Jump (Rihanna şarkısı)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
"Jump"
Unapologetic albümünden
Rihanna single
Yayımlanma 24 Ocak 2014
Kaydedilme 2012; Roc the Mic Studios (New York); R Studios (Los Angeles)
Tarz Dubstep
Süre 4:24
Şirket Def Jam · SRP
Yazar Kevin Cossom · M. B. Williams · Mikkel S. Eriksen · Tor Erik Hermansen · Saul Milton · Will Kennard
Yapımcı StarGate · Chase & Status · Kuk Harrell
Rihanna single kronolojisi
"Can't Remember to Forget You"
(2014)
"Jump"
(2014)
""

"Jump" (Türkçe: Zıpla), Barbadoslu şarkıcı Rihanna'nın 2012 çıkışlı yedinci stüdyo albümü Unapologetic't yer alan bir şarkı. Kevin Cossom, M. B. Williams, Mikkel S. Eriksen, Tor Erik Hermansen, Saul Milton ve Will Kennard tarafından yazılıp bestelendi, yapımcılığını Kuk Harrell ile birlikte StarGate ve Chase & Status üstlendi. Dubstep tarzında olan şarkının sözlerinde, Ginuwine tarafından seslendirilen "Pony" (1996) şarkısından örnekler bulunur.

Müzik eleştirmenleri şarkıyı çoğunlukla olumlu şekilde eleştirdi. Birçoğu, "Jump"'ın Unapologetic'teki birkaç şarkıyla birlikte göze çarptığından bahsederken, bazıları sadece tek başına göze çarptığını ifade etti. Ayrıca bestesi ve yapısı Justin Timberlake'in "Cry Me a River" ve Magnetic Man'in "I Need Air" şarkısıyla karşılaştırıldı. Unapologetic yayımlandıktan sonra "Jump", yaptığı dijital satışlar sayesinde Birleşik Krallık Single Listesi'nde 150, Fransız Single Listesi'nde 153 numaraya kadar ilerleyebildi. 24 Ocak 2014'te albümün toplamda yedinci, Avustralya radyolarındaki beşinci single'ı olarak olarak yayımlandı.[1]

Arka plan ve yapım[değiştir | kaynağı değiştir]

"Jump", Ginuwine'ın 1996 çıkışlı single'ı "Pony"den örnekler içerir.

Rihanna, Mart 2012'de yedinci stüdyo albümünde kullanmak için "yeni sesler" geliştirmeye başladı, ancak şarkıların stüdyo kaydı aşamasına geçemedi.[2] 12 Eylül 2012'de Def Jam Fransa, Twitter üzerinden, Rihanna'nın Kasım 2012'de yayımlanması planlanan yedinci stüdyo albümünün ilk single'ının bir sonraki hafta satışa sunulacağını duyuran bir tweet attı. Ancak tweet kısa bir süre sonra silinerek yerine daha fazla bilginin sonraki gün (13 Eylül) duyurulacağını bildiren bir açıklama yapıldı.[3] Daha sonra Rihanna, resmî Twitter hesabı üzerinden yedinci stüdyo albümünü tanıtıp duyuran bir dizi "alaylı" tweet paylaştı.[4] 11 Ekim 2012'de yeni albümünün adının Unapologetic olduğu, albüm kapağıyla birlikte attığı tweet sayesinde ortaya çıktı.[5]

"Jump", Kevin Cossom ve M. B. Williams tarafından aynı zamanda yapımcılar olan StarGate (Mikkel S. Eriksen ve Tor Erik Hermansen) ve Chase & Status (Saul Milton ve Will Kennard) ile birlikte yazıldı.[6] Elgin "Ginuwine" Lumpkin, Stephen Garrett ve Timothy "Timbaland" Mosley tarafından yazılıp bestelenen 1996 çıkışlı Ginuwine single'ı "Pony"nin sözlerinden alınan örnek şarkıda kullanıldı.[6] MTV News'e verdiği bir röportajda Ginuwine, şunları söyledi: "Biliyor musun? Yöneticilerim, Rihanna'nın örneği kullanmak istediğini söyledi. Ben onun hayranıyım ve yaptıklarını seviyorum. Kabul etmek lazım! İnat edemezdim... özellikle Rihanna gibi bir sanatçı bunu kullanmak istiyorsa."[7] Ayrıca, şarkıcının örneği nasıl kullandığını duymak konusunda sabırsızlandığını ve iyi bir işin ortaya konulacağını umduğunu ekledi.[7]

"Jump", Eriksen ve Miles Walker tarafından New York'taki Roc the Mic Studio'da kaydedildi, kayıtlarda Aamir Yaqub yardımcı vokal mühendisi olarak yer aldı.[6] Kuk Harrell, şarkının vokal yapımlarını üstlendi ve Rihanna'nın vokallerini Los Angeles'taki R Studios'ta Marcos Tovar ile birlikte kaydetti.[6] Şarkının miksi, Atlanta'daki Ninja Club Studios'ta Phil Than tarafından Daniela Rivera'nın sağladığı yardımcı miks mühendisliği eşliğinde yapıldı.[6] Enstrüman işlerini ve programlamayı Eriksen, Hermansen, Mikey Mike ve Chase & Status yaparken, ek vokalleri yazarlardan Cossom seslendirdi.[6]

Beste ve sözler[değiştir | kaynağı değiştir]

"Jump", dört dakika yirmi dört saniye süren bir parçadır ve "orijinal şarkıya kıyasla, nakarattaki püskürtme yaklaştığında kendine özgü dupstep bas seslerini kullanır".[8][9][11][10] MTV Buzzworthy'den Brad Stern'e göre "Jump"ın "seksi, ağır yanan" bir nakaratı vardır ve Rihanna'nın 2010 çıkışlı "Rude Boy" (Rated R, 2009) single'ını andırmaktadır.[12] Ayrıca Daily Mirror'dan Priya Elan, "Jump"ı şarkıcının "Red Lipstick" (Talk That Talk, 2011) şarkısıyla karşılaştırdı,[13] The Daily Northwestern'dan James Bien ise Magnetic Man'in 2010 çıkışlı "I Need Air" single'ı ile benzerlikler taşıdığını ifade etti.[14] Entertainment Weekly'den Melissa Maerz, şarkıdan "çarpık dubstep külüstürü" sözleriyle bahsetti.[15]

Slant Magazine'den Eric Henderson "Jump"ı beğenmedi, "dubstep işkence odası" ve "buz gibi" olması sebebiyle "Pony" şarkısından alınan örnekteki duygunun boşa gittiğini yazdı.[16] Şarkıda Rihanna'nın vokalleri Justin Timberlake'in 2002 çıkışlı "Cry Me a River" (Justified, 2002) single'ındaki vokallerle benzer bulundu.[17] "Jump"ın sözleri, Rihanna'nın artık peşinde koşamayacak olan eski partnerine tavsiyeler verir.[18] The Guardian'dan Jude Rodgers, şarkıyı "bakınız, her yerdeki seks çırpınışları" sözleriyle tarif etti.[19] Rihanna, şarkıda "Skrillex'e yakışan" "You think I give a damn/ but you know who I am/ I don't go around chasing no dude"1 sözlerini söyler.[8] Nakaratta ise "If you want it, let's do it/ Ridin' my pony/ My saddle is waitin'/ Come and jump on it."2 sözleri geçer.[20]

Remiks[değiştir | kaynağı değiştir]

Rapçi Theophilus London, şarkının "Jump (Club Cheval Rap Remix)" adı altında bir remiksini hazırladı ve bu remiks internete sızdırıldı.[21] Remiksin ek yapımcılığını Club Cheval üstlendi.[21] "I don't follow the trend / the trend follow me, bruh"3 ve "I'm in Nice getting nice with some freaks / Hermes, bubble bath, so I'm feelin' freeesh."4 gibi yeni sözler bu sürüme dahil edildi.[12] Ayrıca eklenen "Versace, chrome, we're shinin' / Shine bright like a Neil Diamond."5 şeklindeki sözler Rihanna'nın 2012'de çıkan single'ı "Diamonds"tan alındı.[12] MTV Buzzworthy'den Michael Depland, remiksi övdü ve şarkının seslerini daha iyi bir hale getirdiğini yazdı.[12]

Eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

The Washington Post'tan Allison Stewart, "Jump"ın Unapologetic'te öne çıkmasıyla göze çarptığını düşündü ve "yapımdaki canavar" olarak bahsetti. Stewart, "Jump"ı "Stay" ile birlikte albümdeki en iyi iki şarkı listesine koydu.[22] Stewart'a benzer bir eleştiri sunan Entertainment Weekly'den Melissa Maerz, "Jump" ile birlikte "Diamonds"ın albümün dinlenebilecek en iyi önerileri olduğunu yazdı.[15] Vibe'dan Stacey-Ann Ellis, "Jump"ın gece kulüplerinde çalındığında "mosh teşviki" yapabileceğini ifade etti.[23] PopCrush'tan Michael Gallucci, "Jump"ın Unapologetic'teki en iyi şarkılardan biri olduğunu kabul ederek, "'Jump' başlığını taşıyan herhangi bir şarkının harika olacağına dair pop müzikte resmî olmayan bir kural var (bakınız Pointer Sisters, Van Halen, Kriss Kross vb.). Rihanna'nınki de bu kuralı bozmuyor." di.[9] 4Music'ten Chris Younie, Gallucci'nin düşüncelerini yineleyerek, şarkının albümün en iyilerinden biri olduğunu yazdı. Ayrıca, daha ikinci parça "Diamonds"ta albümün zirve yapıp bittiği hisseder gibi oldu, ancak "Jump"ın aradaki ve öncesindeki boşluğu doldurduğunu belirtti.[24]

About.com'dan Bill Lamb, "Jump"ın Unapologetic'in "tartışmasız" en iyisi olduğunu ilan etti, aynı zamanda en iyi ilk dört sıralamasına "Right Now", "Nobody's Business" ve "No Love Allowed" şarkılarıyla birlikte "Jump"ı da ekledi.[25] Plugged In Online'dan Adam R. Holz, şarkıyı "işlenmemiş" nakaratıyla birlikte "pis" olarak tanımladı.[26] MTV News'ten James Montgomery, dubstep bas kısmının yapımını "karışık bir sonuç" olarak yorumladı ancak Ginuwine'ın "Pony" şarkısından alınan örneği övdü.[27] The A.V. Club'tan Genevieve Koski, "Jump" için olumsuz bir eleştiri sundu, çalışmanın albümdeki şarkı seçimleriyle ilgili verilen kötü kararlara "mükemmel bir örnek" olduğunu ve Rihanna'nın kariyerinin "yükseltildiğini" düşündüğünü yazdı. Ayrıca şarkıdan "utanması olmayan değersiz gerileme" sözleriyle bahsetti.[10] Digital Spy'dan Robery Copsey, şarkının "son dakikasında plak şirketinin seçiminin" Chase & Status'ın varlığına ve "bocalayan" nakarata yapılan vurguyla birlikte somutlaştığını hissetti. Ardından, "Jump"ın albüme eklemek için "güvenilir bir seçenek" olduğunu yazdı.[28]

Personel[değiştir | kaynağı değiştir]

Kayıt
  • Kayıt stüdyosu: Roc the Mic Studios, New York, New York.
  • Vokal kayıtları: R Studios, Los Angeles, Kaliforniya.
  • Miks: Ninja Club Studios, Atlanta, Georgia.
Örnek
  • Elgin Lumpkin, Stephen Garrett ve Timothy Mosley tarafıdan yazılıp Ginuwine tarafından seslendirilen "Pony" şarkısından örnekler içerir.
Personel
  • Söz yazarı ve besteci – Kevin Cossom, M. B. Williams, Mikkel S. Eriksen, Tor Erik Hermansen, Saul Milton, Will Kennard
  • Yapım – Stargate, Chase & Status
  • Kayıt mühendisi – Mikkel S. Eriksen, Miles Walker
  • Yardımcı vokal mühendisi – Aamir Yaqub
  • Vokal kaydı – Kuk Harrell, Marcos Tovar
  • Vokal yapım – Kuk Harrell
  • Miks – Phil Than
  • Ek/yardımcı mühendislik – Daniela Rivera
  • Ek vokalle – Kevin "KC" Cossom
  • Enstrümanlar ve programlama – Mikkel S. Eriksen, Tor Erik Hermansen, Mikey Mike, Chase & Status

Personel bilgileri, Def Jam Recordings ve SRP Records tarafından yayımlanan Unapologetic albüm kitapçığından alınmıştır.[6]

Listeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Unapologetic yayımlandıktan sonra "Jump", yaptığı dijital satışlar sayesinde iki ülkenin ulusal single listelerine giriş yaptı. Fransa'da 1 Aralık 2012 tarihli listeye 153 numaradan giriş yaptı ve sonraki hafta 191 numaraya düştü; toplam iki hafta listede kaldı.[29] Birleşik Krallık'ta 2 Aralık 2012'de 150 numaradan listeye dahil oldu.[30] 3 Aralık 2012'de R&B/Hip-hop Digital Songs listesinde 34 numarada zirve yaptı.[31] Okyanusya'da, single olarak yayımlanmasından sonra ticari başarı elde etti. Yeni Zelanda'da 10 numaraya kadar ilerledi, Avustralya'da 5 numaraya kadar yükselerek 70,000 kopyanın üzerinde gönderi rakamına ulaşması sayesinde platin sertifika kazandı.

Liste (2012-14) Tepe
noktası
ABD R&B/Hip-Hop Digital Songs (Billboard)[31] 34
Avustralya (ARIA)[32] 5
Avustralya Urban (ARIA)[33] 2
BK Single Listesi (OCC)[30] 150
Fransa (SNEP)[29] 153
Yeni Zelanda (Recorded Music NZ)[34] 10

Sertifikalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke Sertifika Satış/gönderi
Avustralya (ARIA)[35] Platin 70,000^
Yeni Zelanda (RMNZ)[36] Altın 7,500*
*yalnızca sertifika tabanlı satış rakamları
^yalnızca sertifika tabanlı gönderi rakamları
xyalnızca sertifika tabanlı belirtilmemiş rakamlar

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

1. Türkçe: Umursadığımı düşünüyorsun/ ama kim olduğumu biliyorsun/ etrafımdaki adamlarla sürtmüyorum
2. Türkçe: İstiyorsan, haydi yap/ Midillimi sür/ Eyerim bekliyor/ Gel ve üzerine zıpla
3. Türkçe: Gündemi takip etmiyorum / gündem beni takip ediyor, taklitçi
4. Türkçe: Bazı düşkünlüklerle güzelin içindeki güzeli alıyorum / Hermes, köpüren sabun, çok canlı hissediyorum
5. Türkçe: Versace, krom, parlıyoruz / Neil Diamond gibi parla

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Pender-Rose, Ilana. "Rihanna's New Single 'Jump'". 96.5 Wave FM. Grant Broadcasters. http://wavefm.com.au/index.php/shows/ilana/33144-rihannas-new-single-jump. Erişim tarihi: 25 Ocak 2014. 
  2. ^ "Rihanna on Katy Perry Collaboration: 'It's Gonna Happen'". Rap-Up. Devine Lazerine. http://www.rap-up.com/2012/03/15/rihanna-on-katy-perry-collaboration-its-gonna-happen. Erişim tarihi: 29 Eylül 2012. 
  3. ^ Lansky, Sam (12 Eylül 2012). "Rihanna’s New Album Due Out In November, Sources Say". Idolator. Buzz Media. http://idolator.com/6899582/rihanna-new-album-november-new-single-monday. Erişim tarihi: 28 Eylül 2012. 
  4. ^ "Rihanna Teases New Album Details As She Launches Website Dedicated To Seventh Record". Capital FM. 24 Eylül 2012. http://www.capitalfm.com/artists/rihanna/news/new-album-diamonds/. Erişim tarihi: 23 Kasım 2012. 
  5. ^ "Rihanna Reveals New Album Title 'Unapologetic' And Raunchy Cover Artwork". Capital FM. 11 Ekim 2012. http://www.capitalfm.com/artists/rihanna/news/new-album-unapologetic-artwork/. Erişim tarihi: 23 Kasım 2012. 
  6. ^ a b c d e f g Unapologetic (albüm kitapçığı). Rihanna. Def Jam Recordings, SRP. s. 19.
  7. ^ a b Vena, Jocelyn (12 Kasım 2012). "Rihanna 'Captures The Spirit' Of 'Pony,' Ginuwine Says". MTV News. Viacom. http://www.mtv.com/news/articles/1697204/rihanna-pony-ginuwine.jhtml. Erişim tarihi: 1 Mart 2013. 
  8. ^ a b c "Rihanna, 'Unapologetic': Track-By-Track Review". Billboard. Prometheus Global Media. 17 Kasım 2012. http://www.billboard.com/articles/review/1066751/rihanna-unapologetic-track-by-track-review. Erişim tarihi: 1 Mart 2013. 
  9. ^ a b c Galluci, Michael (19 Kasım 2012). "Rihanna, 'Unapologetic' – Album Review". PopCrush. http://popcrush.com/rihanna-unapologetic-album-review/. Erişim tarihi: 1 Mart 2013. 
  10. ^ a b c Koski, Genevieve (20 Kasım 2012). "Rihanna: Unapologetic". The A.V. Club (Chicago: The Onion, Inc). http://www.avclub.com/articles/rihanna-unapologetic,88921. Erişim tarihi: 20 Kasım 2012. "The David Guetta feature 'Right Now' pushes its heady, anthemic hook a little too far into seizure-inducing territory, but 'Jump,' which samples Ginuwine’s 1996 hit 'Pony,' cannily utilizes dubstep’s distinctive bass sound to approximate the belching chorus of the original song." 
  11. ^ "iTunes – Music – Unapologetic by Rihanna". iTunes Store (BK). Apple. https://itunes.apple.com/gb/album/unapologetic/id577231429. Erişim tarihi: 24 Kasım 2012. 
  12. ^ a b c d Stern, Brad (19 Kasım 2012). "Rihanna 'Unapologetic': Track-By-Track Review... In GIFs!". MTV Buzzoworthy. Viacom. http://buzzworthy.mtv.com/2012/11/19/rihanna-unapologetic-track-by-track-review-in-gifs/. Erişim tarihi: 1 Mart 2013. 
  13. ^ Elan, Priya (15 Kasım 2012). "Rihanna Unapologetic review". Daily Mirror (Trinity Mirror). http://www.mirror.co.uk/lifestyle/going-out/music/rihanna-unapologetic-review-album-is-mixed-1437687. Erişim tarihi: 2 Mart 2013. 
  14. ^ Bien, James (16 Kasım 2012). "Music Review: Rihanna is 'Unapologetic,' but she shouldn't be". The Daily Northwestern (Students Publishing Company). http://dailynorthwestern.com/2012/11/16/thecurrent/songs/music-review-rihanna-is-unapologetic-but-she-shouldnt-be/. Erişim tarihi: 2 Mart 2013. 
  15. ^ a b Maerz, Melissa (15 Kasım 2012). "Rihanna, 'Unapologetic' - Read EW's review of her new record here". Entertainment Weekly (Time). http://music-mix.ew.com/2012/11/15/rihanna-new-album-unapologetic-revie/. Erişim tarihi: 3 Mart 2013. 
  16. ^ Henderson, Eric (19 Kasım 2012). "Rihanna: Unapologetic". Slant Magazine. http://www.slantmagazine.com/music/review/rihanna-unapologetic/2929. Erişim tarihi: 3 Mart 2013. 
  17. ^ Caramanica, Jon (20 Kasım 2012). "Rihanna's Album 'Unapologetic' Makes Most of Her Talent". The New York Times (The New York Times Company). http://www.nytimes.com/2012/11/21/arts/music/rihannas-album-unapologetic-makes-most-of-her-talent.html?_r=1&. Erişim tarihi: 1 Mart 2013. 
  18. ^ Shaw, Natalie (19 Kasım 2012). "BBC - Music - Review of Rihanna - Unapologetic". BBC Music. BBC. http://www.bbc.co.uk/music/reviews/bjcg. Erişim tarihi: 1 Mart 2013. 
  19. ^ Rodgers, Jude (25 Kasım 2012). "Rihanna: Unapologetic – review". The Guardian (Guardian Media Group). http://www.guardian.co.uk/music/2012/nov/25/rihanna-unapologetic-review. Erişim tarihi: 1 Mart 2013. 
  20. ^ "Rihanna - Unapologetic". Plugged In. Focus on the Family. http://www.pluggedin.com/music/albums/2012/rihanna-unapologetic.aspx. Erişim tarihi: 1 Mart 2013. 
  21. ^ a b "New Music: Rihanna feat. Theophilus London 'Jump (Club Cheval Rap Remix)'". Vibe. Vibe Media. 1 Şubat 2013. http://www.vibe.com/article/new-music-rihanna-feat-theophilus-london-jump-club-cheval-rap-remix. Erişim tarihi: 1 Mart 2013. 
  22. ^ Stewart, Allison (19 Kasım 2012). "Quick Spins: Rihanna's 'Unapologetic'". The Washington Post (Katharine Weymouth). http://www.washingtonpost.com/entertainment/music/quick-spins-rihannas-unapologetic/2012/11/19/ae145ac0-326b-11e2-bb9b-288a310849ee_story.html. Erişim tarihi: 3 Mart 2013. 
  23. ^ Ellis, Stacey-Ann (19 Kasım 2012). "'Unapologetic' Review: Rihanna's Sorry She's Not Sorry". Vibe. http://www.vibe.com/article/unapologetic-review-rihanna-sorry-shes-not-sorry. Erişim tarihi: 27 Şubat 2013. 
  24. ^ Youine, Chris (21 Kasım 2012). "News: Review: Rihanna – Unapologetic". 4Music. Box Television. http://www.4music.com/news/reviews/6960/Review-Rihanna-Unapologetic. Erişim tarihi: 27 Kasım 2012. 
  25. ^ Lamb, Bill. "Rihanna 'Unapologetic' - Rihanna Retains a High Quality Level With Phenomenal Productivity". About.com. The New York Times Company. http://top40.about.com/od/rihanna/fr/Rihanna-Unapologetic.htm. Erişim tarihi: 9 Ekim 2012. 
  26. ^ Holz, Adam R.. "Rihanna 'Unapologetic'". Plugged In Online. http://www.pluggedin.com/music/albums/2012/rihanna-unapologetic.aspx. Erişim tarihi: 3 Mart 2012. 
  27. ^ Montgomery, James (12 Kasım 2012). "Rihanna's Unapologetic: Defiant Doesn't Do It Justice". MTV. Viacom. http://www.mtv.com/news/articles/1697202/rihanna-unapologetic-album-review.jhtml. Erişim tarihi: 3 Mart 2013. 
  28. ^ Copsey, Robert (19 Kasım 2012). "Rihanna: 'Unapologetic' - Album review". Digital Spy. Hearst Corporation. http://www.digitalspy.co.uk/music/albumreviews/a439292/rihanna-unapologetic-album-review.html. Erişim tarihi: 3 Mart 2013. 
  29. ^ a b "lescharts.com – Rihanna – Jump". Syndicat National de l'Édition Phonographique. Les Charts. http://lescharts.com/showitem.asp?interpret=Rihanna&titel=Jump&cat=s. Erişim tarihi: 28 Şubat 2013. 
  30. ^ a b "Chart: CLUK Update 1.12.2012 (wk47) – Chart log UK: New Entries Update". Official Charts Company. Zobbel. http://www.zobbel.de/cluk/121201cluk.txt. Erişim tarihi: 28 Şubat 2013. 
  31. ^ a b "Rihanna Chart History — R&B/Hip-hop Digital Songs". Billboard. Prometheus Global Media. http://www.billboard.com/artist/365068/rihanna/chart?f=1086. Erişim tarihi: 23 Ocak 2013. 
  32. ^ "Australian-charts.com - Rihanna - Jump". ARIA Top 50 Singles. Erişim tarihi: 8 Şubat 2014.
  33. ^ "ARIA Australian Top 40 Urban Singles Chart". ARIA Charts. 22 Şubat 2014. 22 Şubat 2014 tarihinde özgün kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/6Na2ocLxu. 
  34. ^ "Charts.org.nz – Rihanna – Jump". Top 40 Singles. Erişim tarihi: 9 Şubat 2014.
  35. ^ "ARIA Australian Top 50 Singles Chart". ARIA Charts. http://www.ariacharts.com.au/chart/singles. Erişim tarihi: 16 Şubat 2014. 
  36. ^ "NZ Top 40 Singles Chart". Top 40 Singles. 7 Nisan 2014. http://nztop40.co.nz/chart/singles?chart=2471. Erişim tarihi: 30 Haziran 2014. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]