Dolarizasyon

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Dolarizasyon, bir ülkede yaşayanların yabancı para birimlerini kendi paraları yerine ve/veya paralel olarak kullanmaları durumudur.

Oluşabileceği şartlar:

  • gayrıresmi, formel yasal onay olmadan
  • yarıresmi (veya resmi çift para birimi sistemi), yabancı paranın kanuni olduğ, ancak yerel para karşısında ikincil bir rol oynadığı durum
  • resmi, bir ülkenin para basmayı bırakığ sadece yabancı para kullanması

Dolarizasyon terimi sadece ABD Doları için geçerli değildir. Genel olarak herhangi bir yabancı para birimine geçilmesi de dolarizasyon sayılır.

En önemli dolarize ekonomiler, Haziran 2002 itibarıyla Ekvador (2000'den beri), El Salvador (2001'den beri) ve Panama'dır (1904'den beri).

Ağustos 2005 itibarıyla sadece ABD doları, Euro, Yeni Zelanda doları, Türk lirası, Rus rublesi, İsviçre frankı ve Avustralya doları başka ülkelerce resmi dolarizasyon için kullanılmış para birimleridir.

Dolarizasyonun nedenleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Gayrı resmi dolarizasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Yüksek enflasyonla boğuşan ülkelerde elde yerli para tutmanın maliyeti oldukça yüksektir. Bundan dolayı kişiler kendilerini enflasyonun aşındırıcı etkisinden korumak için elde yabancı para tutmayı daha çok tercih ederler. Enflasyon baskısı ne kadar uzun olursa insanların elde yabancı para tutma iştahları da o derece kabarır. Öyle ki bir zaman sonra ev sahipleri kiralarını, satıcılar mallarının ücretlerini yabancı para cinsinden istemeye başlarlar. Bu durumda ülkenin para birimi değişmemesine rağmen piyasada kullanılan para yerli paradan yabancı paraya dönmeye başlar.

Resmi dolarizasyon[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu durumda ülke kendi parasını tedavülden kaldırıp yabancı bir parayı resmi parası ilan eder. Ülkenin bu kararı almasının en temel nedeni, yabancı paranın prestijinden faydalanarak daha uzuca borçalanma ve enflasyon seviyesini o ülkenin enflasyonuna yaklaştırma isteğidir.

Dolarize Ekonomiler Listesi[değiştir | kaynağı değiştir]

ABD doları[değiştir | kaynağı değiştir]

Euro[değiştir | kaynağı değiştir]

Rus rublesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Yeni Zelanda doları[değiştir | kaynağı değiştir]

Avustralya doları[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer[değiştir | kaynağı değiştir]