Fedora (işletim sistemi)

Fedora

Fedora 17 (Beefy Miracle)
Web sayfası:	fedoraproject.org
Şirket/Geliştirici:	Fedora Projesi
IS Ailesi:	Linux
Kaynak Modeli:	Açık Kaynak
Son kararlı sürüm:	18 (Spherical Cow) / 29 Mayıs, 2012
Güncelleme Yöntemi:	Yum
Paket Yöneticisi:	RPM Package Manager
Desteklenen Platformlar:	i386, AMD64, PowerPC ARM(Beta)
Çekirdek türü:	Monolithic Çekirdek
Varsayılan kullanıcı arayüzü:	GNOME
Lisans:	GPL
Çalışma Bölgesi:	Güncel

Fedora, Fedora Projesi'nin ürettiği Açık Kaynak kodlu bir Linux dağıtımıdır. Red Hat Linux'un devamı olarak adlandırılabilecek Fedora Core kar amacı gütmeyen bir organizasyon tarafından geliştirilmektedir. Her ne kadar bir zamanlar efsane olan Red Hat kadar büyük bir popülerliği yoksa da Linux dünyasının en sevilen ve en başarılı dağıtımlarından biridir. Mandriva veya Suse kadar olmasa da oldukça güncel paketlere sahip Fedora onlardan daha sağlam ve kararlı bir dağıtım olması ile ünlüdür. Fedora, varsayılan olarak GNOME masaüstü kullanır ayrıca KDE, Xfce ve LXDE masaüstlerini de seçenek olarak sunar.

Tarih

Fedora Core 4 masaüstü görüntüsü

Fedora Projesi aslen Red Hat Linux'a ekstra RPM[1] paketleri sağlamak amacı ile oluşturulmuş bir ekstra paket projesi idi. Red Hat'in 2003 yılında Açık Kaynak sürüm çıkartmayacağını, bunun yerine hiçbir kar amacı gütmeyen ve mevcut Red Hat kaynağını alıp geliştirecek bir organizasyona destekçi olacağını açıkladı. Bu proje önce Red Hat Linux Project olarak adlandırılmıştı ancak daha sonraları Fedora Projesi ile birleşince nihai isim Fedora olarak kaldı.

İsim

Red Hat logosu ve "Fötr Şapka"

Fedora, fötr şapkanın İngilizce karşılığıdır ve Red Hat'ın meşhur logosundaki şapkaya atıfta bulunmaktadır. İsmi daha önce Cornell Üniversitesi'nde geliştirilmiş başka bir yazılımın adı olduğu için tartışma konusu olmuş fakat kullanımı devam etmiştir. Fedora projesi eskiden kullanılan paketleri Fedora Core (Fedora Çekirdeği veya Fedora Temeli) ve Fedora Extras adlı iki temel paket deposuna bölmüştü. Core Red Hat tarafından geliştirilen temeli, Extras da gönüllüler tarafından geliştirilen eklentileri ifade ediyordu. Core 6 sürümünden sonra iki deponun birleştirilmesi kararı alındı ve yeni sürümün adı Fedora 7 oldu.

Sürümler

Fedora sürümleri[2] yaklaşık olarak altı ayda bir yenilenir. Yeni sürümün çıkmasından bir ay sonra iki önceki sürüme destek sona erer. Bu bir aylık geçiş dönemi dışında, güncel sürüm ve bir önceki sürüm desteklenir. Örneğin; Fedora 9 "Sulphur"un çıkışından bir ay sonra Fedora 7 "Moonshine"a destek sona erecek, 9 "Sulphur"la birlikte 8 "Werewolf"a destek devam edecektir.[3] Fedora'nın her bir sürümü için çeşitli dillerde ayrıntılı sürüm notları[4]bulunmakta.

Renk	Anlamı
Kırmızı	Eski sürüm; desteklenmiyor
Sarı	Eski sürüm; hâlâ destekleniyor
Yeşil	Eski sürüm
Mavi	Güncel sürüm

Sürüm	Kod Adı	Sürüm Tarihi	Notlar
18	Spherical Cow	Kasım, 2012	GNOME 3.6
17	Beefy Miracle	29 Mayıs, 2012	GNOME 3.4.1, Linux-Kernel 3.3.4
16	Verne	8 Kasım, 2011	GNOME 3.2.1
15	Lovelock	24 Mayıs, 2011	GNOME 3, LibreOffice
14	Laughlin	2 Kasım, 2010	Amazon EC2[5]'de mevcut, Linux çekirdeği 2.6.35, X.Org Server 1.9, GNOME 3.0, GCC 4.5, KDE 4.5, LXDE, Sugar[6] 0.90, sanal masaüstleriyle etkileşim için SPICE[7], mobil cihazlar ve çeşitli gömülü cihazlar için MeeGo[8] projesinden çeşitli yazılım, D derleyicisi
13	Goddard	25 Mayıs, 2010	2.6.33 Linux çekirdeği, KDE için gelişmiş özellikler, otomatik yazıcı sürücüsü yükleme, iyileştirilmiş renk yönetimi, geliştirilmiş 3B desteği, Shotwell fotoğraf yöneticisi, Deja-dup yedekleme yazılımı, Pino Identi.ca/Twitter istemcisi, Simple Scan tarama aracı, geliştirilmiş iPod desteği, iyileştirilmiş ağ yönetimi, varsayılan olarak NFSv4, sistem çekirdeğini gözlemleyen SystemTap, Zarafa açık kaynak sürümü, Python için geliştirilmiş olanaklar, NetBeans IDE sürüm 6.8, özel gereksinimler (sanatsal çizim tabletleri, netbook'lar, çocuklara yönelik uygulamalar, güvenlik, bilim, oyun vb.) için özelleştirilmiş "spin" versiyonları
12	Constantine	17 Kasım, 2009	2.6.31.5 Linux çekirdeği, Web kamera desteği iyileştirmesi, ABRT otomatik hata bildirimi, GNOME 2.28.1, KDE 4.3, Moblin Masaüstü, Emacs 23, mercurial 1.3.1, php 5.3.0,
11	Leonidas	9 Haziran, 2009	Otomatik font yüklemesi, Anaconda güncellemeleri, yum için yum-presto güncellemesi, parmakizi tanıma, varsayılan olarak ext4 dosya sistemi
10	Cambridge	25 Kasım, 2008	Yeni "Solar" teması, Linux Mint'inkine benzer Web tabanlı yeni paket yükleyici, daha hızlı başlama, daha iyi Web kamerası desteği, GNOME 2.24, KDE 4.1.2, Sugar(GUI)[9], ext4 dosya sistemi desteği, RPM 4.6, NetBeans 6.1
9	Sulphur	13 Mayıs, 2008	2.6.25-rc5 Linux çekirdeği, GNOME 2.22, KDE 4.0.3, Xfce 4.4.2, Compiz 0.7.2, OpenOffice.org 2.4, Firefox 3
8	Werewolf	8 Kasım, 2007	custom spin[10] seçenekleri, free Java, PulseAudio
7	Moonshine	31 Mayıs, 2007	merge Core ve Extras, Firefox 2
6	Zod	24 Ekim, 2006	Compiz
5	Bordeaux	20 Mart, 2006	Mono, NPTL
4	Stentz	13 Haziran, 2005	OpenOffice.org 2.0, Xen
3	Heidelberg	8 Kasım, 2004	varsayılan olarak SELinux
2	Tettnang	18 Mayıs, 2004	2.6 Linux çekirdeği, X.org
1	Yarrow	6 Kasım, 2003	Red Hat Linux'tan geçiş

Depolar

Fedora; temel olarak üç farklı depo içermektedir. Temel yazılımları ve kodları bünyesinde barındıran Core,gönüllüler tarafından geliştirilen eklenti ve programların bulunduğu Extras ve destek durumunu yitirmiş olan programların bulunduğu Legacy.

Fedora galerisi

• Gnome Masaüstü öntanımlı kullanıcı arayüzü ekran görüntüleri
• 

  Fedora Core 1

• 

  Fedora Core 2

• 

  Fedora Core 3

• 

  Fedora Core 4

• 

  Fedora Core 5

• 

  Fedora Core 6

• 

  Fedora 7

• 

  Fedora 8

• 

  Fedora 9

• 

  Fedora 10

• 

  Fedora 11

• 

  Fedora 12

• 

  Fedora 13

• 

  Fedora 14

• 

  Fedora 15

• 

  Fedora 16

Bağlantılar

• Fedora Resmi Sitesi
• Fedora E-Posta Listeleri
• Fedora Forumları
• Fedora İndirme Yansıları
• FedoraTR İnternet Adresi
• Distro Watch Sitesi Fedora Sayfası