Abhazya demografisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Bu sayfa nüfus yoğunluğu, etnik köken, eğitim düzeyi, sağlık, sosyoekonomik statü, dini aidiyetleri ve nüfusun diğer yönleri dahil olmak üzere, Abhazya nüfusunun demografik özellikleri ile ilgilidir.

Abhazya demografisi Gürcistan ile 1992-1993 yıllarında yapılan savaşlarla büyük ölçüde etkilendi. 1989 yılında nüfus 525.061 idi.[1] Geçmişte ve günümüzde Abhazya etnik kompozisyonu Gürcü-Abhaz çatışması merkezi bir rol oynar.

Yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Abhazya nüfusunun kesin mevcut boyutu belirsizdir. 2003 yılında yürütülen nüfus sayımına göre 215.972 kişi olarak kaydedildi fakat bu Gürcü yetkililer tarafından doğru olmadığı söylenmekteydi. Gürcistan İstatistik Bölümü Abhazya'nın nüfusunun 2003 yılından 2005 yılına kadar 179.000 ve 178.000 bin olduğu tahmin ediliyordu.

Britannica Ansiklopedisi 2007 yılında nüfusun 180.000 olacağını,[2] Uluslararası Kriz Grubu ise 2006 yılında Abhazya'nın toplam nüfusunun 157.000 ve 190.000 arasında olmasını tahmin etmekteydi.[3]

Abhazya nüfusu 1992-1993 savaşlarında yarıya indi (1989 yılında 525.061 idi).

2011 yılında yapılan son nüfus sayımına göre Abhazya'nın 240.705'lik nüfusu vardı.[4]

Hayati istatistikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ortalama nüfus (x 1000)[5] Canlı doğumlar Ölümler Doğal değişim Kaba doğum hızı (her 1000 başına) Kaba ölüm hızı (her 1000 başına) Doğal değişim (her 1000 başına)
2003 218 1,816 1,142 674 8.3 5.3 3.1
2004 221 1,919 1,233 686 8.7 5.6 3.1

Etnik yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Abhazya demografik değişimi 1897-1989

Abhazya etnik nüfusu'da 1992-1993 Savaşı'ndan sonra büyük ölçüde değişmeye başladı. Şu anda Abhazya nüfusu ağırlıklı olarak Abhazlar oluşturmakta ve nüfusun geri kalanını azınlık halinde olan Gürcüler (çoğunlukla Megreller), Hemşinler (Ermeniler) ve Ruslar oluşturur. Savaş öncesinde Gürcüler etnik nüfusun %45.7'sini oluşturuyordu, ancak 1993 yılından itibaren birçok Gürcü, Rus ve Ermeni etnik temizliğe uğramış ve göç etmek zorunda kalmıştır.[2]

Tarihsel gelişmeler[değiştir | kaynağı değiştir]

1886 yılında Abhazya'da yapılan etnik aileler listesinde (1893 yılında Tiflis'te yayınlandı), buna göre Sohum ilçesinin 68,733 kişilik nüfusunun 30,640'ını Samurzakano bölgesi oluşturuyordu ve etnik nüfus şöyle idi: 28,323 Abhaz, 3,558 Megrel, 2,149 Yunan, 1,090 Ermeniler, 1,090 Rus, 637 Estonyalı ve 608 Gürcü (İmeretli ve Gurialı dahil) olarak kayıtlara geçmiştir.[6] Samurzakano bugünkü Abhazya'nın Gali ilçesidir. Samurzakano'nun etnik nüfusu tartışmalıdır. Ama 1886 rakamlarının karşılaştırılmasında açıkça Abhazların çoğunluğu oluşturduğunu göstermektedir. Batum ilçesinde (Kutaisi eyaletinin bir parçası oldu) 1.469 Abhaz bulunmaktaydı.[7] Günümüzde Samurzakano Megrellerden asimile olmuştur.

1897 nüfus sayımına göre Abhazya'da anadili olarak Abhazcayı konuşan 58.697 kişi, Megrelceyi konuşan 23.810 kişi ve Gürcüceyi konuşan 1.971 kişi bulunmaktaydı.[8][9] Sohum ilçenin nüfusu o dönem 100,000'e kadar ilerlemişti. Yunanlar, Ruslar ve Ermeniler şehrin %3,5 ila %22'sini ve ilçenin nüfusunun % 1.52'ini oluşturmaktaydı.[10] On dokuzuncu yüzyılın sonunda, Abhazlar Abhazya nüfusunun % 53'ünü karşıladığı gözlenmekteydi.[11] Rus Geçici Hükümeti, Gürcüler ve Abhazlar tarafından düzenlenen 1917 tarım sayımına göre % 41.7 (54,760) ve sırasıyla Abhazya kırsal nüfusun 30,4% (39915) oluşmaktadır.[12] O zaman Gagra ve civarı Abhazya'nın bir parçası değildi.

Sovyetler Birliği döneminde, Rus, Ermeni, Yunan ve Gürcü nüfusu abhaz nüfusuna göre daha hızlı büyümeye başladı özellikle Joseph Stalin bir Gürcü olmasıyla Abhazya doğumlu Gürcü olan Lavrenty Beriya nedeniyle Abhaz nüfusu göç etmeye başladı.[13]

Abhaz hükümeti Abhaz diasporasının (özellikle Türkiye) anavatanlarına geri dönmesi için çalışmaktadır.[14] Ağustos 2013 yılında, Geri Dönüş Devlet Komitesi 1993 yılından bu yana 7365 kişinin Abhazya'ya döndüğünü ve dönenlerin 4268 bini Türkiye'den 494 tanesi Suriye'den ve 107 tanesi Mısır ve Lübnan'dan ve 2496 bin ise Rusya ve diğer ülkelerden olduğu tespit edilmiştir.[15]

Aşağıdaki tablolarda, Abhazya'daki gerçekleştirilen Sayımların sonuçlarını özetlemektedir.

Yıl Gürcüler (Megreller ve Svanlar) Abhazlar Ruslar Ermeniler Yunanlar Toplam
1886 Aile Listesi 6.1%
(4,166)
85.7%
(58,963)
1.6%
(1,090)
1.6%
(1,090)
3.1%
(2,149)
68,773
1897 24.4%
(25,873)
55.3%
(58,697)
4,8%
(5,135)
6.2%
(6,552)
5.1%
(5,393)
106,179
1926 33.6%
(67,494)
27.3%
(55,918)
6.7%
(12,553)
12.8%
(25,677)
7.6%
(14,045)
201,016
1939 29.5%
(91,967)
18.0%
(56,197)
19.3%
(60,201)
15.9%
(49,705)
11.1%
(34,621)
311,885
1959 39.1%
(158,221)
15.1%
(61,193)
21.4%
(86,715)
15.9%
(64,425)
2.2%
(9,101)
404,738
1970 41.0%
(199,596)
15.9%
(77,276)
19.1%
(92,889)
15.4%
(74,850)
2.7%
(13,114)
486,959
1979 43.9%
(213,322)
17.1%
(83,087)
16.4%
(79,730)
15.1%
(73,350)
2.8%
(13,642)
486,082
1989 45.7%
(239,872)
17.8%
(93,267)
14.3%
(74,913)
14.6%
(76,541)
2.8%
(14,664)
525,061
2003[1] 21.3%
(45,953)
43.8%
(94,606)
10.8%
(23,420)
20.8%
(44,870)
0.7%
(1,486)
215,972
2011 19.2%
(46,367)
50.7%
(122,069)
9.1%
(22,077)
17.4%
(41,864)
0.6%
(1,380)
240,705

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Population censuses in Abkhazia: 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003 (Rusça) Georgian and Mingrelian figures have been conflated, as most of the "Georgians" were ethnically Mingrelian.
  2. ^ a b "Abkhazia." Encyclopædia Britannica. 2008. Encyclopædia Britannica Online 09 Sep. 2008.
  3. ^ Abkhazia Today. The International Crisis Group Europe Report N°176, 15 September 2006, page 9. Free registration needed to view full report
  4. ^ Population census in Abkhazia 2011
  5. ^ "Hayati istastikler". Georgiatimes. 
  6. ^ Ethno-demographic history of Abkhazia, 1886–1989, by Daniel Müller. P. 5
  7. ^ Ethno-demographic history of Abkhazia, 1886–1989, by Daniel Müller. P. 6
  8. ^ Demoscope, Distribution of the population by the mother tongue and uyezds per 1897 census, Sukhum district
  9. ^ http://demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=470
  10. ^ Sukhum in Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary (Rusça)
  11. ^ Roman Szporluk, National identity and ethnicity in Russia and the new states of Eurasia, M.E. Sharpe, 1994, page 283.
  12. ^ Ментешашвили А.М. Исторические предпосылки современного сепаратизма в Грузии. - Тбилиси, 1998.
  13. ^ JRL RESEARCH & ANALYTICAL SUPPLEMENT ~ JRL 8226, Issue No. 24 • May 2004. SPECIAL ISSUE; THE GEORGIAN-ABKHAZ CONFLICT: PAST, PRESENT, FUTURE
  14. ^ New York Times Abkhazia Lures Its Expatriates, Welcoming Them One by One, 7.5.2009
  15. ^ "С 1993 года по 2013 год госкомитетом РА по репатриации зарегистрировано 7 365 человек". 6 Ağustos 2013. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2013.  Bilinmeyen parametre |Gazete= görmezden gelindi (|gazete= kullanımı öneriliyor) (yardım)