Fırtına Harekâtı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Fırtına Harekâtı
Hırvatistan Savaşı
Bosna Savaşı
Map 49 - Croatia - Operation Oluja, 4-8 August 1995.jpg
Tarih4 Ağustos - 7 Ağustos 1995
Bölge
Sonuç Hırvat zaferi. Krayina etnik temizliği. Krayina Sırp Cumhuriyeti ve Batı Bosna Cumhuriyeti'nin yıkılmaları.
Taraflar

Flag of Croatia.svg
Hırvatistan Ordusu
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg
Bosna-Hersek Ordusu
Military Professional Resources Logo.svg
MPRI

NATO flag.svg NATO

Flag of the United Nations.svg
UNPROFOR(suç ortaklığı)

State Flag of Serbian Krajina (1991).svg
Krayina Sırp Cumhuriyeti

Flag of the Republic of Western Bosnia (1995).svg
Batı Bosna Cumhuriyeti
Komutanlar ve liderler

Flag of Croatia.svg Zvonimir Červenko

Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Atif Dudakoviç

State Flag of Serbian Krajina (1991).svg Milan Martiç

Flag of the Republic of Western Bosnia (1995).svg Fikret Abdiç
Güçler
175.000 40.000
Kayıplar
Flag of Croatia.svg 174 ölu 1.430 yaralı

State Flag of Serbian Krajina (1991).svg 2.650'den fazla ölü[1], 2.500-3.000 arası yaralı, 220.000 mülteci

Flag of the Republic of Western Bosnia (1995).svg 30.000 mülteci


Fırtına Harekâtı (Operacija Oluja) Hırvatistan ordusunun, Atıf Dudakoviç komutasındaki Bosna-Hersek 5. kolordusu ve NATO ile işbirliği içinde, Hırvatistan'ın Krajina bölgesi Sırplarına karşı 4 Ağustos 1995'te giriştiği askerî harekât. Çok kısa bir süre devam eden harekât sonucu 250.000 kadar Krajina Sırpı yerinden edildi. Hırvatlar bu olayı her yıl 5 Ağustos tarihinde kurtuluş savaşının zaferi olarak kutluyor. Sırbistan hükümeti ve etnik Sırplar ise Krajina Sırp Cumhuriyeti'nin ortadan kaldırılmasını 1941-1945'teki Sırp zulmüne[kaynak belirtilmeli] benzetiyor.

Harekâtın önemli bir özelliği, planlamasından uygulanışına ve verilen koşulsuz diplomatik desteğe kadar Amerika Birleşik Devletleri damgası taşımasıydı. Katılan Hırvat birlikleri MPRI adlı bir Amerikan şirketi tarafından eğitilmişlerdi. Daha önemlisi, Hırvat birlikleri kara harekâtına başlar başlamaz, NATO uçakları Sırp hava savunma bataryalarını, radar sistemlerini ve iç haberleşme mekanizmalarını hedef alarak etkisiz hale getirdiler. O noktadan sonra Krajina Sırp ordusu kısa sürede dağıldı ve harekât savunmasız Sırp sivillere karşı bir etnik temizliğe dönüştü.[kaynak belirtilmeli]

5 Ağustos günü Atıf Dudakoviç'in 5. kolordusu da savaşa dahil oldu ve Krajina Sırp ordusuna arkadan saldırarak, Hırvat birlikleriyle birleşti.[2] Sırp nüfusunun neredeyse tamamı o gün içinde Bosna’ya doğru harekete geçmek zorunda kaldı. 6 Ağustos’ta Hırvat-Boşnak birleşik güçleri Sırp kontrolündeki kasaba ve köyleri teker teker, ciddi bir direnişle karşılaşmadan ele geçirdiler. 7 Ağustos'ta son Sırp direnişi de kırıldı ve Hırvat-Boşnak birleşik güçleri bu kez de Fikret Abdiç’in Müslüman özerklikçi güçlerine saldırarak Batı Bosna Cumhuriyeti'ni işgal ettiler. Hırvatistan başkanı Franjo Tuđman, Knin’e muzaffer bir komutan gibi girerek harekâtı noktaladı.

Fırtına Harekâtı 4-8 Ağustos 1995 tarihleri arasında gerçekleşmiş, Sırpların 400 yıldır yaşadıkları Knin Krajinası topraklarının en büyük kısmı, harekâtın ilk dört gününde istila edilmişti. Hırvat güçlerinin istilasına uğrayan topraklardan uzaklaşmak zorunda kalan Sırpların bir kısmı Sırbistan, Kosova ve Metohiya'ya, diğer bir kısmı ise Banja Luka’ya yerleşti.

Martic-order1995.jpg
Sırp mülteci

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]