Alexander Kielland

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Alexander L. Kielland
Alexander Kielland by Emil Hohlenberg (cropped).jpg
Doğum Alexander Lange Kielland
18 Şubat 1849(1849-02-18)
Stavanger, Norveç
Ölüm 6 Nisan 1906 (57 yaşında)
Bergen, Norveç
Meslek Romancı, kısa öykü yazarı, oyun yazarı, deneme yazarı, iş insanı ve politikacı.
Milliyet Norveçli
Edebî akım Realizm

Alexander Lange Kielland (Norveççe telaffuz: [ɑɫɛˈksɑ̀ndər ˈlɑ̀ŋːə ˈçɛ̀lːɑn]; 18 Şubat 1849 – 6 Nisan 1906), 19. yüzyılın en ünlü Norveçli gerçekçi yazarlarından biriydi. Henrik Ibsen Bjørnstjerne Bjørnson ve Jonas Lie ile birlikte Norveç edebiyatının "Dört Büyük" yazarından biridir.

Arka plan[değiştir | kaynağı değiştir]

Norveç'in Stavanger şehrinde doğdu, zengin bir tüccar ailesinde büyüdü. Konsül Jens Zetlitz Kielland'ın oğlu ve Gabriel Schanche Kielland'ın (1760–1821) torunuydu. Kielland, Norveçli manzara ressamı Kitty Lange Kielland'ın küçük kardeşiydi.[1][2]

Ailesinin diğer ünlü bireyleri arasında oğlu Jens Zetlitz Kielland (1873–1926); amcası Jacob Otto Lange (1833–1902), kuzeni Axel Christian Zetlitz Kielland (1853–1924), yeğeni Jens Zetlitz Monrad Kielland (1866–1926), kuzeni Anders Lange (1904–1974) ve büyük yeğeni Jacob Christie Kielland (1897–1972) gösterilebilir. Büyük yeğeni Axeliane Christiane Zetlitz Kielland (1916–1995) Agnar Mykle (1915–1994) ile evliydi.

Kariyeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Zengin olarak doğmasına rağmen, daha az şanslı olanlara karşı samimi bir şefkat besliyordu, fabrika sahibi olduğu zamanlarda işçilerine iyi davranıyordu. Yazar olarak geçirdiği süre boyunca zayıfların sözcüsü ve toplumun eleştirmeni olarak anıldı. En bilinen oyunları, hiciv komedileri Tre Par (1886) ve Professoren (1888) idi. Aynı zamanda kısa hikâyeleriyle de tanınıyordu.[3]

En ünlü eserleri arasında Gift (1883), Skipper Worse (1882) ve Garman & Worse (1880) romanları vardır. Gift (İngilizcede Poison olarak yayınlandı), Fortuna (1884) ve St. Hans Fest (1887) dahil bir üçlemenin ilk romanıdır. Bu üçlemede Kielland, Norveç din adamlarının ikiyüzlülüğünü hicvetmiştir. Gift'te, Kielland, Norveçli öğretmenlerin zamanında kullandığı Latince tercihini eleştirdi. Hikâye, ölüm döşeğinde yatan Marius adlı genç bir çocuğunun ölüm döşeğinde iken bile Latinceyi tekrar etmesini konu alıyordu.[4]

1889'dan 1890'a kadar Kielland, Stavanger Avis gazetesinde gazeteci olarak çalıştı. Kielland 1891'de kurgu yazmayı neredeyse bıraktı ve yalnızca daha önce yayınlanmış hikâyeleri yayınladı. 1891'de, 1902'de Møre og Romsdal'ın ilçe valisi olarak Molde'ye taşınana kadar memleketi Stavanger'in belediye başkanı olarak görev yaptı.[5]

Kielland'ın yazarlık kariyerini neden bu kadar erken bitirdiği tartışıldı. Bazıları, 19. yüzyılın sonunda Norveç edebiyatının neo-romantik eğilimleriyle başa çıkamayacak kadar gerçekçi olduğuna inanıyor. Daha olası bir neden, siyasi kariyerine odaklanmayı seçmesidir.

Tor Obrestad'ın Alexander L. Kielland biyografisi, obeziteden ölen Kielland hakkındaki düşünceleri içerir. Zaten 1880'lerin ortalarından itibaren Kielland nefes darlığından muzdaripti. Birkaç kez kalp krizi geçirdi, sürekli kilo aldı ve yemeğe olan büyük tutkusunu kontrol edemedi.[6]

Yayınları[değiştir | kaynağı değiştir]

Stavanger'deki Alexander Kielland Heykeli
Alexander Kielland'ın Molde'deki Reknes Park'taki büstü
Alexander Kielland'ın Molde'deki Reknes Park'taki heykeli.

Kısa hikayeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Novelletter, 1879
  • Nye novelletter, 1880
  • To Novelletter fra Danmark, 1882

Romanları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Garman & Worse, 1880 - [7][8]
  • Arbeidsfolk, 1881
  • Else, 1881
  • Skipper Worse, 1882.[9][10]
  • Gift, 1883
  • Fortuna, 1884
  • Sne, 1886
  • Sankt Hans Fest, 1887
  • Jacob, 1891

Oyunları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Paa Hjemvejen, 1878
  • Hans Majestæts Sisli, 1880
  • Det hele er Ingenting, 1880
  • Tre par, 1886
  • Bettys Formynder, 1887
  • Professoren, 1888

Denemeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Forsvarssagen, 1890
  • Menneker og Dyr, 1891
  • Omkring Napolyon, 1905 [11]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Alexander Lange Kielland (Ancestry.com)
  2. ^ "Lange Kielland (A Mirror Of Nature: Nordic Landscape Painting 1840-1910. Minneapolis Institute of Arts)". 2016-03-05 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2008-03-24. 
  3. ^ Alexander L. Kielland, utdypning (Store norske leksikon)
  4. ^ Alexander L. Kielland-ulykken (Store norske leksikon)
  5. ^ Alexander Lange Kielland (Edvard Beyer / Morten Moi. Store norske leksikon)
  6. ^ "Alexander Kielland". Books and Writers (kirjasto.sci.fi). Finland: Kuusankoski Public Library. 25 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ Garman and Worse is available on Wikisource
  8. ^ Garman & Worse is available in the original Norwegian on Project Runeberg at Garman og Worse (Norveççe)
  9. ^ Skipper Worse was published in English translation in 1885 and later as one of the Harvard Classic collection. A 2009 translation into English of Skipper Worse by Christopher Fauske is published by Cross-Cultural Communications, Merrick, NY.
  10. ^ . Skipper Worse is also available in the original Norwegian on Project Runeberg at Skipper Worse
  11. ^ English translation 1907: Napoleon's Men and Methods

İleri okumalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Gran, Gerhard von Lippe Alexander L. Kielland og hans samtid (PT Dreyer. 1992)
  • Grøndahl, Carl Henrik ve Nina Tjomsland (editörler) Norveç Edebiyat Ustaları, Eserlerinin Örnekleri ile (Tanum-Norli.
  • Hallgren, Bengt Skitt eller kanel: Omkring Alexander L. Kielland, aren 1878-1906 (Alba. 1987)
  • Lunde, Johannes Liv og kunst i konflikt: Alexander L. Kielland 1883-1906 : fra Jacob'a Hediye; Omkring Napolyon (Gyldendal. 1975)
  • Nag, Martin Omkring samfunnsrefseren Alexander L. Kielland: Denemeler (Kvekerforlaget. 1999)
  • Obrestad, Tor To Par: Brevvekslingen Mellom Alexander L. Kielland Og Louise Og Viggo Drewsen (JW Cappelen. 1998)
  • Risa, Einar O. Mannen i konuşulan: Alexander L. Kielland i Stavanger 1888-1902 : en nedtur (Tiden Norsk. 1999)

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]