Müsavat Partisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Müsavat Partisi
Müsavat Partiyası
Kısaltma MP
Genel başkan İsa Kamber
Kurucu Mehmed Emin Resulzade, Abbasgülü Kazımzade, Taci Nacioğlu
Kuruluş tarihi 1911
İdeoloji Modern:
Ulusal liberalizm,
Sosyal liberalizm,
Ekonomik liberalizm,
Tarihi:
Pantürkizm,
Klasik liberalizm
Uluslararası üyelik Liberal Enternasyonal
http://musavat.org.az/

Müsavat Partisi (Azerice: Müsavat Partiyası) - Azerbaycan'ın en eski siyasi partisidir. 1911 yılında ilk kurulmuş parti, şu anda Azerbaycan'ın ana muhalefet partilerinden biridir. Müsavat'ın tarihi üç dönemden ibaretdir: Eski Müsavat, Sürgündeki Müsavat ve Yeni Müsavat.

Eski Müsavat (1911 - 1923)[değiştir | kaynağı değiştir]

Müsavat Partisi 1911 yılında, İstanbul'da sürgünde yaşayan Mehmed Emin Resulzade'nin girişimi sonucunda[1], kuzeni Mehmed Ali Resulzade, Abbasgulu Kazımzade ve Tağı Nağıoğlu tarafından Bakü'de kurulmuştur. Partinin ilk adı Müsavat Müslüman Demokrat Fırkası olmuştur ve sonralar Azerbaycan SSC'nin ilk Komünist lideri olmuş Neriman Nerimanov Müsavatın ilk üyelerinden olmuştur[2]. I. Dünya Savaşından önceki yıllarda Müsavat, Ortadoğuda benzer partiler gibi, gizli şekilde Müslüman ve Türk Dünyasının birliği ve refahı için çalışmıştır[3].

Müsavat ideolojisinde Türkçülük unsuru Osmanlı Devletinde İkinci Meşrutiyet ideallerine temellenmiştir. Azerbaycan entellektüellerinden olan Ali Bey Hüseyinzade ve Ahmet Ağaoğlu Türkçülüğü bir düşünce tarzı gibi Rusya İmparatorluğunda yaşayan milletlerin uyanışı için yazılarında kullanmışlardır.

Sürgündeki Müsavat (1923 - 1991)[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni Müsavat (1991 - )[değiştir | kaynağı değiştir]

1991 yılında Yeni Müsavat Partisi'nin 1. Parti Kurultayı'nda Nesib Nesibzade Merkezi Yürütme Komitəsi'nin başkanı seçildi. 1992'de Müsavatın parti merkezi kuruldu ve İsa Gamber 3. Parti Kurultayı'nda başkan seçildi. Müsavat Partisi, halen ana muhalefet partisi konumundadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Məryəm Oruclu. Müsavat Partiyası: Ölkədə və Mühacirətdə, 1911-1992, Azərnəşr, Bakı, 2001, alıntı: M.A. Resuloğlu (1962). "Müsavat Partisinin kuruluşu", Müsavat bülteni, 14, İstanbul, 10
  2. ^ Willem van Schendel and Erik Jan Zürcher. Identity Politics in Central Asia and the Muslim World, I.B.Tauris, 2001, ISBN 1-86064-261-6
  3. ^ Michael G. Smith. "Anatomy of a Rumour: Murder Scandal, the Musavat Party and Narratives of the Russian Revolution in Baku, 1917-1920", Journal of Contemporary History, Vol. 36, Issue 2, April 2001: 216–218

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]