Çubuk-1 Barajı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Çubuk-1 Barajı [1]
[[Dosya:|250px]]
Yer Ankara
Amaç İçme Suyu, Taşkın Önleme
Nehir Çubuk Çayı
Gövde dolgu tipi Beton Ağırlık
Gövde hacmi 120 dam3
Yükseklik 25
Göl hacmi 12.50 hm3
Göl alanı 0.94 km2
Yıllık içme suyu 3 hm3

Çubuk Barajı, Ankara'da Çubuk Çayı üzerinde içme-kullanma ve sanayi suyu temini ve taşkın kontrolü amaçlı bir barajdır.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Cumhuriyet döneminin ilk barajıdır. Mustafa Kemal Atatürk'ün talimatıyla 1930 yılında yapımına başlanmış 1936 yılında tamamlanarak 3 Kasım 1936 tarihinde Atatürk tarafından açılmıştır.

Çubuk Çayı'na, Çubuk ilçesinin kanalizasyonunun dökülmesi sebebiyle aşırı kirlilikten ötürü işlevini yitirmiş ve 1994 yılından itibaren su alımı durdurulmuştur.

Barajın işlevini kaybetmesinin diğer bir nedeni de baraj çanağının alüvyonlarla dolmasıdır.[2] Ülkemiz yüksek ve engebeli olduğundan akarsularımızın aşındırma, erezyon gücü fazladır. Akarsular araziden kopardıkları kil, kum ve çakılı taşır, genelde eğimin azaldığı yerlerde bırakırlar. Akarsular üzerine yapılan barajlar bu taşınan malzeme ile bir süre sonra dolar. Çubuk barajı bunun en net örneğidir. Barajlara bulanık olarak giren akarsular, barajdan temiz olarak çıkarlar. Dünya barajlarının dolma süresi 200 yıl iken ülkemizde şiddetli erezyon sebebiyle yaklaşık 100 yıldır.[3]

2010 yılında barajı kurtarmak için Ankara Büyükşehir Belediyesi Çubuk ve Karaköy atıksu tesislerini hizmete sokmuş ve baraj temizleme işlemine başlamıştır.[4]

Teknik özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Beton ağırlık gövde dolgu tipi olan barajın gövde hacmi 120.000 m3, akarsu yatağından yüksekliği 25 m'dir. Normal su kotunda göl hacmi 12,50 hm3, normal su kotunda göl alanı 0,94 km2'dir. Yılda 3 hm3 içme suyu temin edilmesini sağlamaktadır.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Çubuk-1 Barajı Sayfası
  2. ^ [www.tmmob.org.tr/resimler/ekler/6f7fa26fe995a75_ek.pdf‎ "Karasu Kıyı Alanı Kıyı Daralması Raporu"]. Türk Mühendis Ve Mimar Odaları birliği. Nisan 2012. www.tmmob.org.tr/resimler/ekler/6f7fa26fe995a75_ek.pdf‎. Erişim tarihi: 14.03.2014. 
  3. ^ "Türkiye yılda 1 milyar ton toprak kaybediyor". ntvmsnbc.com. 10Ocak 2014. http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/129173.asp. Erişim tarihi: 14.03.2014. 
  4. ^ "Çubuk-1 Barajı yeniden doğuyor". Hürriyet gazetesi. http://www.hurriyet.com.tr/ankara/16981211.asp?gid=140. Erişim tarihi: 10 Şubat 2011.