II. Hişam

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
II. Hişam
Kurtuba Halifesi
Hüküm süresi 1. kez: 1 Ekim 976 – 15 Șubat 1009
2. kez: 23 Temmuz 1010 – 18 Mayıs 1013
Önce gelen 1. kez:II. Hakem
2. kez:II. Süleyman
Sonra gelen 1. kez: II. Muhammed
2. kez:II. Süleyman
Tam adı Hişam bin Hakem, el-Müeyyed Billâh
Doğum tarihi 11 Haziran965
Ölüm tarihi 18 Mayıs 1013
Hanedan Banu Umayyah; Endülüs Emevileri
Babası II. Hakem
Annesi Subh
Kurtuba'da darp edilmiş II. Hişam altın dinar sikkesi

II. Hişam ; (Arapça: ھشام المؤيد بالله Hişam, el-Müeyyed Billâh d. 11 Haziran965, Kurtuba - ö. 18 Mayıs 1013, Kurtuba) 1 Ekim 97615 Şubat 1009 ile 23 Temmuz 101018 Mayıs 1013 dönemlerinde iki kez Kurtuba halifesi olan Endülüs Emevi Devleti hükümdarı.

Hayat[değiştir | kaynağı değiştir]

Tahta çıkışı[değiştir | kaynağı değiştir]

Halife II. Hakem'in 976 yılında ölümü üzerine veliaht oğlu Hişâm, el-Müeyyed Billâh unvanıyla, Endülüs Emevî Devleti tahtının onuncu vârisi ve üçüncü halifesi olarak, Kurtuba'da 1 Ekim 976'de henüz 10 veya 12 yaşındayken tahta çıktı. Ancak bu çıkış, vezir Cafer el-Müsafî ve destekçisi Mansur Ebu Emi Ebî Emir sayesinde olmuştu.

Fakat bir çocuğun halife oarak tahta çıkışı aleyhtarları çöktü. Sarayın Slav kökenli paralı asker muhafızları oln "Sakalıbe" birliği komutanları olan Faik ve Cevzer İ. Hakem döneminde önemli danışman olarak görev yapmışlardı. Hakim'in ölüm yatağında yanında bulunmuşlardı ve bu ölümü gizleyip iktidar gücünü keni ellerine geçirmek istemekteydiler. Fakat Vezir Cafer el-Müstafı ve Mansur İbn Ebi Amir bu planın gerçekleşmesini önlemişlerdi. Fakat Hakem'in kardeşi ve Hisam'ın amcası olan 27 yaşında bulunan Muğîre b. Abdurrahman'ı halife yapma planları hazırladılar. Bunu Vezir Cafer el-Müstafı'ye bildirip onu da yanlarına almak istediler.

Fakat Vezir Cafer el-Müstafı ikili oynamaktaydı. Kendi yönetici kadrosuyla anlaşarak Hakem'in ölüm haberini almadan Muğîre b. Abdurrahman'ı öldürmeye karar aldılar. Bu kararın uygulanması o zaman I. Hakem döneminde hazinedarlık ve darphane eminliği ve orduda General Galip'in kethudalığı görevlerini yapmış olan kişi olan Mansur İbn Ebî Emir tarafından üstlenildi ve Muğîre bin Abdurrahman boğularak öldürüldü. Böylece Sakalıbe'nin komplo planı elemine edilmiş oldu.

Naipler idaresi[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Hisam'a taht naibi olarak annesi "Subh" ile vezir Cafer el-Mustafi tayin edilmisti. Hişâm’a biat toreninden sonra Mansur İbn Ebu Emir'in tavsiyesi ile bazı vergiler kaldırdıktan ve ahaliyi cekmek icin 7 Ekim'de cocuk halife bir askeri törenle halka gosterildi. Vezir Cafer Mushafî "hacip (sedaret kethudasi)" ve Mansur İbn Ebî Âmir halifenin naibi olan annesi Subh'un istegi ile vezir olarak atandılar. Devletin yönetimi "hâcib" Cafer ei-Mustafî ile Subh destekli vezir Mansur İbn Ebî Âmir'in eline geçmiş oldu.

Bu arada Kurtuba devlet idaresinin Hakem'in hastaligi ve küçük bir çocuğun tahta gecmesi ile zayifladigini sanan Hıristiyanlar kuzeyden Müslümanlara saldirisa ve onlara karsi akinlar yapmalarinda neden oldu. "Hajib" Cafer El-Mustafi bir asker olmadigi icin bu saldirilara karsi uygun tedbirler alamamakta idi. Diger naip olan halifenin annesi Subh buna careyi yeni vezir Mansur İbn Ebî Âmir'i tesvik etmekte buldu. Mansur İbn Ebî Âmir'de yeterli odenek, techizat ve destek verilirse Hristiyanlar'un saldirilaraina karsi gelebilecegini ve onlara karsi seferler duzenleyerek onlari yola getirebilecegini Subh'a inandirdi.

Mansur ibn Ebi Amir ("Alamanzor") ve icraatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Mansur ibn Ebi Amir

976 yılı sonlarında Cafer el-Müsafî Hıristiyanlara karşı bir sefer kararı çıkardı. Mansur İbn Ebî Âmir'in bu seferi komua etmek için istediği 100.000 dınar altın ve asker seçme yetkilerinin hepsinin kendine verilmesi şartlarının koydu. Para miktarı fazla bulunmasına rağmen, başka gönüllü çıkmayınca istedikleri verildi ve böylece ilk sefere serdar olarak Mansur İbn Ebî Âmir seçildi. Bu İspanyol Hristiyan ve müslüman menkıbelerine (örneğin "Zikr bilad el-Endülüs") "Alamanzor" olarak adı geçecek Müslüman askerin başlangıç seferi oldu.

İbn Ebî Âmir'in Hristiyanlara karşı seferleri. Haritada köyü yeşil bölgeler fetih ettihleri yerleri gösterir. Sarı olarak gösterilen Hristiyan kalan bölgeler olup mevkilere yönlemiş olan oklarain ucun seferin son hedefini göstermektedir.

Mansur İbn Ebî Âmir, Şubat 977 yılında, yeni ordusuyla Kurtuba'dan ilk akınını balsaltıp. Kastâle (Castilla) topraklarındaki Talemenka (Ta-lamanca) bölgesinde bulunan Hisnu'l-Hâme (Los Banos) kalesini kuşattı ve büyük bir ganimetle muzaffer olarak Nisan ayında Kurtuba'ya döndü. Bundan sonra Mansur İbn Ebî Âmir 978 ile 1002 döneminde asgari 56 değişik yere akın yaptı. Bunlardan en önemlileri, tarihleri ve hedefleri şöyle verilebilir:

Tahta ikinci kez geçme[değiştir | kaynağı değiştir]

Bundan sonra ülke Araplar ile Berberler arasında çıkan iç savaş dolayısıyla ülke çok karışık anarşi durumuna girmiştir. Kurtuba, bu karışıklık durumunda birçok defa el değiştirmiş ve bazan Araplar elinde ve diğer zamanlar Berberler elinde kalmıştır. Bu karışıklık sırasında II. Hisam Kurtuba'da tutuklu olarak kalmıştır.

23 Haziran 1010'da II. Hisam el-Vahded komutası altında bulunan İslav kökenli paralı muhafız askerler olan Sakâlibe tarafından tekrar tahta getirilmişdir. II. Hisam'ın bu ikinci halifelik döneminde devletin idaresi halifeyi hapisten kurtaran muhafızlar komutanı el-Vahded'in elinde bulunmuştur. Fakat el-Vahded ve sakalıbe birliği ile II. Hisam ancak Kurtuba'da hükümlerini geçirebilmişlerdir. Berber birliklerini ne elemine edebilmişler ve ne de kontrol altına alabilmişlerdir. Ülkenin Kurtuba dışında kalan kısımlarında Kurtuba merkezinin hükmü geçmez olmuştur.

Sonunda Nisan ve Mayıs 1013'de berber birlikleri el-Vahded ve sakalıbe birliğine karşı galip gelerek Kurtuba'yı ellerine geçirmişler ve şehri talan etmişlerdir. Bu birlikler II. Hisam'ı tahttan indirmişler ve yerine tekrar II. Süleyman'yi tahta geçirmişlerdir. Berberler tarafından tahttan indirildikten II. Hisam'ın akıbeti hakkında hiçbir belge bulunmamaktadır. Büyük olasılıkla 18 Mayıs 1013'da Kurtuba'yı ellerine geçirmiş olan Berber birlikleri tarafından öldürülmüştür.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

II. Hişam
Alt kolu Beni Kureyş
Önce gelen
II. Hakem
Kurtuba Halifesi
976 - 1009
Sonra gelen
II. Muhammed
Önce gelen
Süleyman el Mustain
Kurtuba Halifesi
1010 - 1013
Sonra gelen
Süleyman el Mustain