Edmund Allenby

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Edmund Henry Hynman Allenby
Edmund Allenby.jpg
Doğum 23 Nisan 1861(1861-04-23)
Brackenhurst, Nottinghamshire, İngiltere
Ölüm 14 Mayıs 1936 (75 yaşında)
Londra, İngiltere
Bağlılığı  Birleşik Krallık
Hizmet dalı  Britanya Ordusu
Hizmet yılları 1880-1925
Rütbesi Mareşal
Savaşları/Çatışmaları II. Boer Savaşı
I. Dünya Savaşı

Edmund Henry Hynman Allenby, Birinci Vikont (23 Nisan 1861 - 14 Mayıs 1936) İngiliz mareşal. I. Dünya Savaşı'nda Filistin ve Suriye'deki Britanya harekâtını yönetti. 9 Aralık 1917'de Kudüs'ü zapt ederek "Kudüs Fatihi" unvanını aldı. 19-21 Eylül 1918'de iki Osmanlı ordusunun tamamen yok edilmesiyle sonuçlanan Megiddo Muharebesi'nde uyguladığı süratli piyade ve süvari taktikleri, II. Dünya Savaşı'nda Almanların geliştirdiği Yıldırım Savaşı (Blitzkrieg) yönteminin öncüsü olarak kabul edilir.

Sandhurst'deki Kraliyet Askeri Okulu'nda eğitim gördü. 1882'de Inniskilling Dragoons adlı süvari birliğine katılarak Bechuanaland (1884-1885) ve Zululand'de (1888) savaştı. 1889-1902 arasında II. Boer Savaşı'na katıldı. I. Dünya Savaşı'nda bir süvari tümenini Fransa'ya götürdü ve orada 3. Ordu komutanlığına getirildi. (Ekim 1915). Nisan 1917'de, Arras'daki savaşlarda büyük yararlılık gösterdi.

29 Haziran 1917'de Mısır Sefer Kuvvetleri (Egyptian Expeditionary Force) komutanlığına atandı. Süvari ve hareketli birliklerin kalıplaşmış savaş taktiklerinde yaptığı değişiklikler şaşkınlık uyandırdı. 1917 Ekim ayı sonunda başlattığı taarruzla Birüssebi ve Gazze'yi ele geçirdi. Gazze'deki karargâhından Cemal Paşa yönetimindeki Osmanlı kuvvetlerine karşı genel taarruz başlattı. 9 Aralık'ta düşen Kudüs'e, 11 Aralık günü kentin dini kimliğine saygı ifadesi olarak yaya girdi ve Filistin yönetimini kurdu. Uzun bir aradan ve 15 Eylül 1918'de Bakü Muharebesi (1918) sonucunda Azerbaycan Osmanlı hakimiyetine girdikten bir gün sonra 16 Eylül 1918'de yeniden saldırıya geçen Allenby, 19 Eylül'de Megiddo'da Mareşal Liman von Sanders komutasında üç ordudan oluşan Osmanlı Yıldırım Ordular Grubu'nu tamamen imha edip, Nablus Hezimetine uğratarak büyük bir zafer kazandı. 1 Ekim'de Şam, 16 Ekim'de Humus ve 25 Ekim'de Halep İngilizlerin eline geçti. 8 Ekim'de ateşkes talep eden Türk tarafının isteği kabul edilerek, 30 Ekim'de Mondros Mütarekesi imzalandı.

Ekim 1919'da vikont unvanını aldı. 1919-1925 arasında Mısır yüksek komiseri olarak görev yapan Allenby, siyasi karışıklık içinde ülkeye yön vermeyi başardı. Böylece Mısır'ın 1922'de bağımsız bir devlet olarak tanınmasında etkili oldu.

  • Tel Aviv kentinin ana caddesi Allenby Street adını taşır.
  • İsrail ile Ürdün arasında Şeria Nehri üzerindeki geçiş noktasının adı da Allenby Köprüsü'dür.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]