Dışbeslek

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Bir canlının kendibeslik, dışbeslek ya da bir alt gruba âidiyetini bulmaya yarayan akış diagramı

Dışbeslek ya da ardıbeslek (heterotrof) (Yunan. heterone = (bir)başka ve trophe = beslenme), büyümesi ve gelişmesi için gerekli olan karbonu organik maddelerden alan canlı türüdür. Dışbeslekler, besin zinciri içinde tüketici olarak bilinirler. Karşıtı, inorganik karbon dioksit ya da bikarbonatları tek karbon kaynağı olarak kullanan kendibesleklerdir. Bütün hayvanlar, mantarlar ve birçok bakteri türleri dışbeslektirler. Bâzı parazitik bitkiler de kısmen veyâ tamâmen dışbeslek olmuşlardır. Etobur bitkiler et besinlerini azot talebini tamamlamak için kullandıklarından kendibeslek sayılırlar.

Dışbeslekler karbon temelli organik maddeleri anorganik çevre kaynaklarından sentezleyemediklerinden besinlerini başka dışbeslek ya da kendibeslek canlılardan almak durumundadırlar. Örn.: fotosentez yapan bitkiler.

Bir türün dışbeslek olarak kabûl edilmesi için karbon dioksitini organik bileşiklerden almalıdır. Eğer sâdece azot almak için organik bileşiklerden yararlanıyor ve dolayısıyla enerji üretmiyorsa kendibeslek sayılırlar. Eğer bir tür azot ihtiyâcını organik bileşiklerden elde ediyorsa bu cins dışbesleklerin iki altsınıfı vardır:

Daha basit bir değişle dışbeslek olan canlılar, kendi besinlerini ışık ve inorganik bileşiklerden elde edemeyip başka canlılardan ya da onların artıklarından beslenen canlılardır.