Seyfe Gölü

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Seyfe Gölü
Seyfe Gölü 2.JPG
Yükseklik 1080 m
Konum
Seyfe Gölü'nın Türkiye'da bulunduğu yer
Seyfe Gölü
Seyfe Gölü
Seyfe Gölü'nün konumu
Konum Kırşehir
Koordinatlar 39°12′19″N, 34°23′27″E

Kırşehir'in 35 kilometre doğusunda bulunan sığ Seyfe Gölü, 15 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Denizden 1080 metre yükseklikte olan gölün bulunduğu Seyfe ovasının tamamı 152.200 hektardır. Bunun 1550 hektarı göl, 9700 hektarı geçici bataklık, geriye kalanı ise tarım alanıdır. Gölün derinliği, içeriye doğru 200 metre ilerledikçe 4-5 metreyi bulmaktadır. En derin yeri 10 -12 metre arasındadır.

Yazın suyu iyice azalan Seyfe Gölü'nün kış aylannda bol yağış nedeniyle kabardığı ve etrafının bataklığa dönüştüğü görülür. Kapalı havza olduğu için suyu, durdukça tuzlanır. Bu nedenle toprak çoraklaşır. Tuzlu suya sahip olması nedeniyle Tekel İşletmesi tarafından tuz işletmeleri açılmıştır.

Seyfe Gölü, dünyada nesilleri azalan flamingo kuşlarının konakladığı bir yerdir. 600 binden fazla çeşitli türden kuşların bulunduğu bu alan Milli Park alanı haline getiriliyor. Av mevsiminde avcılar tarafından vurulan bu kuşların nesillerinin azalmaması için önlemler alınıyor. 50 ayrı kuş türünün kuluçkaya yattığı, 182 kuş türünün barındığı "Kuş Cenneti" ne yaklaşık 25 kuş türü de göç sırasında uğramaktadır.

Mucur'a 20 kilometre olan tektonik göl niteliğindeki Seyfe Gölü nün batısında Seyfe ve Gümüşkümbet, doğusunda Kızıldağ ve Karaarkaç, kuzeyinde Malya Düç, güneyinde Yazıkınık ve Budak köyleri bulunmaktadır.

Aralık 2006'da Seyfe gölü kurumuştur.

Jeomorfolojisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Seyfe Gölü ve çevresinin jeoloji haritasına baktığımızda, burasının bir kıvrım sisteminde yer aldığını görürüz. Temelde yer alan Kırşehir masifi'ne ait metamorfik seri, yan basınçların etkisiyle, antiklinal ve senklinal oluşturacak şekilde kıvrımlanmıştır. Ana kıvrım yönü batıkuzeybatı-doğugüneydoğudur. Antiklinalin en yüksek kesimlerini Kervansaray Dağı (1679 m), Ayrıdağ (1550 m) ve Kırlangıç Tepesi (1520 m) oluşturmaktadır. Senklinal ise Neojen depoları ile doludur ve ekseni Seyfe Gölü'nün hemen hemen tam ortasından geçmektedir.Seyfe Gölü, genişliği fazla olmayan bir alüvyal düzlükte bulunmaktadır. Neojen formasyonu tüm alüvyal alanı çevrelemektedir. Bu formasyon kum, çakıl, kil, marn ve kaba göl kalkerlerinden oluşmaktadır. Ayrıca, yer yer parçalar halinde jips tabakalarına rastlanmaktadır. Seyfe Gölü çevresinde, tektonik hareketlerden fazla etkilenmemiş olan Neojen formasyonuna ait tabakaların yataylıkları bozulmamıştır (Bkz. Jeoloji Haritası). Seyfe Gölü ve çevresi jeomorfolojik açıdan oldukça monoton bir görünümdedir. Dağlık alanlar gölün batısında yer almaktadır. Bunlar, Kırşehir Masifı'nin açığa çıkmış yüksek kısımlarıdır. Kervansaray Dağı bu alanın en yüksek yerini teşkil eder (1679 m). Seyfe Gölü havzasının büyük bir bölümü hafif dalgalı düzlüklerden ibarettir. Uzunluğu 60 km ye, genişliği ise 37 km ye ulaşan hafif dalgalı düzlükte eğim % 1 den azdır. Yüzeyde bulunan toprak tabakasının derinliği 150 cm den fazladır. Hafif dalgalı düzlükleri oluş­ turan Neojen formasyonundaki jipsler toprakta tuzlanmaya neden olmaktadır. Seyfe Gölü'nün de içinde yer aldığı Seyfe Ovası kuzeybatı- gü­ neydoğu yönünde uzanmaktadır. Uzunluğu yaklaşık olarak 33 km, genişliği ise 13 km dir. Ovanın güneyindeki Kızıldağ bir ada gibi yükselmektedir. Seyfe Gölü kabarık döneminde ovanın bir kısmını kaplamaktadır. Ovadaki vejetasyon özellikleri hafif dalgalı düzlüktekiler ile benzerlik gösterir yani burada step bitkileri yaygındır. Ova tabanının batı kenarında, senklinalin en alçak kesiminde yeralan Seyfe Gölü (110 m) yaklaşık olarak 22 km2 lik bir alan kaplamaktadır. Bunun yanısıra, gölün yaklaşık 45 km2 lik bataklık alanı da bulunmaktadır. Göl oldukça sığdır ve ortalama derinliği 1 metredir, en derin yeri ise 3.5-4 metreyi bulur. Göl, ilkbaharda akışa geçen dönemli akarsular ile ve en önemlisi Seyfe Köyü gerisindeki gür kaynağın sularıyla olmak üzere, Kervansaray Dağı eteklerindeki kaynaklarla yüzeyden beslenir. Seyfe kaynağının suları geniş bir birikinti yelpazesi oluşturmuştur. Buradaki sedimantasyon tarzı deltaik bir özellik göstermediği için birikinti yelpazesi olarak tanımlamanın daha doğru olacağı düşünülmüştür. Göl, yeraltı kaynaklan ile dipten de beslenmektedir. Yeraltı sulan Neojen seri içinde parçalar halinde bulunan jipsi eriterek bünyesine alır ve göl suyunun tuzlu olmasına yolaçar.[1]

Flora[değiştir | kaynağı değiştir]

Seyfe Gölü havzasında, Orta Anadolu step iklimi hakimdir. Gölü çevreleyen alanlar, ağaç ve çalı örtüsünden yoksundur. Gölün kuzey kesimlerinde yarı çalı formunda olan Lycium depressum türüne ait topluluklar görülmektedir. Seyfe Köyü civarında ise meyve bahçeleri, kavaklık ve söğütlük alanlar bulunmaktadır.

Göl suyu tuzlu olduğu için su içi bitkilerine rastlanmaz. Tuzlu suyun etkili olduğu yerlerde ve tuzlu bataklıklarda Panderia pilosa, Halocnemum strobilaceum, Camphorosma monspeliaca gibi bitkiler hakimdir.[2]

Fauna ve Ortinoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Göldeki en önemli canlı grubunu su kuşları oluşturmaktadır. Göl suları tuzlu ve sodyumlu olduğundan balık türlerine rastlanmaz. Sadece tatlı suların göle karıştığı yerlerde ve göl içerisindeki yayılım alanlarında Aphanius chantra ve Spirlinus (dişi sazancık) gibi 5-6 cm. boyunda iki küçük balık türü yaşamaktadır. Bu balıkların pelikan ve balıkçıl gibi su kuşlarının besinleri olarak ekolojik değerleri büyüktür.

Göl tabanı su kuşlarının beslenmesi açısından son derece değerli olan kabuklular (Chironomidae larvaları, Planonbis sb., Lymnaea sp., Physa sp. gibi) bakımından çok zengindir.

Yapılan gözlemler neticesinde, 1992 yılı itibariyle göl ve çevresinde 186 kuş türü tespit edilmiştir. Orman ve Su işleri Bakanlığının geçmiş dönemlerde gerçekleştirdiği çeşitli ornitolojik çalışmalar ile farklı çalışmalarda vurgulanmış olan verilerin değerlendirilmesi sonucunda ortaya çıkan kuş türü sayısı 231’dir. Buna karşılık bu sayıya hiçbir çalışmada ulaşmak mümkün olmamıştır. Nitekim 1992 yılında H.Ü Çevre Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından gerçekleştirilmiş olan çalışmada alanda 180 kuş türünün yaşamakta olduğu vurgulanmıştır.

Yine Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Hassas Ekosistemler ve Korunan Alanlar Dairesi Başkanlığı tarafından 1998 ve 1999 yıllarında Encon Çevre Danışmanlık Ltd. Şti’ ne yaptırılan “Uluslararası Önemi Olan Sulak Alanların Ekolojik Yönden Araştırılması Projesi” kapsamındaki Alt Projesinde kuş türleri sayısı 109 olarak verilmiştir.

Çobanoğlu (2000) tarafından gerçekleştirilen “Seyfe Gölü Avifaunası” başlıklı Doktora çalışması  kapsamında alanda 215 kuş türü ve 4 alt tür belirlenmiştir.[3]

Avcılık ve Koruma[değiştir | kaynağı değiştir]

Seyfe Gölü ve çevresindeki 14.835 ha.’lık alan 17.08.1989 tarihinde “I. Derece Doğal Sit” ilan edilmiştir. 26.08.1990 tarihinde ise Göl ve çevresini kaplayan 10.978 ha.’lık alan “Tabiatı Koruma Alanı” ilan edilmiş ve avcılık yasaklanmıştır. Göl alanı aynı zamanda “Ramsar Alanı”dır. Sürekli ve geçici göl alanını da kapsayan 11.034 ha.’lık alan 17.05.1994 tarihinde Ramsar Sözleşmesi listesine dahil edilerek alanın doğal yapısının ve ekolojik karakterinin korunması uluslararası düzeyde de taahhüt edilmiştir.

Bu sözleşme, su kuşlarının yaşama ve üreme alanları için büyük öneme sahip olan sulak alanların korunmasını öngörmektedir. Sözleşmenin asıl amacı ise; “Sulak alanların ekonomik, kültürel, bilimsel ve rekreasyonel olarak büyük bir kaynak teşkil ettiği ve kaybedilmeleri halinde bir daha geri getirilemeyeceği” olarak belirtilmektedir.

Ramsar Sözleşmesi’nin hükümlerine dayanarak 30 Ocak 2002 tarihinde Ulusal Sulak Alanları Koruma Yönetmeliği yayımlanmış, sulak alanların korunması, geliştirilmesi ve akılcı kullanımı hedeflenmiştir.[4]

Kuş Gözlemciliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Kuş gözlemciliği, kuşlara ve doğaya merak duyan herkesin yapabileceği, fazla malzeme gerektirmeyen bir hobidir ve kuş gözlemcileri için sulak alanlar, kuşları izlemenin en kolay olduğu alanlardır. Bu sulak alanların başında yer alan Seyfe gölünde de kuş gözlemciliği yapılabilmesi için bir dürbün yeterli olacaktır. Bu hobiye yeni başlayanların rahatlıkla gözlem yapabileceği gölde, Seyfe höyüğü, gözlem yapılabilen uygun alanların başında yer almaktadır. Ayrıca, 2013 yılında Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nca Badıllı Köyü sınırları içinde ve göle yakın bir noktada kuş gözlem kulesi yapılmıştır.

Doğada daha fazla zaman geçirebilmek, doğanın bir parçası olduğunuzu hissetmek, kuşları tanımak, korumak, bunu izleyerek kuşların yaşam alanlarını ve giderek tüm doğayı tanımaya başlamak istiyorsanız, bir dürbün alıp Seyfe’ye gelmeniz yeterli olacaktır. İşte o zaman, koyu pembe tonlarındaki cazip renkleri, uzun bacak ve boyunlarıyla dikkat çeken, gösterişli, zarif bir kuş türü olan flamingoları gözleme şansına erişebilirsiniz.[5]

Fotoğraf Galerisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca Bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ http://tucaum.ankara.edu.tr/wp-content/uploads/sites/280/2015/08/tucaum4_8.pdf
  2. ^ http://www.seyfegolu.com/#81d14a118e0f41ce9dce32c0b6402d9b
  3. ^ http://www.seyfegolu.com/#81d14a118e0f41ce9dce32c0b6402d9b
  4. ^ http://www.seyfegolu.com/#3a2eae90adee4892adbfa5d6b32961c6
  5. ^ http://www.seyfegolu.com/#9b9b907adf484877940a4ef20898c8eb