Arseniy Tarkovskiy

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
1930'ların ortasında Arseny Tarkovsky
Tarkovsky mezarı Peredelkino Mezarlığı

Arseny Alexandrovich Tarkovsky (Rusça: Арсений Александрович Тарковский; * 25 [E.U. 1907] 6 içinde Jelisawetgrad, Rus İmparatorluğu; † 27. Mayıs 1989 yılında Moskova) Sovyet şair ve Çevirmen. Yönetmen Andrei Tarkovsky ´nin babasıdır.

Yaşamı ve çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

1925 1929 arasında Moskova'da  Devlet Akademisi'nde edebiyat okudu. 1924 1926 yılları arasında editörlüğünü üstlendiği edebiyat gazetesi  "Goduk" ´u yönetti. Oradaki arkadaşları arasında yazar Mikhail Bulgakov´u sayabiliriz.1926 yılında kendi şiirlerini bir şiir antolojisinde yayımladı. 1928 yılında, Maria Ivanovna Wischnjakowa ile evlendi. 1931 yılında Devlet radyosunda çalıştı. Burada "cam" adlı şiiri yayınlanınca  aşırı "mistisizm" ile suçlandı. Bunun üzerine Tarkovski Moskova´ya yaklaşık 300 km uzaklıktaki bir köye taşındı ve bundan sonraki 30 yıl boyunca şiirlerini yayınlamama kararı aldı. Serbest çevirmen olarak çalıştı ve Arapça, Ermeni, Türkmen, Gürcü ve İbranice şiirleri tercüme etti. 4. Nisan 1932 de oğlu Andrei doğdu. 3. Ekim 1934 de kızı Marina´nın doğumu gerçekleşti. Aynı yıl ilk uyarlamalarını çıkardı. 1936 yılında, Antonina Alexandrovna  Bochonowa ile tanıştı ve ailesini onun için terk etti. 1940 yılında, Yazarlar Birliği´nin üyesi oldu. Sair Marina Tsvetaeva ile yakın bir dostluğa başladı. Bu arkadaşlık 1941 yılında şairin intiharı ile sona erdi. Tarkovsky o yıl karsından boşanmış ve evli A. A. Bochonowa ile evlenmiştir. Almanya´nın Sovyetler Birliği ´ne savaş ilan etmesinden sonra gönüllü olarak Sovyetler Birliği´nin saflarına katılmıştır. Savaş muhabiri olarak Ordu Gazetesi Bojewaja Trewoga´da (Savaş Uyarısı) görevlendirilmiştir . 1943 yılında savaş´ta ağır yaralanmış ve ampütasyon sonucu bir bacağını kaybetmiştir. 1944 yılında tercüman Tatiana Alexeevna Oserskaja ile tanisir ve 1951 yılında onunla evlenir. Ikinci karısından 1950 yılında boşanmıştır. 1946 yılından bu yana, şair Anna Akhmatova ile dostlukları vardır. 1962 yılında Stalinizm´in çökmesiyle birlikte Nikita Chruschtscsov önderliğinde ilk baskısını kendi şiirleri ile yayınlayabilmiştir.  (Kardan öncesi); 1929 1962 yılları arası eserleri içermektedir. 1966 onun ikinci şiir kitabi çıktı (dünya – Dünyevi). Devamını diğer ciltler takip etti, bu yüzden Resulü (1969), şiirler (1974), sihirli dağ (1979), kış günü (1980), Seçilen (1982), ayetlerin farklı yıl (1983) ve gençlik yaşı (1987).

Oglu Andrei´in filmleri Ayna, Stalker ve Nostalghia sayesinde siirleri Sovyetler Birliği´nin dışında da tanıldı.

Cevirdigi metinlerin sahipleri arasında Ebu'l-Ala El-Ma'arri, Nizami, Magtymguly, Kemine, Sayat Nova, Wascha-Pschawela, Adam Mickiewicz, Mollanepes ve Grigol Orbeliani vardı.

Şiir niteliği ve önemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Arseny Tarkovsky´nin neredeyse tüm şiirlerinin ruh hali bu çok özel rus melankolisine dayalıdır: kasvetli ve mistik yoğunluk, belirsiz fakat güçlü bir özlem tarafından desteklenir. Bu duyguyu oğlunun filmlerinde de yakalayabiliriz. Özellikle Nostalghia adli filminde. Bu filmde kasvetli bir rus şairin italyan sürgünü anlatılır. Bu filmdeki melankoli "ölüme götüren hastalık" olsa da, Arseni´nin şiirlerinde bu, "yaşama giden hastalık" olarak karşımıza çıkar. Bu lirik melankoli bir yandan karanlık ve ağırdır, diğer yandan ise bir rus manzarası gibi aydınlık ve uçsuz bucaksız. İlkbahar veya yaz anlatılsada, şiirlerinde mevsim hep sonbahardır.

Bütün tezahürlerini tanımlayan unsur sudur, özellikle dereler ve göller şeklinde. "Su soğuk ve net", Yağmur kasvetli ve efkarlı günlerde çatılara damlarken, sevdiğinin yüzünde gezinip, onun gözyaşlarını temsil eder. Ve Yeryüzü: şairin kendisini bir kök gibi hissetmesini saglar, rus huş ormanları gibi. Doğa şairin ruh aynasıdır. Fakat bu ruhunu kemiren tek bir soru vardır: Bu yaşam tiyatrosunun ölümsüzlük karşısındaki anlamı nedir? Arseni Tarkovski insanlik varlığının bu temel sorusuna cevap bulabilmek için melankoliyi deler ve paradoksal bir doğu bilgeliğine ulaşır: Ölmek zorundayız, fakat tam da bu ölümsüz olduğumuzu gösterir.

"Yaşadığım sürece ölümsüzüm", ile başlar "Zil işareti" adlı şiiri. Bunu - ölümden bahsederken - antik çağ filozofu Epikur da benzer tanımlamış. "Eğer ben isem, o değil. Eğer o ise, ben değilim. "Ölümsüzlüğümüzü, sonu olan yaşamımızda bile bulabiliyoruz. Son bulmanın tam ortasında sonsuzluğa dokunabilmek ve bir an içinde ebediyeti yakalayabilmek ölümsüz olmak demektir.

İngilizce Arseny Tarkovsky eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Şiirler, Sovyet Edebiyatı, No. 7/1987, sayfa 104-108, bir aylık dergi Yazarlar Birliği SSCB, Moskova, 1987.
  • Şiir Albümü 256, Yayınevi Yeni Hayat, Berlin, 1989.
  • Diğer tarafı ayna (Rusça/İngilizce), Verlag Volk und Welt, Berlin, 1990.
  • İhmal geyik (Rusça/İngilizce), Rugerup Edition, Berlin, 2013.

Arseny Tarkovsky Hakkında[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Marina Tarkowskaja (Arseniy Tarkovsky kızı): kırıklı ayna, Baskı Ebersbach, Berlin 2003
  • Oleg Jurev: Genç arasında kuşlar, günlük ayna 24. Haziran 2007

Web bağlantıları[değiştir | kaynağı değiştir]