Romeo ve Juliet

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Romeo ve Juliet
Romeo ve JulietRessam:Francesco Hayez
Romeo ve Juliet
Ressam:Francesco Hayez
Yazar William Shakespeare
İlk gösterim 1594 - 1596 arası
Ülke İngiltere
Orijinal dil İngilizce
Tür Trajedi
Zaman ve mekân 15. yy. Verona ve Mantova

Romeo ve Juliet (Romeo ile Juliet olarak da geçer.) (İngilizce özgün adı: The Most Excellent and Lamentable Tragedy of Romeo and Juliet) İngiliz oyun yazarı William Shakespeare tarafından yazılmış bir oyundur. Yazarın en iyi bilinen oyunlarından biri olan Romeo ve Juliet sinemaya da uyarlanmıştır.

Oyunun ana konusu en yalın haliyle, aşk ölümü bile göze alır şeklinde özetlenir. Romeo ve Juliet, birbirine düşman olan iki ailenin çocuklarıdır. Karşılaştıkları ilk anda aşık olmuşlar ve böylece kavuşamama öyküleri başlamıştır. Juliet, Romeo'ya kavuşmak için ailesini yok saymayı göze alamaz ve kendini yok saymaya karar verir. Böylece rahibin yardımını alarak bir zehir içer; herkes onu ölmüş bilecektir. Ancak Romeo döndüğünde Julıet'in öldüğünü zanneder ve kendini öldürür. Romeo ve Juliet'te basit olarak aşk anlatılıyor denemez. Bunu " aileleri düşman, engellere rağmen vazgeçmeyen imkansız aşk" diye alımladığımızda daha doğru olur.

Karakterler[değiştir | kaynağı değiştir]

Verona'da hükümdar ailesi
  • Prince Escalus: Verona şehir devleti hükümdarı Prens
  • Count Paris: Prens Escalus'un yakın akrabası. Juliet'le evlenmek istemekte
  • Mercutio: Prens Escalus'un yakın akrabasiRomeo'nun arkadaşı.
Capulet sülalesi
  • Lord Capulet: Capulet sülalesinin başı
  • Lord Capulet'nin Karısı: Capulet sülalesinin başkadını
  • Julietl Capulet'in 13 yaşındaki kızı. Oyunun 2 önemli rolünden biri
  • Tybalt: Juliet'in kuzeni ve Lord Capulet'nin karısının yeğeni
  • Mürebbiye: Juliet'in şahsi nedimesi ve sırdaşı.
  • Rosaline: Lord Capulet'nin yeğeni ve başlangıçta Romeo'nın yavuklusu
  • Peter, Sampson ve Gregory: Lord Capulet evinde uşaklar
Montague sülalesi
  • Lord Montague: Montagu sülalesinin başı.
  • Lord Montague'nun karısı: Montague sülalesinin başkadını
  • Romeo: Lord Montague'nun 17 yaşındaki oğlu. Oyunun en önemli 2 rolünden biri
  • Benvolio: Romeo'nun kuzeni ve en iü=yi arkadaşı.
  • Abram ve 'Balthasar: Lord Montegür evinde uşaklar
Diğerleri
  • Keşiş Laurence: Francisken tarikatı kesişi. Romeo'nun sırdaşı
  • Keşiş John: Keşiş Laurence'in Romeo'ya mektibunun ileticisis
  • Eczacı: Romeo'ya istmeye istemeye zehir satıcısı
  • Koro: İ. ve II. perde prolog kısımlarında "prolog" metinlerini okuyanlar.

Konu özeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Romeoandjuliet1599.jpg
Rome ve Juliet Ressam:Ford Madox Brown
Verona'da balkonlu Juliet evi

Oyun Verona'da baslar. Birbirlerine cok dusman olan Montegue sulalesi ve Capulet sulalesine mensup iki grup genc aralarinda bir sokak ciddi bir kavga cikmistir. Verona sehir devleti hukumdari Prens Escalus sehir muhafizlari ile gelip kavgacilarin arasina girip kavgayi durdurur. Her iki tarafi elebasilarina hitap eder ve onlara buyuk gozdagi verir. Eger gelecekte bu iki grup arasinda bir kavga cikip sehrin assayisi ihlal edilirse kavgacilar tutuklanacak ve sehrin sulh sukununu ihlal agir sucundan dolayi idam edileceklerdir.

Sonra Kont Paris Capulet'lerin baskani Lord Capulet'le konusmaya gelir ve ona genc kizi ile evlenemk istedigini bilidir. Lord Capulet Kont Paris'e iki yil daha beklemesini ve ondan sonra bu izdivac teklifini tekrarlamasini tavsiye eder. (Ama sonra kizi Juliette'e Kont Paris iile evlenmesini emredecektir.) Lord Capulet Kont Paris'i Capulet'lerin planladigi yakinda yapilacak bir baloya davet eder. Juliet'in annesi Capulet'in esi ve Juliet'in sirdasi olan murebbiyessi Juliet'e Kont Paris'in kur yapmalarini cok iyi karsilamasini ogutlerler.

Bu arada Benvolio kuzeni olan Montegu'larin oglu Romeo ile konusmaktadir. Romeo'nun cani cok sikkin gorulmektedir. Benvolio bunun nedeninin Romeo'nun Capulet'lerin yegenlerinden bir olan Rosaline adli bir genc kiza olan karsilik verilmemis delicesine askindan oldugunu ogrenir. Benvolio ve Mercutio Romeo'ya Rosaline'nin yakinda verilecek Capulet balosuna gelecegini ve orada Romeo'nun kiza yaklasip askinin anlatabilecegini soylerler ve boylece Romeo'nun bu ailesine dusman olan Capulet'lerin balosuna gizlice katilmasini saglarlar.

Romeo Capulet'lerin konaginin bahcesinde yapilan baloya boylece Rosaline'le gorusmek icin katilir. Fakat baloda cok hos bir baska genc kizi gorup bu sefer ona sirilsiklam asik olur. Bu genc kiz Lord Capulet'in kizi Juliet'dir.

Meanwhile, Benvolio talks with his cousin Romeo, Montague's son, about Romeo's recent depression. Benvolio discovers that it stems from unrequited infatuation for a girl named Rosaline, one of Capulet's nieces. Persuaded by Benvolio and Mercutio, Romeo attends the ball at the Capulet house in hopes of meeting Rosaline. However, Romeo instead meets and falls in love with Juliet. After the ball, in what is now called the "balcony scene", Romeo sneaks into the Capulet orchard and overhears Juliet at her window vowing her love to him in spite of her family's hatred of the Montagues. Romeo makes himself known to her and they agree to be married. With the help of Friar Laurence, who hopes to reconcile the two families through their children's union, they are secretly married the next day.

L’ultimo bacio dato a Giulietta da Romeo by Francesco Hayez. Oil on canvas, 1823.

Juliet's cousin Tybalt, incensed that Romeo had sneaked into the Capulet ball, challenges him to a duel. Romeo, now considering Tybalt his kinsman, refuses to fight. Mercutio is offended by Tybalt's insolence, as well as Romeo's "vile submission,"[1] and accepts the duel on Romeo's behalf. Mercutio is fatally wounded when Romeo attempts to break up the fight. Grief-stricken and wracked with guilt, Romeo confronts and slays Tybalt.

Montague argues that Romeo has justly executed Tybalt for the murder of Mercutio. The Prince, now having lost a kinsman in the warring families' feud, exiles Romeo from Verona, with threat of execution upon return. Romeo secretly spends the night in Juliet's chamber, where they consummate their marriage. Capulet, misinterpreting Juliet's grief, agrees to marry her to Count Paris and threatens to disown her when she refuses to become Paris's "joyful bride."[2] When she then pleads for the marriage to be delayed, her mother rejects her.

Juliet visits Friar Laurence for help, and he offers her a drug that will put her into a deathlike coma for "two and forty hours."[3] The Friar promises to send a messenger to inform Romeo of the plan, so that he can rejoin her when she awakens. On the night before the wedding, she takes the drug and, when discovered apparently dead, she is laid in the family crypt.

The messenger, however, does not reach Romeo and, instead, Romeo learns of Juliet's apparent death from his servant Balthasar. Heartbroken, Romeo buys poison from an apothecary and goes to the Capulet crypt. He encounters Paris who has come to mourn Juliet privately. Believing Romeo to be a vandal, Paris confronts him and, in the ensuing battle, Romeo kills Paris. Still believing Juliet to be dead, he drinks the poison. Juliet then awakens and, finding Romeo dead, stabs herself with his dagger. The feuding families and the Prince meet at the tomb to find all three dead. Friar Laurence recounts the story of the two "star-cross'd lovers". The families are reconciled by their children's deaths and agree to end their violent feud. The play ends with the Prince's elegy for the lovers: "For never was a story of more woe / Than this of Juliet and her Romeo."[4]

Türkçe'ye çeviriler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Romeo ve Juliyet. Çev. Mihran M. Boyacıyan. İstanbul: Civelekyan Matbaası, 1302.
  • Romeo-Juliet. Çev. Abdullah Cevdet. Şehbal 7-24 (1 Temmuz 1325-1 Ağustos 1326.
  • Romeo-Jülyet. Çev. Mehmet Şükrü Erden. İstanbul: Arkadaş Matbaası, 1938.
  • Romeo ve Juliet. Çev. Kâmuran Günseli. İstanbul: Çığır Kitabevi, 1938.
  • Romeo ve Juliet. Çev. İlhan Siyami Tanar. İstanbul: Suhulet Kitabevi, 1938.
  • Romeo-Juliet.Çev. Ertuğrul İlgin. İstanbul: İnkilab Kitabevi, 1939.
  • Romeo ve Juliet. Çev. A. B. Şenkal. İstanbul: Sertel Yayınevi, 1939.
  • Romeo ve Juliet. Çev. Yusuf Mardin. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1945.
  • Romeo Juliet.Çev. Adli Moran. İstanbul: Ak Kitabevi, 1959.
  • Romeo ve Juliet. Çev. A. Turan Oflazoğlu. Ankara: Bilgi Yayınevi, 1968.
  • Romeo ve Juliet. Çev. Özdemir Nutku. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1984.

Film uyarlamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Romeo ve Juliet oyunu profesyonel ve amatör dünya tiyatro sahnelerinde günümüze kadar gayet çok sayıda sahnelenmiştir. Ayrıca 40 kadar da değişik film bu konuyu işlemiştir. Bunlar arasında şunlar ilgi çekmiştir:

  • 1908 - Romeo and Juliet, AND'de Vitagraph Studio'ları tarafındna yapımlanan sessiz film. Direktör:J. Stuart Blackton. Başroller:Paul Panzer (Romeo) ve Florence Lawrence (Juliet).
  • 1936 - Romeo and Juliet. Hollywood yapımı. Yapımcci: Irvıng Thalberg. Direktör: George Cukor. Başrollerde:Norma Shearer (Juliet) ve Leslie Howard

(Romeo)

  • 1968 - Romeo and Juliet. İtalyan yapımı. Direktör:Franco Zeffirelli. Başrollerde: Olivia Hussey (Juliet) ve Leonard Whiting (Romeo)

Kostümler Oskar kazandı.

Müzik[değiştir | kaynağı değiştir]

Dosya:Verona İtaly San Zeno DSC08195.JPG
Verona'da San Zeno Kilisesi. Romeo ve Juliet'in gizlice evlenme kilisesi

Romeo ve Juliet eserinden uyarlanan asgari 24 tane kadar opera bulunduğu bildirilmiştir.[5] Bunlardan ilki singspiel türünde olan 1776'da Çek besteci "Georg Benda" tarafından Almanca librettoya göre hazırlanmıştır. Romeo ve Julietden uyarlanan diğer tanınmış müziksel eserler şöyle özetlenebilir:

Türkiye'deki Son Sahnelemeler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Van Devlet Tiyatrosu yapımı eser, 2007-2008 sezonunda oynandı. Yönetmenliğini Kemal Başar, dekor tasarımını Murat Gülmez, kostüm tasarımını Nalan Türkoğlu, ışık tasarımını Seyhun Ayaş, müziklerini Can Atilla ve koreografisini Paras Terezakis üstlendi. Modern bir yorumla sahnelenen eserin başrollerini Caner Kadir Gezener ve Ebru Aytürk oynadılar.
  • Kemal Başar eseri Van Devlet Tiyatrosu ve Romanya'daki Tony Bulandra Tiyatrosu sahnelemelerinden sonra, İstanbul Şehir Tiyatroları'nda da, bu sefer Romanya'daki sahnelemeden hemen sonra hayatını kaybeden ışık tasarımcısı Seyhun Ayaş'ın anısına ithafen sahneledi. 2009-2010 sezonundaki eserin dekor tasarımını Murat Gülmez, kostüm tasarımını Canan Göknil, müziklerini Can Atilla ve koreografisini Hugo Wolff üstlendi. Yine modern bir yorumla sahnelenen eserin başrollerini Mert Turak, Ece Özdikici, Hikmet Körmükçü, Levent Yılmaz, Müge Akyamaç oynadılar.

Sahne sahne oyun[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Romeo and Juliet, Act 3, Scene 1, Line 73.
  2. ^ Romeo and Juliet, Act 3, Scene 5, Line 115.
  3. ^ Romeo and Juliet, Act 4, Scene 1, Line 105.
  4. ^ Romeo and Juliet, Act 5, Scene 3, Lines 308–309.
  5. ^ Meyer (1968): s.36–38.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Romeo ve Juliet ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.