Tuşpa

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 38°29′59″K 43°20′30″D / 38.499667°N 43.341601°E / 38.499667; 43.341601

Van Kalesi ve aşağıda Tuşpa'nın kalıntıları.
Tuşpa

Tuşpa (Urartuca: ṭu-uš-pa, Akatça: Turuspa), MÖ 9. yüzyıldan yıkılışına kadar Urartular'ın başkentliğini yapan şehir. Şehrin antik kalıntıları; Van ilinde, Van Gölü'nün doğu kıyısında, Van'ın batısında bulunmaktadır.[1]

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tuşpa şehri, MÖ 9. yüzyılın ortalarında, Van yakınlarında Urartu kralı I. Sarduri tarafından yaptırılmıştır.[2] Tuşpa'nın olduğu bölge, Urartular'dan sonra Orontid Hanedanı, Ahameniş İmparatorluğu, Selevkos İmparatorluğu, Ermeni Krallığı, Bizans İmparatorluğu, Vaspurakan Krallığı, Selçuklular, Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye'nin egemenliği altında kalmıştır.

Arkeolojik kazılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Tuşpa'daki arkeolojik kazılar 1916 yılına Van Kalesi içerisinde "Rus Arkeoloji Derneği" denetiminde yürütülmüştür. Kalenin istinat duvarlarının I. Sarduri tarafından tahkim ettirildiği bu duvarların arasında bulunan Asur dilinde yazılmış olan bir kitabe sayesinde anlaşılmış bulunmaktadır.

I. Sarduri dönemine ait kale duvarları ve üzerinde kitâbesi Van kalesihisarları
1916 yılına Van Kalesi içerisinde yapılan arkeolojik kazılar (Rus Arkeoloji Derneği Fotoğrafları)
Urartu Fort SarduriI 1.jpg Urartu Fort SarduriI 2.jpg
TushpaMain02.jpg
TushpaMain01.jpg
Kalenin istinat duvarları Urartu-Van Kalesi'nde bulunan I. Sarduri dönemine ait Asurca yazılmış olan kitâbe Kalenin içerisinde sağlam kalan burclardan biri Kayaların içerisine oyularak yapılmış bir kral odası
Yukarıdaki yazıtta: Hiçbir mücadeleden korkmayan evrenin ve Nairilerin güçlü ve ulu kralı Lutipri oğlu Sarduri diyor ki: "Kireçtaşlarıyla bu duvarı buraya diktirdim".[3] Urartu krallarının ikameti olarak kullanılan bir kraliyet odası. Cenaze ve defin merasimleri bu tip odalarda yapılmaktaydı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ rbedrosian.com/Classic/kvan1.htm
  2. ^ Tuşpa - Van - biriyilik.com
  3. ^ P. E. Zimansky, Ecology and Empire. The Structure of the Urartian State, Chicago 1985.

Bibliografya[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Belli, Oktay (1989) Van, The Capital of Urartu, Eastern Anatolia, — Istanbul: Net Yaginlar A.Ş. — ISBN 975-479-093-0
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Tuşpa ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.