Çıyanlar: Revizyonlar arasındaki fark

Vikipedi, özgür ansiklopedi
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
İçerik silindi İçerik eklendi
YBot (mesaj | katkılar)
Otorite kontrolü şablonu eklendi
HaythamKenwai (mesaj | katkılar)
Değişiklik özeti yok
Etiketler: Mobil değişiklik Mobil ağ değişikliği Gelişmiş mobil değişikliği
1. satır: 1. satır:
{{İtalik başlık}}
{{Taksoeklembacaklı
{{Otomatik taksokutu
| ad = Çıyanlar
| ad = Çıyanlar
| en_eski_fosil = 430
| en_genç_fosil = 0
| resim = Centipede.jpg
| resim = Centipede.jpg
| takson = Chilopoda
| alem = [[Hayvanlar|Animalia]]
| sıralama = [[Pierre André Latreille|Latreille]], 1817
| şube = [[Eklem bacaklılar|Arthropoda]]
| altbölüm_sıra = [[Takım (biyoloji)|Takım]]lar
| altşube = [[Çok bacaklılar|Myriapoda]]
| altbölüm =
| sınıf = '''Chilopoda'''
| sınıf_yazar = [[Pierre André Latreille|Latreille]], 1817
| altbaşlık = [[Takım]]lar
| açıklama =
* [[Geophilomorpha]]
* [[Geophilomorpha]]
* [[Lithobiomorpha]]
* [[Lithobiomorpha]]
* [[Scolopendromorpha]]
* [[Scolopendromorpha]]
* [[Scutigeromorpha]]
* [[Scutigeromorpha]]
| dış_bağlantılar = {{commons-species|Chilopoda}}
}}
}}

'''Çıyanlar''' (Chilopoda), çok hızlı hareket eden, uzun vücuda sahip, [[eklembacaklılar]] [[şube]]sine ait bir [[Çok bacaklılar]] [[sınıf]]ı. İri türleri zehirlidir,<ref>{{Web kaynağı |url=http://evolution.berkeley.edu/evolibrary/article/_0_0/success_08 |başlık=Arthropod evolibrary |erişimtarihi=26 Ağustos 2011 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20110606044829/http://evolution.berkeley.edu/evolibrary/article/_0_0/success_08 |arşivtarihi=6 Haziran 2011 |ölüurl=evet }}</ref><ref>{{Web kaynağı |url=http://ask.metafilter.com/20665/Can-a-centiped-bite-kill-a-largebreed-dog |başlık=Problem Filter.com |erişimtarihi=17 Şubat 2011 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20100720060714/http://ask.metafilter.com/20665/Can-a-centiped-bite-kill-a-largebreed-dog |arşivtarihi=20 Temmuz 2010 |ölüurl=evet }}</ref> birçoğu dişleri küçük olduğundan deriyi delemez, Antarktika dışında her yerde yaşarlar. Arılarda olduğu gibi şahdamar, göz gibi organlar sakınılmalıdır, ısırılan yere buz konulmalıdır. Boyları 1&nbsp;mm ile 30&nbsp;cm arasıda değişir. Akrep, örümcek ve küçük böcekleri yiyerek beslenir.
'''Çıyanlar''' (Chilopoda), çok hızlı hareket eden, uzun vücuda sahip, [[eklembacaklılar]] [[şube]]sine ait bir [[Çok bacaklılar]] [[sınıf]]ı. İri türleri zehirlidir,<ref>{{Web kaynağı |url=http://evolution.berkeley.edu/evolibrary/article/_0_0/success_08 |başlık=Arthropod evolibrary |erişimtarihi=26 Ağustos 2011 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20110606044829/http://evolution.berkeley.edu/evolibrary/article/_0_0/success_08 |arşivtarihi=6 Haziran 2011 |ölüurl=evet }}</ref><ref>{{Web kaynağı |url=http://ask.metafilter.com/20665/Can-a-centiped-bite-kill-a-largebreed-dog |başlık=Problem Filter.com |erişimtarihi=17 Şubat 2011 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20100720060714/http://ask.metafilter.com/20665/Can-a-centiped-bite-kill-a-largebreed-dog |arşivtarihi=20 Temmuz 2010 |ölüurl=evet }}</ref> birçoğu dişleri küçük olduğundan deriyi delemez, Antarktika dışında her yerde yaşarlar. Arılarda olduğu gibi şahdamar, göz gibi organlar sakınılmalıdır, ısırılan yere buz konulmalıdır. Boyları 1&nbsp;mm ile 30&nbsp;cm arasıda değişir. Akrep, örümcek ve küçük böcekleri yiyerek beslenir.



Sayfanın 18.00, 1 Ekim 2021 tarihindeki hâli

Çıyanlar
Yaşadığı dönem aralığı: 430-0 myö
Homeriyen-Günümüz 
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Animalia
Şube: Arthropoda
Alt şube: Myriapoda
Sınıf: Chilopoda
Latreille, 1817
Takımlar

Çıyanlar (Chilopoda), çok hızlı hareket eden, uzun vücuda sahip, eklembacaklılar şubesine ait bir Çok bacaklılar sınıfı. İri türleri zehirlidir,[1][2] birçoğu dişleri küçük olduğundan deriyi delemez, Antarktika dışında her yerde yaşarlar. Arılarda olduğu gibi şahdamar, göz gibi organlar sakınılmalıdır, ısırılan yere buz konulmalıdır. Boyları 1 mm ile 30 cm arasıda değişir. Akrep, örümcek ve küçük böcekleri yiyerek beslenir.

Tesbih böceğinin bir akrabası olup, daha yavaş ve zararsız olan diğer çöpçül kırkayaklarda (Diplopoda) her boğumda iki çift bacak varken, Çıyanlarda da bir çift bacak olması ikisini ayırt eder. Etçil beslenen Çıyanlar utangaç olsa da tehdit esnasında ısırabilmesine karşın Kırkayaklar ise genel kanının aksine sokmaz ve ısırmaz, dokunulduğunda veya tehlike sezince hemen kıvrılıp ölü taklidi yapar.

Tropik iklimlerde'deki çıyanlar en fazla 30 cm olabilirler. Böcek olmaktan çok karides türevi eklem bacaklılar'dır.

Kaynakça

  1. ^ "Arthropod evolibrary". 6 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2011. 
  2. ^ "Problem Filter.com". 20 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2011. 

Dış bağlantılar