Osman Batur
Osman Batur (Kazakça: وسپان باتىر) (1899 — 29 Nisan 1951), Doğu Türkistan'ın bağımsızlığı için mücadele eden direnişçi lider. Altay Kazak'larındandır. 20. yüzyılın ilk yarısında Çinliler ve Ruslara karşı bağımsızlık mücadelesi vermiş ve 1951 yılında Çinliler tarafından idam edilerek şehit olmuştur.
[değiştir] Hayatı
Asıl adı Osman İslamoğlu'dur. 1899 yılında Altay'ın Köktogay bölgesinde Öngdirkara mevkiinde doğmuştur. 29 Nisan 1951'de Urumçi'de idam edildi.
[değiştir] Mücadelesi
1911 yılında Çinlilere ve Ruslara karşı mücadeleye başlayan Osman Batur bütün Altay topraklarının ve Doğu Türkistan'ın Çinlilerden ve Ruslardan kurtarılmasını amaç edinmişti. II. Dünya Savaşı yıllarında Doğu Türkistan topraklarındaki Türklere yönelik baskıların kuvvetlenmesi ile birlikte tepki hareketleri de kuvvet kazanmış ve Osman Batur'un yükselmesine zemin hazırlamıştı.
Altayları Çinlilerden temizlemeye başlayan Osman Batur, 1943 yılında hedefine ulaşmış gözüküyordu. 22 Temmuz 1943'te Bulgun'da yapılan törenle Osman Batur Altay Kazakları'nın Han'ı ilân edildi. 1945'e gelindiğinde Doğu Türkistan'da birkaç şehir haricinde kontrol Türklerin eline geçmişti. Durum Çinliler için artık tahammül edilemez ve tehlikeli bir hâl alınca Çin orduları bölgeye sert ve yoğun operasyonlar uyguladı. Targabatay ve Altaylardan çıkarılan Osman Batur mücadeleye otuz bin kişi ile başlamış olsa da 1950'ye gelindiğinde bu sayı yaklaşık dört bin idi. Alibek Hakim ve silah arkadaslarinin mücadelesi de vardi.
1951 yılında Kanambal'da sıkıştırılan Osman Batur esir düştü, Urumçi'ye götürüldü.
Osman Batur, halk arasında dolaştırılarak teşhir edildi ve 29 Nisan 1951 tarihinde kulakları ve kolları kesildikten sonra şehit oldu.
[değiştir] Konuyla bağlantılı eserler
- Halife Altay, Anayurttan Anadoluʹya
- Halife Altay, Kazak Türklerine aid şecere
- Godfrey Lias, Büyük Kazak Göçü
- Gülçin Çandarlıoğlu , Özgürlük Yolu
- Yusuf Ziya Arpacık, Osman Batur ve Asrın İbretli Olayları
