Suum cuique

"Suum cuique" (Klasik Latince: [ˈsʊ.ũː ˈkui̯kᶣɛ]) veya "Unicuique suum", genellikle "herkes hak ettiğini bulur" veya "herkes hakkını alır" olarak tercüme edilen Latince bir deyimdir. Suum cuique felsefe tarihinde ve edebiyatta bir motto olarak önemli bir yer tutmuştur.
İngilizce "to each his own [deserts]" (suum cuique) ifadesi, Latince de gustibus non est disputandum'a daha yakın olan (İngilizce: "each to his own [tastes]", Fransızca: "chacun à son goût" ve Türkçe: "Herkesin kendi zevki") ifadesiyle karıştırılmamalıdır.
"Sezar'ın olanı Sezar'a, Tanrı'nın olanı Tanrı'ya verin" (Yunanca: Ἀπόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ; Latince: Réddite quae sunt Caésaris Caésari et quae sunt Dei Deo), Snoptik İncillerde yer alan ve İsa'ya atfedilen bir deyiştir ve yakın bir anlam içerir.[1]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Antik Çağ
[değiştir | kaynağı değiştir]Deyiş, "herkes hak ettiğini alır" ya da "herkes layığını bulur" biçiminde özetlenebilecek Yunan adalet ilkesine dayanmaktadır.
Platon, Politeia (Devlet) adlı yapıtında adaletin "herkesin her şeyle uğraşmayı bırakıp kendi işini yapması"yla (Yunanca: to ta auton prattein kai me polypragmonein dikaiosyne; IV 433a) sağlanabileceğini vurgulamıştır. Herkes, yetenek ve becerileri ölçüsünde iş görmeli, topluma ve ülkesine bu bağlamda hizmet etmelidir. Ayrıca herkes "hak ettiğini" (haklar) almalı ve "hak ettiğinden" (mülkiyet) yoksun bırakılmamalıdır (433e).
Romalı yazar, hatip ve politikacı Marcus Tullius Cicero'nun (MÖ 106 – MÖ 43) Latince şu ifadesi, deyişi popüler hale gelmiştir:
"Justitia suum cuique distribuit." ("Adalet herkese hakkını verir") (De Natura Deorum, III, 38.) De Finibus, Bonorum et Malorum, liber V, 67: "(...) ut fortitudo in laboribus periculisque cernatur, (...), iustitia in suo cuique tribuendo." - "Adalet herkese hakkını vermelidir ki böylece azim, zorluklarda ve tehlikelerde insan kendini göstersin".
Bu deyişe Justinianus'un Corpus Iuris Civilis kitabının, Institutiones başlığı altında görülür: "iuris praecepta sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere" (Ins. 1,1,3-4), (Çevirisi: "Hukukun ilkeleri şunlardır: dürüst yaşamak, kimseye zarar vermemek ve herkese kendi payını vermek").
Motto & Slogan
[değiştir | kaynağı değiştir]Suum cuique, Prusya Krallığı'nın en yüksek şövalyelik nişanı olan Kara Kartal Nişanı'nın (Almanca: Hoher Orden vom Schwarzen Adler; 1701'de kuruldu) sloganıdır. Bu slogan Almanya'da askeri polisin (Feldjäger) ambleminde ve Berlin merkezli Mason Locası Kara Kartal Locası (Almanca: Johannisloge Zum schwarzen Adler) ile bağlantılı olarak kullanılmaya devam etmektedir.[2] Deyişin yaygın Almanca çevirisi olan Jedem das Seine, Nazi toplama kampı Buchenwald'ın ana kapısına yazılmıştı ve bu da deyişin modern Almanya'da tartışmalı olmasına yol açtı.
İskoçya'daki Hukuk Fakültesi, Suum cuique sloganını kullanmaktadır. Aynı zamanda, 1975 yılında Suum cuique tribuere olarak değiştirilene kadar Kuzey Carolina Yüksek Mahkemesi'nin sloganıydı.[3]
Bu deyiş aynı zamanda İsveç'teki Lund Üniversitesi ve Uppsala Üniversitesi, Hukuk Fakültelerinin, Polonya'daki Varşova Üniversitesi, Hukuk Fakültesinin ve Brezilya'daki Bahia Federal Üniversitesi, Hukuk Fakültesinin sloganı olarak da kullanılmaktadır.
Popüler kültürde
[değiştir | kaynağı değiştir]- Bu deyiş, Vatikan gazetesi, L'Osservatore Romano'nun ön sayfasında, başlığın altında yer alan iki Latince deyişten biridir. Diğeri ise "non praevalebunt"'tur.
- Valentin Pikul'un Fransız General Jean Victor Moreau'nun (1763–1813) kariyerini konu alan 1985 tarihli romanı Kazhdomu svoyo, başlık olarak "suum cuique" ifadesinin Rusça çevirisini kullanmaktadır.
- Stanisław Lem'in bilimkurgu romanı Solaris'teki karakterlerden biri olan Snaut, Kelvin karakteriyle yaptığı bir konuşmada bu ifadeyi kullanır.
- "Suum Cuique", powerviolence grubu Nails'in 2013 yılında çıkan Abandon All Life albümündeki son şarkıdır.
- TNT'nin Animal Kingdom adlı dizisinde Deran Cody karakterinin sol omzunda "Suum Cuique" dövmesi bulunmaktadır.
- Leonardo Sciascia'nın bir romanının adı "A ciascuno il suo" dur.
- İtalya Ordusunun, 15. Paraşütçü Bölüğü "Diavoli Neri" (Kara Şeytanlar)'ın sloganıdır.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "La Sacra Bibbia - Mt22,21 (C.E.I., Nuova Riveduta, Nuova Diodati, Riveduta 2020)". www.laparola.net. Erişim tarihi: 11 Ocak 2026.
- ↑ "Wir über uns". Johannis-Loge – Zum schwarzen Adler – Freimaurer Berlin (Almanca). Johannis-Loge. 2013. 16 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2016.
Suum Cuique [...] Die Gründer unserer Loge haben sowohl den Namen unserer Loge als auch ihr Logenabzeichen, das so genannte Bijou und unser Siegel, dem alten preußischen 'Hohen Orden vom Schwarzen Adler' nachempfunden. [...] Der Wahlspruch des Ordens lautete 'suum cuique' lat. für 'Jedem das seine' und bedeutet soviel wie Recht und Gerechtigkeit üben und jedem das Seine zu geben.[...] Dies ist auch unser Anspruch und der Leitgedanke der unsere Arbeit bestimmen soll.
- ↑ Miller, Kay Sour (November 1975). "Sue 'Em Quick" Is Out of Style". The State. 43 (6). ss. 13-14, 35.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Vikisözlük'te Suum cuique ile ilgili tanım bulabilirsiniz.
Wikimedia Commons'ta suum cuique ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
Vikisöz'de Suum cuique ile ilgili sözler mevcuttur.