Leta Stetter Hollingworth

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Leta Stetter Hollingwort (1886, Hollingwort Nebraska - 1939), ABD'li psikolog.

Nebraska Üniversitesinde okudu ve 1906 yılında onur ödülleriyle mezun oldu. Columbia Üniversitesinde Cattell gözetiminde doktorasını bitirdi. Harry Hollingwort ile 1908 yılında evlendi. New York City’de Barnard Üniversitesinde öğretmenlik yaptı. Üniversitede öğretmenliğine devam etmesine izin verilmedi; çünkü bir kadının ev dışında çalışmasının çocuklarının ve kocasının acı ve zorluklar yaşayacağına inanılıyordu. Aslında bir kadın olduğu için değil bir anne olduğu için çalıştırılmak istenmedi.

Leta’nın yüksek lisans eğitimi için gerekli parayı kocası Harry karşıladı. Leta Hollingwort 1916’da Columbia Üniversitesinde doktora yapma hakkı kazandı. Ünlü psikologlarda Thorndike ile birlikte çalıştı. New York’ ta sivil servislerde psikolog olarak çalıştı, kadın psikolojisine yaptığı katkılardan dolayıda Amerikalı Bilim Adamaları arasına kabul edildi.

Leta Hollingwort değişkenlik hipoteziyle ilgili çok kapsamlı ampirik araştırmalar yürüttü. Değişkenlik hipotezi kadınların fiziksel, psikolojik ve duygusal işleyişleri açısından erkeklere oranla daha homojen ve ortalama bir grup olduğunu, bu nedenle de daha az değişkenlik gösterdiğini iddia ediyordu. Belirttiğimiz gibi bu inanıştan ötürü, erkeklerin kadınlara oranla çeşitli eğitim ve kariyer fırsatlarından daha fazla faydalanacağını varsayıyordu. Yetenekleri açısında birbirine çok benzediği düşünülen kadınlar, zihinsel karşı çıkışlar için gereken yeteneğe sahip olmadıklarını düşünülmüş ve bu yüzden çocuklarına bakma ve evlerini korumadan başka bir şey için eğitim görmelerine gerek olmadığını iddia edilmişti

Hollingwort 1913 ve 1916 yılları arasındaki araştırmaları çeşitli deneklerin fiziksel ve duygusal-motor işleyişleri ile düşünsel yetenekleri üzerinde yoğunlaşmıştı. Denekleri arasında bebekler, kadın ve erkek fakülte öğrencileri ve o sırada adet gören kadınlar vardı. Adet görmekte olan kadınların araştırmaya özellikle dahil edilmesinin sebebi kadınların zihinsel ve duygusal durumlarının, bedenlerindeki doğal süreçlerden etkilendiği varsayılması idi. Ulaştığı sonuç lar değişkenlik hipotezinin ve kadınların daha aşağı olduğunu ileri süren diğer düşüncelerin yanlış olduğunu kanıtladı. Örneğin uzun yıllardır zannedildiği gibi, adet görmenin algısal ve motor becerilerde veya düşünsel yeteneklerde performans bozukluğuyla bir ilgisi yoktu. Hollingwort ayrıca kadının sadece çocuk doğurarak tatmin olabildiği düşüncesini sorgulayarak, annelik için içten gelen bir dürtü olduğu fikrine karşı çıkmış ve kadınların başka alanlarda başarılı olma isteğini anormal ve sağlıksız gören düşünceyi önemsememiştir. Hollingwort’ göre kadının toplumun tam bir üyesi olmaktan alıkoyan şey biyolojik bir yoksunluktan ziyade sosyal ve kültürel tutumlardan kaynaklanmaktadır. Hollingwort’ a bu konuda birçok kişiyi uyardı ve hiç kimsenin kadını eve hapsetmeye hakkı olmadığı konusunda tepkilerini dile getirdi. Hollingwort kadınların oy kullanma hakkı hareketinde aktif rol oynayarak, kadınların birçok alanda sosyal haklar kazanmasına olanak sağladı.

Hollingwort sadece kadın psikolojisine değil ayrıca sosyal alanda da etki yaratabilmiş bir psikologdur. Kadınlar hakkındaki kalıp yargıların yıkılmasında önemli katlıları olduğunu söylemek yerinde olacaktır. Nitekim geçmişte süregelen gerek bilimsel gereksel soysal olsun kadın hakkında olumsuz düşüncelerin doğru olmadığı bilimle kanıtlayan bir psikologdur. Kadın olmasına rağmen tarafsız davranmış ve çalışmalarıyla haklı olduğunu ispatlamıştır. Bugün bile Hollingwort haklı olduğunu kanıtlayan birçok bilimsel deney örnek gösterilebilir. Nitekim dünyanın birçok yerinde kadına sosyal yaşamda birçok hak tanınmasına rağmen hala toplum yaşamında aktif olamamasının sebebi kadının biyolojik yoksunluğundan ziyade sosyal ve kültürel tutumlardır.

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Modern psikoloji tarihi,duane p. schultz, sydney ellen schultz