Sebastokrator

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Bulgar sebastokrator Kaloyan ve karısı Desislava, Boyana Kilisesinden bir fresk.(1259).
sebastokratōr Konstantin Palaiologos ve karısı Eirene. Erken 14. yüzyıl manastırı typikon. Kabbadion kaftan üzerine giyilmiş ayırıcı stephanos ve altın çift başlı kartal ile süslenmiş kırmızı chlamys not edilmelidir.

Sebastokratōr (Yunanca: σεβαστοκράτωρ, Bulgarca: Севастократор ve Sırpça: Севастократор, "sevastokrator" olarak okunur), Geç Bizans İmparatorluğu kıdemli saray ünvanıdır. Ayrıca İmparatorluğun komşusu ve etlkisindeki devletlerde de kullanılmıştır. Sebastokratores karısına verilen dişil ünvan sebastokratorissa (Yunanca: σεβαστοκρατόρισσα), sebastokratitsa (Bulgarca: севастократица ve Sırpça: севастократица) idi.

Kelime, gramer olarak, sebastos ("Kutsal", Augustus yunanca çevirisi) ve kratōr ("hükümdar", aynı kelime autokratōr "imparator" kelimesinde de geçmektedir) kelimelerinin birleşimidir. Ünvan ilk defa Bizans İmparatoru I. Aleksios Komnenos (1081–1118 arası hükümdar) tarafından kardeşi İsaakios Komnenos'a verilmiştir.[1] Anna Komnena'ya göre, bu ünvan Aleksios'un kızkardeşi Eudokia'nın kocası Nikeforos Melissenos'a verdiği Caesar ünvanının üstündedir. Anna Komnena bu üvanı "ikinci imparator" olarak adlandırır ve ayrıca her ne kadar imparatorluk tacından daha az detaylı olsa da tac giyme hakkı olduğunu kaydeder.[2] Komnenos Hanedanı hükümdarlığı boyunca, I. Manuel Komnenos (1143–1180 arası hükümdar) tarafından 1163 yılında despotluk ünvanı yaratılana kadar , imparatordan sonra en yüksek ünvandı. Özellikle imparatorun genç kardeşleri olmak üzere imparatorluk ailesinin üyelerine verilen ayrıcalıklı bir ünvandı.[1] 1204 yılında Dördüncü Haçlı seferi sonucu imparatorluk çözüldükten sonra ünvan Latin İmparatorluğu, İznik İmparatorluğu ve İkinci Bulgar İmparatorluğu tarafından kullanılmıştır. İznik ve 1261'den sonra Bizans İmparatorluğu'nun tekrar kurulmasından sonra imparatorluk ailesi içinde kullanılmak şartı ile en yüksek ünvanlardan biri olarak kalmıştır. Bu ünvana sahip bilinen en son kişi geç 14. yüzyılda Demetrios Kantakouzenos'tır.[1]

Kaynaklara göre, ünvanın ayırıcı rengi maviydi. Ünvan sahiplerinin tören elbiseleri mavi kaftan ve mavi ayakkabılardı. Georgios Akropolites'e göre, yaklaşık 1260 yılında, sebastokratores ünvanlılar, imparatorluk ailesinin diğer üyelerinden ayakkabılarında altın kartal süslemesi ile ayrılırlardı.[3] 14. yüzyılın ortalarında pseudo-Kodinos'un zamanında, kırmızı zeminde kartal standart hale geldi. Kodinos'e göre, tören elbisesi kırmızı tünik (chlamys) ve kırmızı ve altın bir tactı (stephanos).[4] Ünvan sahibi ayrıca evrakları özel mavi mürekkeple imzalardı.[1]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d Alexander Kazhdan, ed. (1991). Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford University Press. ss. 1862. ISBN 978-0-19-504652-6. 
  2. ^ Anna Komnena, Aleksiad, III.4
  3. ^ Macrides, Ruth (2007), George Akropolites: The History - Introduction, translation and commentary, Oxford University Press, ss. 350, 366–367, ISBN 978-0-19-921067-1 
  4. ^ Parani, Maria G. (2003). Reconstructing the reality of images: Byzantine material culture and religious. iconography (11th to 15th centuries). BRILL. ss. 63, 67–69, 72. ISBN 978-9004124622.