Carl Gustav Jacob Jacobi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Carl Gustav Jacobi
DoğumCarl Gustav Jacop Jacobi
12 Aralık 1804
Potsdam, Prusya Krallığı
Ölüm18 Şubat 1851 (46 yaşında)
Berlin, Prusya Krallığı
MilliyetYahudi
VatandaşlıkPrusya Krallığı
Kariyeri
DalıMatematik
Çalıştığı kurumlarKönisberg Üniversitesi
Doktora
danışmanı
Enno Dirksen

Carl Gustav Jacop Jacobi (Almanca telaffuz: [jaˈkoːbi]; 10 Aralık 1804 – 18 Şubat 1851), eliptik fonksiyonlara, dinamiklere, diferansiyel denklemlere, determinantlara ve sayı teorisine önemli katkılarda bulunan Yahudi kökenli Alman matematikçi. Jacobi, tarihte bir Alman üniversitesinde profesör olarak atanan ilk Yahudi matematikçiydi.

İlk yılları ve hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Jacobi, 10 Aralık 1804'te Potsdam’da işletmeci & bankacı Aşkenazi Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Bankacı Simon Jacobi'nin dört çocuğundan ikincisiydi. Ağabeyi Moritz von Jacobi de daha sonra mühendis ve fizikçi olarak tanınacaktı. Başlangıçta kendisine Yahudiliğin kutsal kitabı olan Tevrat okuması için İbranice, temel Fizik, temel Matematik ve temel Mantık bilgilerini öğreten amcası Lehman tarafından öğrenim gördü. 1816 yılına gelindiğinde 12 yıl yaşında olan Jacobi amcası tarafından tüm standart derslerin öğrettiği Potsdam Bilimler Merkezi’ne götürüldü. Burada klasik Avrupa dilleri, tarih, filoloji, matematik, tabiat bilimleri vb. öğretildi. Yarım aydan az bir süre sonra amcası, bir dehâ olduğunu anladığı yeğeni Jacopi’yi, küçük yaşına rağmen yüksek bilim kademesine taşıdı. Bununla birlikte üniversite, 16 yaşından küçük öğrencileri kabul etmeyeceğinden, 1821 yılına kadar üst sınıfta beklemedi gerekti. Bu boşta kalan zamanı, daha çok bilgi öğrenmek için kullandı. Akıcı Almanca ve Akıcı İbranice konuşmasının yanında orta düzey Latince ve az düzey Yunancada konuluyordu. Bu dönemde aynı zamanda radikaller tarafından quintic denklemi çözmeye çalışarak ilk araştırma girişimlerini yaptı.