 kazandı
1967-68
ayrıntılar
İngiltere Leeds United
(İNG)
1 - 0 Macaristan Ferencvaros
(MAC)
Elland Road, Leeds
Macaristan Ferencvaros
(MAC)
0 - 0 İngiltere Leeds United
(İNG)
Halk Stadyumu, Budapeşte
Leeds United toplamda 1-0 kazandı
1968-69
ayrıntılar
İngiltere Newcastle United
(İNG)
3 - 0 Macaristan Újpest
(MAC)
St James' Park, Newcastle
Macaristan Újpest
(MAC)
2 - 3 İngiltere Newcastle United
(İNG)
Ferenc Szusza Stadyumu, Budapeşte
Newcastle United toplamda 6-2 kazandı
1969-70
ayrıntılar
Belçika Anderlecht
(BEL)
3 - 1 İngiltere Arsenal
(İNG)
Constant Vanden Stock Stadyumu, Brüksel
İngiltere Arsenal
(İNG)
3 - 0 Belçika Anderlecht
(BEL)
Arsenal Stadyumu, Londra
Arsenal toplamda 4-3 kazandı
1970-71
ayrıntılar
İtalya Juventus
(İTA)
2 - 2 İngiltere Leeds United
(İNG)
Torino Olimpiyat Stadyumu, Torino
İngiltere Leeds United
(İNG)
1 - 1 İtalya Juventus
(İTA)
Elland Road, Leeds
Toplam: 3-3
Leeds United deplasman golleriyle kazandı

uz - uzatmalar sonunda

Kulüplere göre sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kulüp Şampiyonluk İkincilik Kazandığı yıllar İkinci olduğu yıllar
Barcelona 3 1 1958, 1960, 1966 1962
Valencia 2 1 1962, 1963 1964
Leeds United 2 1 1968, 1971 1967
Real Zaragoza 1 1 1964 1966
Ferencváros 1 1 1965 1968
Dinamo Zagreb 1 1 1967 1963
Roma 1 0 1961 -
Newcastle United 1 0 1969 -
Arsenal 1 0 1970 -
Birmingham City 0 2 - 1960, 1961
Juventus 0 2 - 1965, 1971
London XI 0 1 - 1958
Újpest 0 1 - 1969
Anderlecht 0 1 - 1970

Ülkelere göre sonuçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke Şampiyonluk İkincilik
İspanya İspanya 6 3
 İngiltere 4 4
Macaristan Macaristan 1 2
 İtalya 1 2
 Yugoslavya 1 1
 Belçika 0 1