Fikri Sönmez

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Fikri Sönmez
Dev-Yol Fatsa Belediye Başkanlığı
Görev süresi
1979 - 1980
Yerine geldiği Nazmiye Komitoğlu
Yerine gelen Mazhar Yerebasmaz
Kişisel bilgiler
Doğum 1938
Fatsa, Ordu Türkiye
Ölüm 4 Mayıs 1985 (47 yaşında)
Amasya, Türkiye
Partisi Devrimci Yol

Fikri Sönmez (d. 1938, Fatsa - ö. 4 Mayıs 1985, Amasya), Ordu'nun Fatsa ilçesinin belediye başkanlarından. Fatsa'da sosyalist bir yönetim kurduğu gerekçesiyle, 12 Eylül askeri darbesine giden süreçte yapılan bir askeri operasyonla görevinden alınmış, işkence gördüğü cezaevinde hayatını kaybetmiştir.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Nam-ı diğer Terzi Fikri, 1938 yılında Ordu-Fatsa'nın Kabakdağı köyünde doğdu. Ailesinin ihtiyacı üzerine ilkokuldan sonra bir terzinin yanında çırak olarak çalışmaya başladı.

60'lı yılların ortalarında TİP'e üye oldu ve partide aktif olarak görev aldı. Dev-Genç saflarında 6. Filo'ya karşı düzenlenen gösterilere katıldı. 1970 ortalarında sol içinde ortaya çıkan yeni saflaşmalarda Mahir Çayan'ın görüşlerine katılarak THKP-C tarafında yer aldı. 1971-1972 yıllarında Mahir Çayan ve arkadaşlarının Maltepe Askeri Cezaevi'nden kaçışlarından sonra, Karadeniz Bölgesi'ne geçmelerinde ve bu bölgedeki ilişkilerinde ve eylemlerinde yardımcı olduğu gerekçesiyle THKP-C Davası'nın diğer sanıklarıyla birlikte 2 yıl kadar tutuklu olarak yargılandı ve 1974 affıyla tahliye oldu. Giresun, Ordu, Samsun bölgelerinde aktif faaliyet yürüttüğü sırada Devrimci Yol üyesiydi.

Belediye Başkanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

1978 yılından itibaren sol gruplar Fatsa'da etkinliklerini artırdı.[kaynak belirtilmeli] 1979 yılında belediye başkanı Nazmiye Komitoğlu'nun vefatı nedeniyle yapılan ara seçimde Sönmez, bağımsız belediye başkan adayı oldu ve 14 Ekim 1979'da seçimi kazandı. Seçildikten sonra Fatsa'yı özelliklerine göre 11 bölgeye ayırarak halk komitelerini oluşturdu ve iki ayda bir yapılan halk toplantılarıyla halkın belediye yönetimine katkıda bulunmasını sağladı. Bu komitelerin üyeleri bu toplantılarda belediye çalışmalarını denetler, gerekirse komite üyelerini görevlerinden alırlardı.[kaynak belirtilmeli]

Komitelerde belediye faaliyetlerinden başka içki, kumar sorunları, kadına şiddet gibi diğer konular da ele alınmaya başlandı ve bu sorunların geriletilmesinde önemli mesafe kat edildi.[1] Bu komitelerin gerçekleştirdiği önemli çalışmalardan biri de "Çamura Son" kampanyası idi. Bu ve benzeri projelerle bölge halkı belediye çalışmalarına ortak edildi ve halkta sosyal sorumluluk duygusu gelişti.[1] Kampanyanın ardından bir de Fatsa Halk Şenliği düzenlendi. İlçe kısa bir süre içinde sosyalist solun simgesi olurken sağcı basın organları ve politikacılar tarafından da eleştirilere hedef oldu.[2]

11 Temmuz 1980'de ilçeye "nokta operasyonu" diye tabir edilen bir askeri operasyon düzenlendi. Operasyondan önce Fatsa AP, CHP ve MSP ilçe başkanlarının yaptıkları "Fatsa'da komünist işgal yoktur. Fatsa'da ateş ile barut yok, böylesine huzurlu bir yerde olay çıkartmayı istemek niye?" açıklamaları bile operasyonu durdurmaya yetmedi.[1] 11 Temmuz günü gözaltına alınan Fikri Sönmez, cezaevinde işkence gördü ve 4 Mayıs 1985 günü cezaevinde geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi.

Sönmez'in çalışmaları, bir sosyalist yerel yönetim deneyimi olarak görüldü ve yerli ve yabancı birçok araştırmaya da konu oldu.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c Suavi Aydın, Yüksel Taşkın (2014). 1960'tan Günümüze Türkiye Tarihi (2014 bas.). İstanbul: İletişim Yayınları. s. 310. ISBN 978-975-05-1462-3. 
  2. ^ Kerem Çalışkan, (Radikal). "Reference". Radikal (gazete)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]