Ezer Weizman

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
עזר ויצמן
Ezer Weizman
7. İsrail Cumhurbaşkanı
Görev süresi
13 Mayıs 1993 - 13 Temmuz 2000
Yerine geldiği Haim Herzog
Yerine gelen Moşe Katsav
Kişisel bilgiler
Doğum 15 Haziran 1924(1924-06-15)
Tel Aviv, Filistin Mandası
Ölüm 24 Nisan 2005 (80 yaşında)
Caesarea, İsrail
Partisi İşçi Partisi (1991–2005)
Evlilik(ler) Reuma Schwartz (1950–2005)
Dini Yahudi

Ezer Weizman (İbranice: עזר ויצמן‎, d. 15 Haziran 1924 - ö. 24 Nisan 2005) İsrail Cumhuriyeti'nin 7. Cumhurbaşkanı (1993-2000). Weizman, aynı zamanda İsrail Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Savunma Bakanlığı yapmıştır.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Weizman, 15 Haziran 1924 tarihinde Tel Aviv'de doğdu. Babası, Osmanlı ordusunda görevli bir tabip subaydı ve 1918'de Kudüs'den ayrılan son birlikte görev almıştı. Ezer Weisman Hayfa'da büyüdü ve Reali Lisesi'ne gitti. Reuma Schwartz ile evlendi ve bu evlilikten Şaul ve Mişal adında iki çocuğu oldu. 1991 yılında bir trafik kazası sonucu Şaul ve karısı Reuma öldü. Weizman, aynı zamanda İsrail'in ilk cumhurbaşkanı olan Haim Weizmann'ın yeğeni idi. Eski cumhurbaşkanının yeğeni olarak ün yapmamak için soyadının son harfini atmıştır. 24 Nisan 2005'te solunum yetmezliğinden ölen Weizman diğer İsrail devlet adamlarının aksine Herzl Tepesi'ne değil Or Akiva'daki aile kabristanına defnedilmiştir.

Askeri Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Weizman bir savaş pilotuydu ve bu konudaki eğitimini Nazilere karşı mücadele veren İngiliz Ordusu'nda almıştı (1942). Mısır ve Libya'da kamyon sürücülüğü yapan Weizman İngiliz Hava Kuvvetleri'ne katıldı ve bununla beraber Hindistan'da görev yaptı.Weizman Çavuş rütbesi ile bu görevini tamamladı.

1944-46 yılları arasında İsrail yeraltı örgütü olan Irgun'da görev aldı. Arap-İsrail savaşında pilot olarak görev yapan Weizman bu dönemde önemli başarılar kazandı. İsrail kurulunca İsrail Hava Kuvvetleri'nde kurmay olarak görev aldı. 1958-1966 yılları arasında İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı olarak görev yapan Weizman 1966 yılında İsrail Genelkurmay Başkan Yardımcısı oldu. Tümgeneral Weizman bu dönemde 1967 Arap-İsrail Savaşı'nda özellikle Mısır Hava Kuvvetleri'nin yarısını yok eden sürpriz hava saldırısını yöneten Weizman 1969 yılında Genelkurmay Başkanı olamayacağını anlayınca emekli oldu.

Siyasi Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Ordudan emekli olmasının ardından, merkez sağ görüşlü Gahal partisine katılan Weizman Levi Eşkol'un milli birlik hükümetinde ulaştırma bakanlığı yaptı (1969-1970), partisinin hükümetten çekilmesi sonrası görevi sona eren Weizman 1972 yılında partisinde istifa etti ancak 1976'da ismi Likud olarak değişen bu partiye geri döndü. 1977 yılında kurulan Menahem Begin hükümetinde 3 yıl boyunca savunma bakanlığı yapan Weizman Enver Sedat ile sıkı dostluk kurmuş ve 1979'daki Camp David anlaşmasının imzalanmasının temelini bu yolla atmıştır. Mayıs 1980 tarihinde Dışişleri Bakanı Moşe Dayan ile beraber hükümeti terk eden Weizman, Dayan'la parti kurmayı düşünmüş ancak daha sonra kendisi 4 yıl sürecek olan iş hayatına atılmıştır. 1984 yılında Yachad adında bir parti kuran ve 3 vekil ile parlamentoya giren Weizman Peres-Şamir Koalisyon Hükümetleri devrinde koalisyon ortağı olarak Araplardan sorumlu bakanlık (1984-88) ve Bilim ve Teknoloji bakanlığı (1988-90) yapmıştır. Bu devirde partisi ise Sol İttifak'a katılmıştır.

Cumhurbaşkanlığı[değiştir | kaynağı değiştir]

13 Mayıs 1993 tarihinde Knesset tarafından Cumhurbaşkanı seçilen Weizman, cumhurbaşkanlığı devrinde Yaser Arafat'ı evinde misafir etmiş, Özgürlük için Filistin Demokratik Cephesi lideri ile görüşmüş ve Suriye ile barış yapabilmek için Golan tepelerinin verilmesini istemiştir. Bu görüşü nedeniyle sağ partilerin hedefi haline gelen Weizman görev süresinin bitimine 3 yıl kala yolsuzluk iddiaları nedeniyle gelen baskılara boyun eğerek görevinde istifa etmiştir.

Siyasi görevi
Önce gelen:
Haim Herzog
İsrail Cumhurbaşkanı
1993 - 2000
Sonra gelen:
Moşe Katsav