Eduard Şevardnadze

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Güncel Bu madde son zamanlarda ölmüş bir kişiyle ilgilidir.
Bazı bilgiler, yeni gerçeklerin açığa çıkmasıyla güncellenebilir. Ölümü takiben yıkıcı değişiklikler yapılması durumunda, bir hizmetlinin müdahalesini isteyin.
Eduard Şevardnadze
ედუარდ შევარდნაძე
2. Gürcistan Cumhurbaşkanı
Görev süresi
26 Kasım 1995 – 23 Kasım 2003
Yerine geldiği Kendisi (Meclis Başkanı olarak)
Yerine gelen Nino Burcanadze
Gürcistan Meclis Başkanı - Devlet Başkanı
Görev süresi
6 Kasım 1992 – 26 Kasım 1995
(4 Kasım 1992'de Meclis Başkanı tarafından)
Yerine geldiği Makam kuruldu;
Kendisi (Gürcistan Devlet Konseyi Başkanı olarak)
Yerine gelen Makam kaldırıldı;
Zurab Zhvania (Gürcistan Meclis Başkanı olarak)
Gürcistan Devlet Konseyi Başkanı
Görev süresi
10 Mart 1992 – 4 Kasım 1992
Yerine geldiği Makam kuruldu; Askeri Konsey (Geçici Devlet Başkanı olarak)
Yerine gelen Makam kaldırıldı; Kendisi (Gürcistan Meclis Başkanı olarak)
Sovyetler Birliği Dış İlişkiler Bakanı
Görev süresi
19 Kasım 1991 – 26 Aralık 1991
Premier İvan Silayev
Yerine geldiği Boris Pankin
Yerine gelen Makam kaldırıldı
Sovyetler Birliği Dışişleri Bakanı
Görev süresi
2 Temmuz 1985 – 20 Aralık 1990
Premier Nikolay Tihonov
Nikolay Rijkov
Yerine geldiği Andrey Gromiko
Yerine gelen Aleksandr Bessmertnykh
Gürcistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri
Görev süresi
29 Eylül 1972 – 6 Temmuz 1985
Yerine geldiği Vasil Mzhavanadze
Yerine gelen Jumber Patiaşvili
Gürcistan SSC İçişleri Bakanı
Görev süresi
1967–1972
Yerine geldiği Vladimir Janjgava
Yerine gelen Dilar Habuliani
Kişi bilgileri
Doğum 25 Ocak 1928(1928-01-25)
Mamati, Guria, Gürcistan SSC, Sovyetler Birliği
Ölüm 7 Temmuz 2014 (86 yaşında)
Tiflis, Gürcistan
Partisi Sovyetler Birliği Komünist Partisi
(1948-1991)
Bağımsız
(1991-1995)
Gürcistan Vatandaşlar Birliği
(1995-2003)
Eşi Nanuli Şevardnadze
Çocukları 2
Dini Gürcü Ortodoks Kilisesi
Askeri hizmeti
Branşı MVD
Hizmet yılları 1964–1972
Rütbesi RAF A F6MajGen since 2010par.svg
Tümgeneral
Birimi Gürcistan SSC Kamu Düzeni Bakanlığı (1965-1968)
Gürcistan SSC İçişleri Bakanlığı (1968-1972)
Ödülleri Serp i molot.jpg
Order of Lenin ribbon bar.png Order of Lenin ribbon bar.png Order of Lenin ribbon bar.png Order of Lenin ribbon bar.png
Order of Lenin ribbon bar.png Order october revolution rib.png Order gpw2 rib.png Orderredbannerlabor rib.png
UK Order St-Michael St-George ribbon.svg Ukraine-republic007.png Order of the State of Republic of Turkey.png

Eduard Şevardnadze (Gürcüce: ედუარდ შევარდნაძე; d. 25 Ocak 1928, ö.7 Temmuz 2014)), Eski SSCB dışişleri bakanı, eski Gürcistan'ın devlet başkanı. İlk devlet başkanı Zviad Gamsahurdia'nın devrilmesiyle iktidara gelmiş, Miheil Saakaşvili liderliğindeki muhalefet tarafından iktidardan ayrılmak zorunda bırakılmıştır.

Gürcü bir öğretmenin oğludur. Gürcistan Komünist Partisi'nin okulunda öğrenim gördü. 1960'ta Kutaisi Pedagoji Entitüsü'nde tarih öğrenimini tamamladı. 1946'da Komsomol'a girdi.1957-61 arasında Gürcistan Komsomolu Merkez Komitesi birinci sekreterliği görevini yürüttü. 1964'te Tiflis'e giderek parti yönetiminde çeşitli görevler üstlendi ve 1972'de Gürcistan Komünist Partisi birinci sekreteri oldu. 1976'da Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi'ne, 1978'de de Politbüro aday üyeliğine seçildi. 1985'te Politbüro'ya alındı ve 1957'den beri dışişleri bakanı olan Andrey Gromiko'nun yerine dışişleri bakanlığına getirildi.

Daha önce hiç dış politika deneyimi olmadığı halde Şevardnadze, Gorbaçov'un dış politika çizgisini başarıyla uyguladı. Bu çerçevede Sovyet askerleri 1988'de Afganistan'dan çekildi; ABD'yle yeni silahsızlanma antlaşmaları hazırlandı; 1989-1990'da Doğu Avrupa ülkelerinin tümünde komünist yönetimlerin çöküşünü Sovyet hükümeti sessizce onayladı. Şevardnadze, Gorbaçov'un en yakın çalışma arkadaşları ve glasnost (açıklık) ve Perestroyka (yeniden yapılanma) politikalarının en etkin savunucuları arasında yer aldı. Ama Aralık 1990'da, tutucu komünistlerin yönetim üzerindeki etkisinin artışını protesto amacıyla ansızın istifa etti. Tutucuların 1991'de giriştiği darbenin başarısızlığa uğramasından sonra Sovyet Dışişleri Bakanlığı görevine kısa süre (19 Kasım-25 Aralık) için döndü; SSCB'nin dağılmasıyla bu görevi de sona erdi.

Şevardnadze 10 Mart 1992'de Gürcistan'ın Devlet Konseyi başkanlığına (devlet başkanı) getirildi. 1995 ve 2000 yıllarında yapılan seçimlerde iki kez daha bu göreve getirildi. Ağustos 1995 ve Şubat 1998'de iki ayrı suikast girişimini atlattı. İktidar boyunca karşı karşıya kaldığı en büyük sorun Abhazya ve Güney Osetya'daki ayrılıkçı hareketlerdi. 2 Kasım 2003'te yapılan parlamento seçimlerine hile karıştırıldığı iddiasıyla başlayan toplu gösteriler sonucunda başta Mihail Saakaşvili ve diğer muhalefet liderlerinin çağrısına uyarak görevinden çekildi. Tüm dünyanın Gül Devrimi diye bildiği bu olayda Batılı vakıfların maddi desteğiyle tıpkı Sırbistan'daki Slobodan Miloşeviç'e yapılan iktidardan indirme girişimi Şevardnadze için de başarılı oldu.

7 Temmuz 2014 tarihinde hayatını kaybetmiştir.[1] 13 Temmuz 2014 tarihinde Tiflis'teki Kutsal Üçlü Sameba katedralinde düzenlenen devlet töreninin ardından vasiyeti üzerine yaşadığı konuta götürüldü ve konutun bahçesinde, daha önce vefat eden eşinin yanında toprağa verildi. [2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Als der Eiserne Vorhang zerriss - Begegnungen und Erinnerungen. Metzler, Peter W., Duisburg 2007, [Aktualisierte, neu konzipierte und ergänzte Ausgabe von Pikri Tsarsulsa da Momawalze - Memuarebi] Die deutsche Ausgabe ist Grundlage für alle Übersetzungen und Ausgaben außerhalb der georgischen Sprache. ISBN 978-3-936283-10-5
  • Когда рухнул железный занавес. Встречи и воспоминания.Эдуард Шеварднадзе, экс-президент Грузии, бывший министр Иностранных дел СССР. Предисловие Александра Бессмертных. Übersetzung aus der deutschen in die russische Sprache. Russische Lizenzausgabe von "Als der Eiserne Vorhang zerriss"; Grundlage der russischen Ausgabe ist die deutsche Ausgabe. М.: Издательство "Европа", 2009, 428 с. ISBN 978-5-9739-0188-2
  • Kui raudne eesriie rebenes. Übersetzung aus der deutschen in die estnische Sprache. Estnische Lizenzausgabe von "Als der Eiserne Vorhang zerriss"; Grundlage der estnischen Ausgabe ist die deutsche Ausgabe. Olion, Tallinn, 2009. ISBN 978-9985-66-606-7
Parti siyasi görevi
Önce gelen:
Vasil Mzhavanadze
Gürcistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri
1972 - 1985
Sonra gelen:
Jumber Patiaşvili
Siyasi görevi
Önce gelen:
Andrey Gromıko
Sovyetler Birliği Dışişleri Bakanı
1985 - 1991
Sonra gelen:
Aleksandr Bessmertnikh
Önce gelen:
Boris Pankin
Sovyetler Birliği Dış İlişkiler Bakanı
1991
Sonra gelen:
Sonra gelen yoktur
Önce gelen:
Zviad Gamsakhurdia
Gürcistan Devlet Başkanı
1995 - 2003
Sonra gelen:
Nino Burcanadze