Dolarizasyon
Dolarizasyon, bir ülkede yaşayanların yabancı para birimlerini kendi paraları yerine ve/veya paralel olarak kullanmaları durumudur.
Oluşabileceği şartlar:
- gayrıresmi, formel yasal onay olmadan
- yarıresmi (veya resmi çift para birimi sistemi), yabancı paranın kanuni olduğ, ancak yerel para karşısında ikincil bir rol oynadığı durum
- resmi, bir ülkenin para basmayı bırakığ sadece yabancı para kullanması
Dolarizasyon terimi sadece ABD Doları için geçerli değildir. Genel olarak herhangi bir yabancı para birimine geçilmesi de dolarizasyon sayılır.
En önemli dolarize ekonomiler, Haziran 2002 itibarıyla Ekvador (2000'den beri), El Salvador (2001'den beri) ve Panama'dır (1904'den beri).
Ağustos 2005 itibarıyla sadece ABD doları, Euro, Yeni Zelanda doları, Türk lirası, Rus rublesi, İsviçre frankı ve Avustralya doları başka ülkelerce resmi dolarizasyon için kullanılmış para birimleridir.
Konu başlıkları |
[değiştir] Dolarizasyonun nedenleri
[değiştir] Gayrı resmi dolarizasyon
Yüksek enflasyonla boğuşan ülkelerde elde yerli para tutmanın maliyeti oldukça yüksektir. Bundan dolayı kişiler kendilerini enflasyonun aşındırıcı etkisinden korumak için elde yabancı para tutmayı daha çok tercih ederler. Enflasyon baskısı ne kadar uzun olursa insanların elde yabancı para tutma iştahları da o derece kabarır. Öyle ki bir zaman sonra ev sahipleri kiralarını, satıcılar mallarının ücretlerini yabancı para cinsinden istemeye başlarlar. Bu durumda ülkenin para birimi değişmemesine rağmen piyasada kullanılan para yerli paradan yabancı paraya dönmeye başlar.
[değiştir] Resmi dolarizasyon
Bu durumda ülke kendi parasını tedavülden kaldırıp yabancı bir parayı resmi parası ilan eder. Ülkenin bu kararı almasının en temel nedeni, yabancı paranın prestijinden faydalanarak daha uzuca borçalanma ve enflasyon seviyesini o ülkenin enflasyonuna yaklaştırma isteğidir.
[değiştir] Dolarize Ekonomiler Listesi
[değiştir] ABD doları
- Virgin Adaları
- Doğu Timor
- Ekvador (kendi bozuk paralarını kullanır)
- El Salvador
- Marshall Adaları
- Mikronezya
- Palau
- Panama (kendi bozuk paralarını kullanır)
- Pitcairn Adaları (ayrıca Yeni Zelanda doları)
- Turks ve Caicos Adaları
- Belize
[değiştir] Euro
- Kosova
- Monako (önceden Fransız frankı)
- Andorra (önceden Fransız frankı ve İspanyol pesetası)
- San Marino (önceden İtalyan lireti)
- Vatikan (önceden İtalyan lireti)
- Karadağ (önceden Alman markı ve Yugoslav dinarı)
- Cebelitarık (İngiliz sterlini ve Euro)
[değiştir] Rus rublesi
[değiştir] Yeni Zelanda doları
- Cook Adaları
- Niue
- Tokelau
- Pitcairn Adası (Ayrıca ABD doları)
[değiştir] Avustralya doları
[değiştir] Diğer
- KKTC (Türk lirası)
- Liechtenstein (İsviçre frankı)
- Bhutan (Hindistan rupeesi)
 |
Ekonomi veya finans ile ilgili bu madde bir taslaktır. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
