Kumul (şehir)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Koordinatlar: 42°49′50″N, 93°30′19″E

Kumul (şehir)
قۇمۇل, K̡umul, 哈密市
Kavun bitkisi
Kavun bitkisi
Kumul'un Sincan Uygur Özerk Bölgesidaki konumu (pembe)
Kumul'un Sincan Uygur Özerk Bölgesidaki konumu (pembe)
Koordinatlar: 42°49′50″K 93°30′19″D / 42.83056°K 93.50528°D / 42.83056; 93.50528
Ülke Çin Halk Cumhuriyeti Çin Halk Cumhuriyeti
İl Kumul İli
Yüz ölçümü
 - Toplam 140,749 km2 (54,3 mi2)
Rakım 739 m (2.425 ft)
En yüksek Rakım 744 m (2.441 ft)
Nüfus (2007)
 - Toplam 142.112
Zaman dilimi +8 ()
 - Yaz (YSU) UTC ()
Posta kodu 839000[1]
Alan kodu 0902
İnternet sitesi: http://www.hami.gov.cn/ (Çince)

Kumul (şehir) (Uygurca: قۇمۇل, Qumul, K̡umul, Çince: 哈密市; pinyin: Hāmì shì) Çin Halk Cumhuriyetinde Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nin güneyinde İpek Yolu'nun Taklamakan kuzeydoğu güzergâhı üzerinde yer alan tarihi bir vaha şehridir.

Kumul, Çin'de ünlü Hami kavunları (Çince: 哈密瓜; Hāmì guā) ile tanılır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer verilen isimler: Ha-mi-hsien, Komul, Chamil, Ha-mi-ch'eng-chen, Kamil, Ha-mi-chen, Qomul, Kumul, Khamil, Koumoul, Ha-mi-shih, Qumul ve Kha-mi.[2]

Portekizli Yezit Benedict Goës, ve İtalyan Matteo Ricci 1615 yılında gezilerinde adını Camul kaydetmişlerdir. En eski doğrulanmış Çince adı Kūnmò 昆莫; Han Hanedanı kayıtlarında Yīwú 伊吾 veya Yīwúlú 伊吾卢; Tang Hanedanı zamanında Yīzhōu 伊州; Yuan Hanedanı zamanında Moğolca Qamil, Çince yazıya çevirisi Hāmìlì 哈密力, Ming Hanedanı zamanında Qumul, Hāmì 哈密 olarak bilinir.

Tunç çağından veya erken Demir çağından kalma (焉不拉克文化; Yanbulake wenhua) Yanbulak-kültürüne ait Yanbulak mezarları (Çince: 焉不拉克古墓群; Yanbulake gumuqun veya 焉不拉克墓地; Yanbulake mudi) buradadır.[3] Ayrıca çok eski bir budist tapınak kalıntıları Baiyang He (白杨河) nehrinin batı yakasında, Baiyanggou cun (白杨沟村) köyündedir.

1697 - 1930 yılları arasında hüküm sürmüş dokuz müslüman Hanlardan yedinci ve dokuzuncu Hanların türbeleri Kumul şehrinin ortalama bir kilometre güneybatısındadır.

Coğrafya ve İklim[değiştir | kaynağı değiştir]

Turfan gibi, Kumul ortalama deniz seviyesinden 200 metre altında ve İklimi aşırı farklı olup, yazın en yüksek sıcaklık 43 °C ve kışın ise en düşük sıcaklık -32 °C arasındadır.

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir araştırmaya göre Sincan Özerk bölgesinde ve Kumul'da 27 çesit Karpuz yetişir, bunlardan en önemlisi beyaz ve siyah karpuz'dur. Ayrıca yeni karpuz türleri türetilmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Koordinatlar: 42°49′50″N, 93°30′19″E Koordinatlar: 42°50′18.6″K 93°30′15.79″D / 42.8385°K 93.5043861°D / 42.8385; 93.5043861

Çin Halk Cumhuriyeti Sincan Uygur Özerk Bölgesi yönetim birimleri Başkent: Urumçi Flag of the People's Republic of China.svg
İl düzeyi şehir, İl, Özerk il İlçe düzeyi şehir, İlçe, Özerk ilçe, Bucak
Urumçi Tanrı Dağı Bucağı | Saybağ Bucağı | Yenişehir Bucağı | Şuymogu Bucağı | Tudun Haba Bucağı | Tapançeng Bucağı | Mitung Bucağı | Urumçi İlçesi
Karamay Karamay Bucağı | Maydağ Bucağı | Cerenbulak Bucağı | Orku Bucağı
Turfan İli Turfan | Toksun İlçesi | Piçan İlçesi
Kumul İli Kumul (şehir) | Ara Türük İlçesi | Barköl Kazak Özerk İlçesi
Hotan İli Hotan (şehir) | Hotan İlçesi | Lop İlçesi | Niya İlçesi | Guma İlçesi | Çira İlçesi | Keriye İlçesi | Karakaş İlçesi
Aksu İli Aksu (şehir) | Onsu İlçesi | Şayar İlçesi | Bay İlçesi | Avat İlçesi | Kuçar İlçesi | Kelpin İlçesi | Toksu İlçesi | Uçturfan İlçesi
Kaşgar İli Kaşgar | Maralbeşi İlçesi | Poskam İlçesi | Feyzivat İlçesi | Kağılık İlçesi | Yopurğa İlçesi | Kaşgar Yenişehir İlçesi | Mekit İlçesi | Yengisar İlçesi | Yarkent İlçesi | Kaşgar Kuna Şehir İlçesi | Taşkurgan Tacik Özerk İlçesi
Kızılsu Kırgız Özerk İli Atuş İlçesi | Akto İlçesi | Uluğçat İlçesi | Akçi İlçesi
Bayangolin Moğol Özerk İli Korla (şehir) | Hoçing İlçesi | Lopnur İlçesi | Hoşut İlçesi | Çerçen İlçesi | Bağraş İlçesi | Bügür İlçesi | Çakılık İlçesi | Yençi Hui Özerk İlçesi
Sanci Hui Özerk İli Sanci (şehir) | Fukang (şehir) | Guçung İlçesi | Manas İlçesi | Jimisar İlçesi | Hutubi İlçesi | Mori Kazak Özerk İlçesi
Bortala Moğol Özerk İli Bortala | Çing İlçesi | Arişang İlçesi
Özerk bölgesine doğrudan bağlı ilçe düzeyi şehir Shihezi | Aral | Tomşuk | Vujyaçü

İli Kazak Özerk İli

İli Kazak Özerk İli Alt-eyalet düzeyi özerk ili olup Tarbagatay ve Altay'ı yönetmektedir.)
Doğrudan bağlı Gulca | Kuytun | Gulca İlçesi | Tekes İlçesi | Nilka İlçesi | Moğolküre İlçesi | Künes İlçesi | Korgas İlçesi | Dokuztara İlçesi | Çapçal Şibe Özerk İlçesi
Tarbagatay İli Çöçek (şehir) | Usu (şehir) | Dörbiljin İlçesi | Çağantogay İlçesi | Saven İlçesi | Toli İlçesi | Kobuksar Moğol Özerk İlçesi
Altay İli Altay (şehir) | Çinggil İlçesi | Jeminay İlçesi | Koktokay İlçesi | Burçin İlçesi | Burultokay İlçesi | Kaba İlçesi

(Hotan, Aksai Çin'nin hakimiyeti üzerine Çin Halk Cumhuriyeti ile Hindistan arasında anlaşmazlık mevcuttur. Şu an fiilen Çin Halk Cumhuriyeti yönetmektedir.