Feldspat

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Alkali feldispatlar ve plajiyoklaz feldispatların evre çizgisi (900 °C'de)
Feldspat

Feldspat (yada Feldispat), yerkabuğunun %60-65’ini oluşturan bir mineral grubudur. Sodyum, potasyum, kalsiyum, lityum ve kimi zaman baryum ve sezyum içeren alümina silikatlardır. Ana minerallerden ortoklaz KAlSi3O8 (K2O•Al2O3•6SiO2), albit NaAlSi3O8 (Na2O•Al2O3•6SiO2) ve anortitten CaAl2Si2O8 (CaO•Al2O3•2SiO2) başlayarak feldspatlar iki ana grupa ayrılabilirler: Alkali felspatlar ve Plajiyoklaz feldspatlar. Feldspatlar fiziksel yapıları bakımından benzerlik gösterirler. Çoğunlukla triklinikdirler.

Feldspat cam, seramik, kaynak elektrotları ve boya sanayisinde kullanılan önemli bir endüstriyel hammaddedir.

Feldispatlar genellikle açık renkli minerallerdir; renkleri beyaz ya da bej ile gri arasında değişir. "Mikroklin" adı verilen feldispat türü, açık kiremit renginde de olabilir; hattâ, rengi yeşil ile mavi arasında değişen "amazonit" adlı bir çeşidi de vardır. Feldispatlar hafif yarısaydam özelliktedirler; sırlı seramiğe benzeyen camsı bir parlaklıkları vardır. Atom çatılarında zayıf düzlemler bulunduğu için, iyi dilimlenir, kolayca düzgün yüzlü blok parçalara bölünürler. Mohs mineral sertliği ölçeğinde, feldispatların derecesi 6'dır (yani feldispatların sertliği çelik bıçak ağzından biraz fazla ve aşağı yukarı porselen kadardır).

Sertlikleri 6'dır ve özgül ağırlıkları 2,5 - 2,6 civarındadır.
Özellikle sodyum ve potasyumlu feldspatlar olmak üzere, dünya feldspat üretiminin % 60'ı cam, % 35'i seramik sanayiinde, % 5'i kauçuk, plastik ve boya sanayilerinde dolgu malzemesi olarak kullanılır. Doğada karışım kristaller halinde bulunmaları, doğadaki yaygınlıklarına karşın, az sayıda oluşumun cam ve seramik sanayiine uygun oluşuna yol açmıştır. Türkiye 130 milyon tonluk rezervle dünya toplam rezervleri içinde % 10 luk paya sahiptir.[kaynak belirtilmeli]

British Geological Survey raporuna göre Türkiye, dünyanın en büyük feldspat üreticisidir.[1]

Alkali feldspatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • ortoklaz
  • sanidin
  • anortoklaz
  • mikroklin
  • adularya

Plajiyoklaz feldspatlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • anortit
  • bitovnit
  • labradorit
  • andezin
  • oligoklaz

Feldspatoidler[değiştir | kaynağı değiştir]

Feldspatoidler feldispatlara benzer ama farklı yapı ve çok daha düşük bir silika muhtevasına sahip tektosilikat mineral grubudur.

  • nefelin
  • lösit
  • nozayan
  • analsim
  • sodalit
  • hayun
  • kantranit

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]