İçeriğe atla

"Migros" sayfasının sürümleri arasındaki fark

ek bilgi ve kaynak
k
(ek bilgi ve kaynak)
| web_sitesi = [http://www.migros.ch www.migros.ch]
}}
'''Migros''' ({{IPA|de|ˈmiɡro}}), [[İsviçre]]'nin en büyük [[Perakendecilik|perakende]] şirketi, en büyük süpermarket zinciri ve en büyük işvereni. Ayrıca dünyadaki en büyük kırk perakende şirketinden biridir. [[Türkiye]]'de faaliyet gösteren ve 1975'e kadar çoğunluk hisselerini elinde tuttuğu [[Migros (Türkiye)|Migros Türkiye]]'nin kurucularındandır.
 
25 Ağustos 1925 tarihinde [[Zürih]] şehrinde faaliyete geçmiştir.<ref name="mehmet">{{web kaynağı |soyadı1=Oruç |ad1=Mehmet |başlık=Migros-Türk |url=https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/8490#:~:text=M%C4%B0GROS%20ad%C4%B1%2C%20yar%C4%B1%20toptanc%C4%B1%20manas%C4%B1na%20gelen%20Ml%2DGROS%20kelime%20lerinden,Isvi%C3%A7renin%20Z%C3%BCrich%20%C5%9Fehrinde%20faaliyete%20ge%C3%A7mi%C5%9Ftir. |yayıncı=İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası Cilt 16, Sayı 1-4, Yıl: 1954 |erişimtarihi=14 Mayıs 2021}}</ref> "''Migros''" adı, yarı toptancı anlamına gelir; "''Mi''" ve "''gros''" kelimelerinin yan yana getirilmesinden meydana getirilmiştir. Migros, [[Türkiye]]'de faaliyet gösteren ve 1975'e kadar çoğunluk hisselerini elinde tuttuğu [[Migros (Türkiye)|Migros Türkiye]]'nin kurucularındandır.
 
== Tarihçe ==
Migros, 1925'te [[Zürih]]'te [[Gottlieb Duttweiler]] tarafından özel girişim olarak kuruldu. Başlangıçta köyleri dolaşan kamyonlarlabeş yalnızca kahveadet T -Ford Modeli satış kamyonuyla altı kalem mal satılmaktaydı: Kahve, pirinç, şeker, noodle, Hindistan cevizi yağı ve sabun. satılmaktaydıKamyonlar belirli bir güzergahtan geçiyor ve sabit duraklarda satış için duruyordu.<ref name="bedia">{{web kaynağı |soyadı1=Günenç Kurt |ad1=Bedia |başlık=Süpermarketlerde Halkla İlişkiler ve Migros Örneği |url=http://nek.istanbul.edu.tr:4444/ekos/TEZ/26339.pdf |yayıncı=İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi yüksek lisans tezi |erişimtarihi=14 Mayıs 2021}}</ref>
 
Migrost'ta ürünler bakkallara kıyasla %30 ucuza satışa çıkarıldığından, halk büyük ilgisi gösterdi. Duttweiler, işi kısa sürede büyüttü ve bir yandan seyyar satış dükkanlarını geliştirirken bir yandan da sabit dükkanlar açtı. Ucuz fiyat politikası nedeniyle Migros, esnafın büyük tepkisi ile karşılaştı. Tepkiler zaman zaman tacize, suç niteliği taşıyan saldırılara halini aldı.<ref name=bedia/> Migros reklamı yayınlayan gazeteler, hatta Migros çalışanlarına ev kiralayan ev sahipleri bile baskı gördü<ref name=bedia/> Migros'a mal veren toptancılar veya fabrikatörlerin malları, diğer esnaf tarafından boykot edilince ürünleri ilk üreticisinden satın almak, gıda maddeleri sanayii kurmak veya ithal etmek gibi yollara başvurdu; ürün yelpazesini genişletti. 1933 yılında çıkan bir kanunla "şube yasağı" getirilince Duttweiler siyasete atıldı ve altı arkadaşı ile meclise girdi. Bir yandan da perakendecilik dışında iş alanlarına yöneldi. İsviçre'de ekonomik kriz nedeniyle bozulmuş olan turizm ve otel endüstrisini yeniden canlandırmak üzere "otel projesi" geliştirdi. Perakendecilikte olduğu gibi "Büyük satış, düşük kar, en uygun, yeterlik" ilkelerine dayanan bir turizm kompleksi kurdu; düşük gelirli sınıfın seyahat zevkini tatmasına olanak veren "komple paket tur" kavramının yaratıcısı oldu.
 
Duttweiler, 1941'de tüm Migros işletmelerini sekiz bölgesel kooperatife ayırıp "''Federal Migros Kooperatifleri''"ni oluşturdu. Migros'u her birine bir hisse vererek 105.000 devamlı müşterisine devretti; 1941 yılında reorganize edilen Migros, 12 mahallî kooperatif halinde teşkilâtlandırıldı ve bu kooperatifler bir federasyon halinde birleşti.
 
İstanbul Belediyesi iktisat müdürü Ferruh İlter'in 5 Ekim 1953 tarihinde Migros'un kurucusu Duttweiller'e yazdığı mektup Migros'un İstanbul'da kuruluşuna ait ilk adımı oluşturdu.<ref name=mehmet/> Migros, 1954'te [[Türkiye]] pazarına girerek İstanbul Belediyesi iş birliğiyle [[Migros (Türkiye)|Migros Türk]]'ü kurdu. Bu şirketi 1975'te [[Koç Holding]]'e sattı. Koç Holding ise 2008 yılında şirketteki %50,83'lük hissesini 1.9 milyar TL'ye İngiliz [[BC Partners]] tarafından kontrol edilen [[Moonlight Capital]]'e satmıştır.<ref>[https://www.haberturk.com/ekonomi/makro-ekonomi/haber/751366-migros-satisi-en-buyuk-pismanligim haberturk.com]</ref>
 
2012'de Alman organik süpermarket zinciri [[Alnatura]]'yı [[İsviçre]]'ye getirdi.<ref>[http://www.freshplaza.com/article/113120/Migros-begins-major-offensive-in-organic-market Migros begins major offensive in organic market.] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20160304002459/http://www.freshplaza.com/article/113120/Migros-begins-major-offensive-in-organic-market |tarih=4 Mart 2016 }} Fresh Plaza, 13 Eylül 2013</ref>