Venedik Taciri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Venedik Taciri
The Merchant of Venice
Shylock ve JessicaRessam:Maurycy Gottlieb
Shylock ve Jessica
Ressam:Maurycy Gottlieb
Yazar William Shakespeare
İlk gösterim 1594-1597
Ülke İngiltere
Orijinal dil İngilizce
Tür Komedi
Zaman ve mekân XVI. yüzyıl Venedik
Venedik Taciri birinci folyo edisyonu ana sayfası

Venedik Taciri, (İngilizce özgün adı:The Merchant of Venice) İngiliz oyun yazarı ve ozan William Shakespeare tarafından yazılmış tiyatro oyunu. Shakespeare'in bilinen oyunlarından birisidir.

Oyun, bir komedi olmakla birlikte ciddi bölümler de içerir. Bazı edebiyat tarihçilerine göre Venedik Taciri Shakespeare'in tragedyaya en çok yaklaşan oyunudur.

Karakterler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Venedik Dükü – Antonio'yu yargılayan hakim
  • Fas prensi, Aragon Prensi – Portia'nın talipleri
  • Antonio – Venedikli bir tacir
  • Bassanio – Arkadaşı, Portia'ya aşık
  • Portia – Zengin bir mirascı kadin
  • Nerissa – Yakın hizmetkarı
  • Gratiano, Solanio, Salerio – Antonio ve Bassanio'nun arkadaşları
  • Lorenzo – Jessika'ya aşık
  • Shylock – Zengin bir Yahudi
  • Tubal – Bir Yahudi, arkadaşı
  • Jessika – Shylock'un kızı, Lorenzo'ya aşık
  • Lancelot Gobbo – Shylock'un soytarı uşağı
  • Yaşlı Gobbo – Lancelot'un babası
  • Leonardo – Bassanio'nun uşağı
  • Balthazar, Stephano – Portia'nin uşakları
  • Venedikli Magnifikolar, Adalet Mahkemesi görevlileri, Gardiyan, Portia'nin uşakları ve diger hizmetkarlar.

Konu özeti[değiştir | kaynağı değiştir]

Sir Herbert Beerbohm Tree Shylock rolünde
Ressam:Charles Buchel
Antonio Shylock'i azarlamakta
Portia Ressam:Henry Woods

Oyundaki kötü adam, Yahudi tefeci Shylock'tur. Bütün gemileri açık denizlerde dolaşan ve nakit sıkıntısında olan Antonio, Venedik'teki itibarını kullanarak, arkadaşı Bassanio'yu sevgilisi Portia'ya gönderebilmek için bir vakitler hakaretler yağdırdığı Yahudi tefeci Shylock'tan üç bin düka borç alır. Shylock ise Antonio'nun borcu ödeyememesi halinde, vücudunun neresinden isterse oradan, bir pound (yaklaşık 450 gr) eti keseceğini senedin sonuna şart olarak ekletir.

Zamanla, Antonio'nun gemilerinin teker teker battıkları haberleri ulaşmaya başlar. Soylu tüccar borcunu ödeyemez ve Shylock kızının kaçmasının da gerginliğiyle Hristiyanlara olan nefretini Antonio'ya kusar. Venedik'te "Hakkımı isterim, senette ne yazıyorsa onu isterim!" diye bağırmaya, yeminler savurmaya başlar.

Duruşma sırasında Shylock, dramatik yapının "sevilmeyen adam" rolünü zedeleyici sözler sarfeder fakat haklı olduğunu elbette ispatlayamaz. Shylock'un açgözlülükle bıçağını bilediği gerilimli bir duruşmadan sonra Antonio kendisini savunan genç bir avukatın zekâsı sayesinde kurtulur. Avukat ise, kılık değiştirerek mahkemeye katılan Bassanio'nun sevgilisi ve miras sahibi bir genç kız olan Portia'dır. Senette sadece et yazıldığını, kan yazılmadığını savunur. O halde Shylock, tek damla kan akıtmadan senete göre hakkı sayılan eti almalıdır. Eğer kan akarsa, bir Hristiyan'ın kanını akıttığı için Shylock'un tüm mal ve mülkü müsadere edilecektir, kanun böyledir.

Sonuç olarak Shylock, senete dayanan hakkından vazgeçer. Fakat bu sefer de bir Hrıstiyanın canına dolaylı yoldan kasdetmekten mallarına el konur, hayatı ise Antonio'nun merhametine bırakılır. Antonio ise Shylock'u Hristiyan olması şartıyla bağışlar.

Uyarlamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Venedik Taciri oyunu hem beyaz perde hem de televizyon ekranı için birçok uyarlamalar esinlemiştir:

  • 1914— Lois Weber yönetmenliğinde sessiz film.
  • Weber bu filmde Portia rolünü de oynamış ve ABD beyaz perdesinde bir uzun film yöneten ilk kadın olmuştur.
  • 1973— John Sichel tarafından yönetilen Venedik Taciri adlı İngiliz televizyon filmi
  • 1980— Jack Gold yönetmenliği altında İngiliz BBC televizyonu için film
  • 1996— Alan Horrox yönetmenliği altında İngiliz Channel 4 televizyon kanalı için film
  • 2001— Trevor Nunn yönetmenliği altında İngiliz BBC televizyonu için film
  • 2004— Michael Radford tarafından yönetilen The Merchant of Venice (Venedik Taciri) adlı beyaz perde filmi
    • Bazı aktör ve rolleri: Al Pacino: Shylock, Jeremy Irons: Antonio, Joseph Fiennes: Bassanio, Lynn Collins:Portia, Zuleikha Robinson]:Jessica.
    • Internet Movie Database'te [6]

Türkçeye çeviriler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Venedik taciri. Çev. H. Y.(“Muharrir: İngiliz meşahir erbab kaleminden Şekispir. Mütercimi H. Y.”). İstanbul: Matbaa Abuziyâ – Der Galata, 1301.
  • Venedik taciri. Çev. Halide Edip Adıvar Temaşa 8-11, 13 Eylül 1334/1918.
  • Venedik taciri. Çev. Mehmet Şükrü. İstanbul, 1930.
  • Venedik taciri. Çev. Nureddin Sevin. Ankara,1938. (İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları,1992.)
  • Hamlet ve Venedikli Tüccar. Çev. Şehbal Erdeniz ve Orhan Veli Kanık. İstanbul: Doğan Kardeş Yayınları, 1949.
  • Venedik Taciri. Çev. Adnan Yaltı. İstanbul: Zuhal Yayınevi, 1968.
  • Venedik Taciri. Çev. Bülent Bozkurt. İstanbul: Remzi Kitabevi, 1992.
  • Toplu Oyunları 1:Kısasa Kısas, Onikinci Gece, Venedik Taciri. Çev. Zeynep Avcı. İstanbul:Mitos-Boyut Yayınları, 1996.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • [7] Wikisource'da Venedik Taciri oyununun tam metni İngilizce.
Commons-logo.svg
Wikimedia Commons'ta
Venedik Taciri ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunmaktadır.