Çalıkuşu (roman)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Çalıkuşu
Kapak resmi
Kapak resmi
Yazarı Reşat Nuri Güntekin
Ülke Türkiye
Dili Türkçe
Türü Roman
Yayınevi Vakit
Anadilinde
basım tarihi
1922
Sayfa sayısı 409
OCLC 55020530

Çalıkuşu, Reşat Nuri Güntekin tarafından 1922 yılında yazılmış bir romandır. Ağırlıklı olarak Anadolu'da geçen ve arka planda Osmanlı'nın son yıllarını anlatan bir romandır. Kitabın son kısmı hariç, ki bu bölüm dışarıdan bir gözlemcinin anlattıklarıdır, romanın ana kahramanı Feride'nin hatıra defteri şeklinde yazılmıştır.

Reşat Nuri Güntekin, Çalıkuşu'nu önce İstanbul Kızı adıyla dört perdelik bir oyun olarak yazmıştır. Yapıtı, 1922'de Vakit gazetesinde Çalıkuşu adıyla roman olarak yayınlanınca büyük ilgi çekmiştir.

Eser beşinci baskıdan sonra, 1939 yılında bizzat Reşat Nuri Güntekin tarafından tekrar gözden geçirilip bazı değişiklikler yapıldıktan sonra tekrar yayımlanmıştır.[1]

Çalıkuşu, duygusal bir olayı anlatmakla birlikte dönemin toplumsal sorunlarının eleştirel olarak da ortaya koymaktadır. Çalıkuşu, Türkiye'de yeni ve modern bir dönemin başlamasını özendiren bir roman olarak kabul edilmektedir.

Romanın gerçek bir hayat hikayesine dayandığı ve romanda adı geçen kişinin Feride Polat olduğu söylenmektedir.[2][3] Kuşadasındaki evi restore edilmiştir.[4][5]

Kahramanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Feride: Romanın ana kahramanıdır. Anne ve babasını erken yaşta kaybetmiş, Fransız mektebinde okumuş, Anadolu'da öğretmenlik yapan İstanbul terbiyesi almış güzel genç bir kızdır. O kadar güzeldir ki Anadolu'da gittiği yerlerde ya "Gülbeşeker" diye çağrılacak ya da hiç makyaj yapmadığı halde "aşırı boyanmakla" suçlanacaktır. İçli, iradeli ve kültürlüdür. Feride birçok kişinin cesaret edemeyeceği işlerde yapardı. Meselâ her teneffüs okullarındaki ağaca tırmanır ve daldan dala atlardı. İşte bunu gören muallim ona “Bu kız insan değil çalıkuşu” diye bağırmış ve o günden sonra Feride’nin adı Çalıkuşu olarak kalmıştır.
  • Kamuran: Feride'nin kuzeni ayrıca nişanlısıdır. Çok kibar ve yakışıklı bir İstanbul beyefendisidir. Feride'yi aldatarak Anadolu'ya kaçmasına sebep olur.
  • Besime: Feride'nin teyzesi, Kamuran'ın annesidir.
  • Ayşe: Feride'nin Tekirdağ'da yaşayan teyzesi, Müjgan'ın annesidir.
  • Müjgan: Feride'nin en değer verdiği kuzenidir.
  • Munise: Feride'nin Anadolu'da öğretmenlik yaptığı sırada evlat edindiği kızıdır.
  • Hayrullah: Feride'nin Anadolu'da tanıştığı iri yarı, temiz kalpli doktordur. Feride'ye sahip çıkmak için onunla kağıt üzerinde evlenir.
  • Seyfettin: Feride'nin eniştesi, Kamuran'ın babası

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]