Fırtına Harekâtı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Fırtına Harekâtı
Hırvatistan Savaşı
Bosna Savaşı
Map 49 - Croatia - Operation Oluja, 4-8 August 1995.jpg
Tarih 4 Ağustos - 7 Ağustos 1995
Bölge Hırvatistan
Bosna-Hersek
Sonuç Hırvat zaferi. Krayina etnik temizliği. Krayina Sırp Cumhuriyeti ve Batı Bosna Cumhuriyeti'nin yıkılmaları.
Taraflar

Flag of Croatia.svg
Hırvatistan Ordusu
Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg
Bosna-Hersek Ordusu
Military Professional Resources Logo.svg
MPRI

Flag of NATO.svg NATO

Flag of the United Nations.svg
UNPROFOR(suç ortaklığı)

State Flag of Serbian Krajina (1991).svg
Krayina Sırp Cumhuriyeti

Western Bosnia1995.gif
Batı Bosna Cumhuriyeti
Komutanlar ve liderler

Flag of Croatia.svg Zvonimir Červenko

Flag of Bosnia and Herzegovina (1992-1998).svg Atif Dudakoviç

State Flag of Serbian Krajina (1991).svg Milan Martiç

Western Bosnia1995.gif Fikret Abdiç
Güçler
175.000 40.000
Kayıplar
Flag of Croatia.svg 174 ölu 1.430 yaralı

State Flag of Serbian Krajina (1991).svg 2.650'den fazla ölü[1], 2.500-3.000 arası yaralı, 220.000 mülteci

Western Bosnia1995.gif 30.000 mülteci

Fırtına Harekâtı (Operacija Oluja) Hırvatistan ordusunun, Atif Dudakoviç komutasındaki 5. kolordusu ve NATO’yla işbirliği içinde, Hırvatistan’ın Krayina bölgesi Sırplarına karşı 4 Ağustos 1995’te giriştiği askeri harekat. Çok kısa bir süre devam eden harekat sonucu 250.000 kadar Krayinalı Sırp yerinden edilmiş. Hırvatlar bu olayı her yıl 5 Ağustos tarihinde kurtuluş savaşının zaferi olarak kutluyor. Sırbistan ise Krayina Sırp Cumhuriyeti’nin ortadan kaldırılmasını 1941-1945'teki Sırp zulmüne[kaynak belirtilmeli] benzetmeye kadar gidebiliyor.

Harekatın önemli bir özelliği, planlamasından uygulanışına ve verilen koşulsuz diplomatik desteğe kadar Amerika Birleşik Devletleri damgası taşımasıydı. Katılan Hırvat birlikleri MPRI adlı bir Amerikan şirketi tarafından eğitilmişlerdi. Daha önemlisi, Hırvat birlikleri kara harekatına başlar başlamaz, NATO uçakları Sırp hava savunma bataryalarını, radar sistemlerini ve iç haberleşme mekanizmalarını hedef alarak etkisiz hale getirdiler. O noktadan sonra Krayina Sırp ordusu kısa sürede dağıldı ve harekat Sırp sivillere karşı bir etnik temizliğe dönüştü.[kaynak belirtilmeli]5 Ağustos günü Atif Dudakoviç'in 5. kolordusu da savaşa dahil oldu ve Krayina Sırp ordusuna arkadan saldırarak, Hırvat birlikleriyle birleşti.[2] Sırp nüfusunun neredeyse tamamı o gün içinde Bosna’ya doğru harekete geçmek zorunda kaldı. 6 Ağustos’ta Hırvat-Boşnak birleşik güçleri Sırp kontrolündeki kasaba ve köyleri teker teker, ciddi bir direnişle karşılaşmadan ele geçirdiler. 7 Ağustos’ta son Sırp direnişi de kırıldı ve Hırvat-Boşnak birleşik güçleri bu kez de Fikret Abdiç’in Müslüman özerklikçi güçlerine saldırarak Batı Bosna Cumhuriyetini işgal ettiler. Hırvatistan başkanı Franjo Tuđman Knin’e muzaffer bir komutan gibi girerek harekatı noktaladı.

Fırtına Harekâtı 4-8 Ağustos 1995 tarihleri arasında gerçekleşmiş, Sırpların 400 yıldır oturdukları Knin Krayinası topraklarının en büyük kısmı, harekâtın ilk dört gününde kurtarıldı. Kurtarılan topraklardan uzaklaşmak zorunda kalan Sırpların bir kısmı Sırbistan, Kosova ve Metohiya'ya, diğer bir kısmı ise Banya Luka’ya yerleşti.

Martic-order1995.jpg
Sırp mülteci

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]