Büyük Tur (bisiklet)

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Büyük Tur, yol bisikletinde Avrupa profesyonel bisiklet etap yarışlarındaki üç büyük yarıştan biridir: Fransa Bisiklet Turu, İtalya Bisiklet Turu, İspanya Bisiklet Turu. Toplu olarak Büyük Turlar terimi ile adlandırılırlar ve her üç yarış da günlük etaplarla üç haftalık yarışlar biçiminde birbirilerine benzemektedir. Uluslararası Bisiklet Birliği düzenlemelerinde özel statüye sahiptirler. UCI Dünya Turu'nda diğer yarışlara nazaran daha fazla puan kazandırmaktadırlar[1] ve sadece bu yarışların 14 günden daha uzun sürmesine izin verilmektedir.[2]

Giro d'Italia, genellikle Mayıs, Tour de France Temmuz ve Vuelta a España ise Ağustos sonları Eylül ayı gibi düzenlenmektedir. The Vuelta, 1940'larda Haziran'da düzenlenen birkaç sürüm haricinde, orijinal olarak bahar mevsiminde, Nisan sonlarında düzenlenmekteydi. 1995 yılında yakın tarihli Giro d'Italia dikkate alınarak Eylül ayına alındı.

Tour de France, 3 büyük yarış arasında en eski ve prestijli olan yarıştır[1] ve Dünya'daki en geniş katılımlı yıllık spor etkinliğidir.[3] Tour de France, Giro d'Italia ve UCI Yol Dünya Şampiyonası bisikletin Bisikletin Üçlü Taçı'nı oluşturmaktadır.

En son sürümleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Büyük Tur galipleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yıl Jersey pink.svg Giro d'Italia Jersey yellow.svg Tour de France Jersey red.svg Vuelta a España
1903 1909'da başladı. Fransa Maurice Garin 1935'te başladı.
1904 Fransa Henri Cornet
1905 Fransa Louis Trousselier
1906 Fransa René Pottier
1907 Fransa Lucien Petit-Breton (1/2)
1908 Fransa Lucien Petit-Breton (2/2)
1909  Luigi Ganna (ITA)  François Faber (LUX)
1910  Carlo Galetti (ITA) (1/3)  Octave Lapize (FRA)
1911  Carlo Galetti (ITA) (2/3)  Gustave Garrigou (FRA)
1912  Team Atala (ITA) (Carlo Galetti (3/3),
Giovanni Micheletto & Eberardo Pavesi)
 Odile Defraye (BEL)
1913  Carlo Oriani (ITA)  Philippe Thys (BEL) (1/3)
1914  Alfonso Calzolari (ITA)  Philippe Thys (BEL) (2/3)
1915 I. Dünya Savaşı nedeniyle düzenlenmedi.
1916
1917
1918
1919  Costante Girardengo (ITA) (1/2)  Firmin Lambot (BEL) (1/2)
1920  Gaetano Belloni (ITA)  Philippe Thys (BEL) (3/3)
1921  Giovanni Brunero (ITA) (1/3)  Léon Scieur (BEL)
1922  Giovanni Brunero (ITA) (2/3)  Firmin Lambot (BEL) (2/2)
1923  Costante Girardengo (ITA) (2/2)  Henri Pélissier (FRA)
1924  Giuseppe Enrici (ITA)  Ottavio Bottecchia (ITA) (1/2)
1925  Alfredo Binda (ITA) (1/5)  Ottavio Bottecchia (ITA) (2/2)
1926  Giovanni Brunero (ITA) (3/3)  Lucien Buysse (BEL)
1927  Alfredo Binda (ITA) (2/5)  Nicolas Frantz (LUX) (1/2)
1928  Alfredo Binda (ITA) (3/5)  Nicolas Frantz (LUX) (2/2)
1929  Alfredo Binda (ITA) (4/5)  Maurice De Waele (BEL)
1930  Luigi Marchisio (ITA)  André Leducq (FRA) (1/2)
1931  Francesco Camusso (ITA)  Antonin Magne (FRA) (1/2)
1932  Antonio Pesenti (ITA)  André Leducq (FRA) (2/2)
1933  Alfredo Binda (ITA) (5/5)  Georges Speicher (FRA)
1934  Learco Guerra (ITA)  Antonin Magne (FRA) (2/2)
1935  Vasco Bergamaschi (ITA)  Romain Maes (BEL)  Gustaaf Deloor (BEL) (1/2)
1936  Gino Bartali (ITA) (1/5)  Sylvère Maes (BEL) (1/2)  Gustaaf Deloor (BEL) (2/2)
1937  Gino Bartali (ITA) (2/5)  Roger Lapébie (FRA) İspanya İç Savaşı sırasında düzenlenmedi.
1938  Giovanni Valetti (ITA) (1/2)  Gino Bartali (ITA) (3/5)
1939  Giovanni Valetti (ITA) (2/2)  Sylvère Maes (BEL) (2/2)
1940  Fausto Coppi (ITA) (1/7) II. Dünya Savaşı nedeniyle düzenlenmedi.
1941 II. Dünya Savaşı nedeniyle düzenlenmedi.  Julián Berrendero (ESP) (1/2)
1942  Julián Berrendero (ESP) (2/2)
1943 II. Dünya Savaşı nedeniyle düzenlenmedi.
1944
1945  Delio Rodríguez (ESP)
1946  Gino Bartali (ITA) (4/5)  Dalmacio Langarica (ESP)
1947  Fausto Coppi (ITA) (2/7)  Jean Robic (FRA)  Edward Van Dijck (BEL)
1948  Fiorenzo Magni (ITA) (1/3)  Gino Bartali (ITA) (5/5)  Bernardo Ruiz (ESP)
1949  Fausto Coppi (ITA) (3/7)  Fausto Coppi (ITA) (4/7) Yeterli ilgi olmadığından düzenlenmedi.
1950  Hugo Koblet (SUI) (1/2)  Ferdinand Kübler (SUI)  Emilio Rodríguez (ESP)
1951  Fiorenzo Magni (ITA) (2/3)  Hugo Koblet (SUI) (2/2) Yeterli ilgi olmadığından düzenlenmedi.
1952  Fausto Coppi (ITA) (5/7)  Fausto Coppi (ITA) (6/7)
1953  Fausto Coppi (ITA) (7/7)  Louison Bobet (FRA) (1/3)
1954  Carlo Clerici (SUI)  Louison Bobet (FRA) (2/3)
1955  Fiorenzo Magni (ITA) (3/3)  Louison Bobet (FRA) (3/3)  Jean Dotto (FRA)
1956  Charly Gaul (LUX) (1/3)  Roger Walkowiak (FRA)  Angelo Conterno (ITA)
1957  Gastone Nencini (ITA) (1/2)  Jacques Anquetil (FRA) (1/8)  Jesús Loroño (ESP)
1958  Ercole Baldini (ITA)  Charly Gaul (LUX) (2/3)  Jean Stablinski (FRA)
1959  Charly Gaul (LUX) (3/3)  Federico Bahamontes (ESP)  Antonio Suárez (ESP)
1960  Jacques Anquetil (FRA) (2/8)  Gastone Nencini (ITA) (2/2)  Frans De Mulder (BEL)
1961  Arnaldo Pambianco (ITA)  Jacques Anquetil (FRA) (3/8)  Angelino Soler (ESP)
1962  Franco Balmamion (ITA) (1/2)  Jacques Anquetil (FRA) (4/8)  Rudi Altig (GER)
1963  Franco Balmamion (ITA) (2/2)  Jacques Anquetil (FRA) (6/8)  Jacques Anquetil (FRA) (5/8)
1964  Jacques Anquetil (FRA) (7/8)  Jacques Anquetil (FRA) (8/8)  Raymond Poulidor (FRA)
1965  Vittorio Adorni (ITA)  Felice Gimondi (ITA) (1/5)  Rolf Wolfshohl (GER)
1966  Gianni Motta (ITA)  Lucien Aimar (FRA)  Francisco Gabica (ESP)
1967  Felice Gimondi (ITA) (2/5)  Roger Pingeon (FRA) (1/2)  Jan Janssen (NED) (1/2)
1968  Eddy Merckx (BEL) (1/11)  Jan Janssen (NED) (2/2)  Felice Gimondi (ITA) (3/5)
1969  Felice Gimondi (ITA) (4/5)  Eddy Merckx (BEL) (2/11)  Roger Pingeon (FRA) (2/2)
1970  Eddy Merckx (BEL) (3/11)  Eddy Merckx (BEL) (4/11)  Luis Ocaña (ESP) (1/2)
1971  Gösta Pettersson (SWE)  Eddy Merckx (BEL) (5/11)  Ferdinand Bracke (BEL)
1972  Eddy Merckx (BEL) (6/11)  Eddy Merckx (BEL) (7/11)  José Manuel Fuente (ESP) (1/2)
1973  Eddy Merckx (BEL) (9/11)  Luis Ocaña (ESP) (2/2)  Eddy Merckx (BEL) (8/11)
1974  Eddy Merckx (BEL) (10/11)  Eddy Merckx (BEL) (11/11)  José Manuel Fuente (ESP) (2/2)
1975  Fausto Bertoglio (ITA)  Bernard Thévenet (FRA) (1/2)  Agustín Tamames (ESP)
1976  Felice Gimondi (ITA) (5/5)  Lucien Van Impe (BEL)  José Pesarrodona (ESP)
1977  Michel Pollentier (BEL)  Bernard Thévenet (FRA) (2/2)  Freddy Maertens (BEL)
1978  Johan De Muynck (BEL)  Bernard Hinault (FRA) (2/10)  Bernard Hinault (FRA) (1/10)
1979  Giuseppe Saronni (ITA) (1/2)  Bernard Hinault (FRA) (3/10)  Joop Zoetemelk (NED) (1/2)
1980  Bernard Hinault (FRA) (4/10)  Joop Zoetemelk (NED) (2/2)  Faustino Rupérez (ESP)
1981  Giovanni Battaglin (ITA) (2/2)  Bernard Hinault (FRA) (5/10)  Giovanni Battaglin (ITA) (1/2)
1982  Bernard Hinault (FRA) (6/10)  Bernard Hinault (FRA) (7/10)  Marino Lejarreta (ESP)
1983  Giuseppe Saronni (ITA) (2/2)  Laurent Fignon (FRA) (1/3)  Bernard Hinault (FRA) (8/10)
1984  Francesco Moser (ITA)  Laurent Fignon (FRA) (2/3)  Éric Caritoux (FRA)
1985  Bernard Hinault (FRA) (9/10)  Bernard Hinault (FRA) (10/10)  Pedro Delgado (ESP) (1/3)
1986  Roberto Visentini (ITA)  Greg LeMond (USA) (1/3)  Álvaro Pino (ESP)
1987  Stephen Roche (IRL) (1/2)  Stephen Roche (IRL) (2/2)  Luis Herrera (COL)
1988  Andrew Hampsten (USA)  Pedro Delgado (ESP) (2/3)  Sean Kelly (IRL)
1989  Laurent Fignon (FRA) (3/3)  Greg LeMond (USA) (2/3)  Pedro Delgado (ESP) (3/3)
1990  Gianni Bugno (ITA)  Greg LeMond (USA) (3/3)  Marco Giovannetti (ITA)
1991  Franco Chioccioli (ITA)  Miguel Indurain (ESP) (1/7)  Melchor Mauri (ESP)
1992  Miguel Indurain (ESP) (2/7)  Miguel Indurain (ESP) (3/7)  Tony Rominger (SUI) (1/4)
1993  Miguel Indurain (ESP) (4/7)  Miguel Indurain (ESP) (5/7)  Tony Rominger (SUI) (2/4)
1994  Eugeni Berzin (RUS)  Miguel Indurain (ESP) (6/7)  Tony Rominger (SUI) (3/4)
1995  Tony Rominger (SUI) (4/4)  Miguel Indurain (ESP) (7/7)  Laurent Jalabert (FRA)
1996  Pavel Tonkov (RUS)  Bjarne Riis (DEN)  Alex Zülle (SUI) (1/2)
1997  Ivan Gotti (ITA) (1/2)  Jan Ullrich (GER) (1/2)  Alex Zülle (SUI) (2/2)
1998  Marco Pantani (ITA) (1/2)  Marco Pantani (ITA) (2/2)  Abraham Olano (ESP)
1999  Ivan Gotti (ITA) (2/2) Kazanan yok[A]  Jan Ullrich (GER) (2/2)
2000  Stefano Garzelli (ITA) Kazanan yok[A]  Roberto Heras (ESP) (1/4)
2001  Gilberto Simoni (ITA) (1/2) Kazanan yok[A]  Ángel Casero (ESP)
2002  Paolo Savoldelli (ITA) (1/2) Kazanan yok[A]  Aitor González (ESP)
2003  Gilberto Simoni (ITA) (2/2) Kazanan yok[A]  Roberto Heras (ESP) (2/4)
2004  Damiano Cunego (ITA) Kazanan yok[A]  Roberto Heras (ESP) (3/4)
2005  Paolo Savoldelli (ITA) (2/2) Kazanan yok[A]  Roberto Heras (ESP) (4/4)
2006  Ivan Basso (ITA) (1/2)  Óscar Pereiro (ESP)[4]  Alexander Vinokourov (KAZ)
2007  Danilo Di Luca (ITA)  Alberto Contador (ESP) (1/7)  Denis Menchov (RUS) (1/2)
2008  Alberto Contador (ESP) (2/7)  Carlos Sastre (ESP)  Alberto Contador (ESP) (3/7)
2009  Denis Menchov (RUS) (2/2)  Alberto Contador (ESP) (4/7)  Alejandro Valverde (ESP)
2010  Ivan Basso (ITA) (2/2)  Andy Schleck (LUX)[4]  Vincenzo Nibali (ITA) (1/4)
2011  Michele Scarponi (ITA)  Cadel Evans (AUS)  Chris Froome (GBR) (1/7)[4]
2012  Ryder Hesjedal (CAN)  Bradley Wiggins (GBR)  Alberto Contador (ESP) (5/7)
2013  Vincenzo Nibali (ITA) (2/4)  Chris Froome (GBR) (2/7)  Chris Horner (USA)
2014  Nairo Quintana (COL) (1/2)  Vincenzo Nibali (ITA) (3/4)  Alberto Contador (ESP) (6/7)
2015  Alberto Contador (ESP) (7/7)  Chris Froome (GBR) (3/7)  Fabio Aru (ITA)
2016  Vincenzo Nibali (ITA) (4/4)  Chris Froome (GBR) (4/7)  Nairo Quintana (COL) (2/2)
2017  Tom Dumoulin (NED)  Chris Froome (GBR) (5/7)  Chris Froome (GBR) (6/7)
2018  Chris Froome (GBR) (7/7)  Geraint Thomas (GBR)  Simon Yates (GBR)
2019  Richard Carapaz (ECU)  Egan Bernal (COL)  Primož Roglič (SLO)
2020  Tao Geoghegan Hart (GBR)  Tadej Pogačar (SLO)  Primož Roglič (SLO)

A. a b c d e f g Lance Armstrong 1999 ila 2005 arasında 7 kez üst üste kazanan ilan edildi.Ancak Ekim 2012'de Lance Armstrong doping skandalı nedeniyle tüm zaferleri doping yaptığı gerekçesiyle alındı. Organizatörler o yılların ikincisini galip ilan etmek yerine, rekor kitaplarında o yılların boş kalacağını duyurdular. Fakat Ekim 2014'te, Tour de France, Armstrong'un adını önceki kazanan olarak üzeri çizili şekilde listeledi.[5]

İstatistikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bisikletçilere göre en çok Büyük Tur kazananlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıra Bisikletçi Toplam Tour Giro Vuelta
1  Merckx, EddyEddy Merckx (BEL) 11 5 (1969, 1970, 1971, 1972, 1974) 5 (1968, 1970, 1972, 1973, 1974) 1 (1973)
2  Hinault, BernardBernard Hinault (FRA) 10 5 (1978, 1979, 1981, 1982, 1985) 3 (1980, 1982, 1985) 2 (1978, 1983)
3  Anquetil, JacquesJacques Anquetil (FRA) 8 5 (1957, 1961, 1962, 1963, 1964) 2 (1960, 1964) 1 (1963)
4  Coppi, FaustoFausto Coppi (ITA) 7 2 (1949, 1952) 5 (1940, 1947, 1949, 1952, 1953)
 Indurain, MiguelMiguel Indurain (ESP) 7 5 (1991, 1992, 1993, 1994, 1995) 2 (1992, 1993)
 Contador, AlbertoAlberto Contador (ESP) 7 2 (2007, 2009) 2 (2008, 2015) 3 (2008, 2012, 2014)
 Froome, ChrisChris Froome (GBR) 7 4 (2013, 2015, 2016, 2017) 1 (2018) 2 (2011, 2017)
8  Binda, AlfredoAlfredo Binda (ITA) 5 5 (1925, 1927, 1928, 1929, 1933)
 Bartali, GinoGino Bartali (ITA) 5 2 (1938, 1948) 3 (1936, 1937, 1946)
 Gimondi, FeliceFelice Gimondi (ITA) 5 1 (1965) 3 (1967, 1969, 1976) 1 (1968)
  • Aktif bisikletçiler kalın yazıldı.

Ülkelere göre kazananlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülkelere göre Büyük Tur genel klasman kazananları
Ülke Giro Tour Vuelta Toplam
 İtalya 69 10 6 85
 Fransa 6 36 9 51
 İspanya 4 12 32 48
 Belçika 7 18 7 32
  İsviçre 3 2 5 10
 Büyük Britanya 2 6 3 11
 Lüksemburg 2 5 0 7
 ABD 1 3 1 5
 Hollanda 1 2 2 5
 Kolombiya 1 1 2 4
 Almanya 0 1 3 4
 Rusya 3 0 1 4
 İrlanda 1 1 1 3
 Slovenya 0 1 2 3
 İsveç 1 0 0 1
 Kanada 1 0 0 1
 Ekvador 1 0 0 1
 Avustralya 0 1 0 1
 Danimarka 0 1 0 1
 Kazakistan 0 0 1 1

Üç Büyük Tur'un tamamını kazananlar[değiştir | kaynağı değiştir]

7 Bisikletçi kariyerlerinde her üç Büyük Tur'u da kazanmayı başardılar:[6]

Sadece Hinault ve Contador, Büyük Tur'u en az iki kere kazanmayı başaran bisikletçilerdir.

Üç veya daha fazla ardışık Büyük Tur kazananı[değiştir | kaynağı değiştir]

Tek bir yılda birden fazla Büyük Tur kazananı[değiştir | kaynağı değiştir]

Hiçbir bisikletçi aynı yıl içerisinde üç Büyük Tur'u kazanamadı. Çok az bisikletçi her üç turu aynı yıl içerisinde bitirmeyi başardı, bunların da sadece ikisi ilk 10 içerisinde bitirdi: Raphaël Géminiani (1955 yılında; 4. Giro, 6. Tour, 3. Vuelta) ve Gastone Nencini (1957'de 1. 6. ve 9.)

10 Bisikletçi aynı yıl içerisinde iki Büyük Tur kazanmayı başardı.

7 Bisikletçi Tour ve Giro'yu aynı yıl içerisinde kazandı:[6]

3 Bisikletçi The Tour ve Vuelta'yı aynı yıl içerisinde kazandı:[6]

3 Bisikletçi The Giro ve Vuelta'yı aynı yıl içerisinde kazandı:[6]

Yukarıdaki 10 Bisikletçi içerisinde, Pantani, Roche ve Battaglin'in ikilemeleri kariyerlerindeki tek Büyük Tur zaferleridir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b "UCI Cycling regulations-Part 2: Road Races" (PDF). 1 Ocak 2017. s. 64. 12 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2017. 
  2. ^ "UCI Cycling regulations". s. 41. 23 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2012. 
  3. ^ McMahon, Daniel. "Tour de France, world's biggest annual sporting event, is an amazing race and breathtaking logistical feat". Business Insider. 30 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2020. 
  4. ^ a b c Sonradan resmi kazanan ilan edildi.
  5. ^ "Tour de France shorts: Armstrong is back, an Alpine Etape du Tour". Cyclingnews.com. 24 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2020. 
  6. ^ a b c d "Historical Results – The Grand Tours". 11 Ağustos 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2012.