Richard von Mises

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Richard von Mises
Portrait of Richard von Mises (1883-1953), Mathematician and Engineer (2551839576).jpg
Doğum Richard Edler von Mises
19 Nisan 1883(1883-04-19)
Lemberg, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu (halen Lviv, Ukrayna)
Ölüm 14 Temmuz 1953 (70 yaşında)
Boston, Massachusetts
Defin yeri Mount Auburn Mezarlığı
42°22′14″K 71°8′45″B / 42.37056°K 71.14583°B / 42.37056; -71.14583
Vatandaşlık Avusturya
Eğitim TU Wien (–1907)
Mezun olduğu okul(lar) TU Wien
Tanınma nedeni Von Mises dağılımı
Von Mises dönüşümü
Von Mises istatistiği
Bernstein–von Mises teoremi
Cramér–von Mises ölçütü
von Mises getiri ölçütü
Von Mises–Fisher dağılımı
İki değişkenli von Mises dağılımı
Evlilik Hilda Geiringer
Ödüller honorary doctor of the Vienna Technical University, honorary doctor of the Université libre de Bruxelles
Kariyeri
Dalı Katı cisimlerin mekaniği, Akışkanlar mekaniği, Aerodinamik, Havacılık ve uzay mühendisliği, İstatistik ve Olasılık teorisi
Çalıştığı kurum

Harvard Üniversitesi (1944–1953)
Berlin Humboldt Üniversitesi (1920–1933)

TU Dresden (1919–1920)
İstanbul Üniversitesi (1934–1939)
Strasbourg Üniversitesi (1909–1918)
Tez Die Ermittlung der Schwungmassen im Schubkurbelgetriebe (The Determination of Flywheel Masses in Crank Drives) (1907)
Doktora
danışmanı
Georg Karl Wilhelm Hamel
Doktora öğrencileri Isidor Israel Malkin (1924), Wilhelm Wenzel (1929), Stefan Bergman (1921), Yomtov Garti (1939), Hilde Heinicke (1932), Hermine Agavni Kalustyan (1941), F. Rehbock (1926), Erich Rothe (1926), Curt Schmieden (1929), Erich Trefftz (1914), Geoffrey Stuart Stephen Ludford, Hans Friesecke, Fritz Höhndorf, Werner Fanta, Hans-Joachim Luckert, Werner Kochanowsky, Hans Koch, Werner Jenne, Paul Höflich, August Lauck, Kenneth James Arnold, Oskar Faber, Georg Dorner, Térenzio Consoli

Richard Edler von Mises (19 Nisan 1883 - 14 Temmuz 1953) Katı cisimlerin mekaniği, Akışkanlar mekaniği, Aerodinamik, Havacılık ve uzay mühendisliği, İstatistik ve Olasılık teorisi üzerinde çalışan Avusturyalı bir bilim adamı ve matematikçiydi. Harvard Üniversitesi'nde Gordon McKay Aerodinamik ve Uygulamalı Matematik Profesörü olarak görev yaptı. İşini ölümünden kısa bir süre önce kendi sözleriyle anlattı

"... pratik analiz, integral ve diferansiyel denklemler, mekanik, hidrodinamik ve aerodinamik, yapıcı geometri, olasılık hesabı, istatistik ve felsefe." [1]

En iyi matematiksel çalışmasıyla bilinmesine rağmen, Mises, Ernst Mach çizgisini takip ederek neo-pozitivist olarak bilim felsefesine katkıda bulundu. Viyana Mantıksal ampirizm Çemberi tarihçileri, Philipp Frank, Hans Hahn ve Otto Neurath ile 1907'den 1914'e kadar bir "ilk aşamayı" tanırlar.   Abisi, Ludwig von Mises pozitivizmden ve epistemolojiden edilmesine göre bir karşı noktası düzenlenen.[2]

İstanbulda 1938 yılına kadar kaldığı süre içinde Mises mantıksal pozitivist ve Fizik Profesörü Philipp Frank yakın temas tuttu . Edebi ilgi alanları arasında Avusturyalı romancı Robert Musil ve tanınmış bir uzman olduğu şair Rainer Maria Rilke vardı.[3]

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Richard von Mises, Avusturya-Macaristan'ın Lemberg kentinde (şimdi Lviv, Ukrayna ) Yahudi bir ailenin çocuğu olarak doğdu. Daha sonra Avusturya Okulu'nun ekonomisti olan, önde gelen kardeşi Ludwig von Mises'den on sekiz ay sonra doğdu.

Ailesi, Avusturya Devlet Demiryolları'nda uzman olarak çalışan teknik bilimler doktoru Arthur Edler von Mises ve Adele Landau idi. Richard ve Ludwig'in de bebekken ölen küçük bir erkek kardeşi vardı. Richard, 1901 sonbaharında Latince'de ve matematikte onur ile mezun olduğu Viyana'daki Akademisches Gymnasium'a katıldı. Viyana Teknoloji Üniversitesi'nden matematik, fizik ve mühendislik bölümünden mezun olduktan sonra Brünn'de (şimdi Brno) Georg Hamel'in asistanı olarak atandı. 1905'te öğrenciyken prestije Zeitschrift für Mathematik und Physik'te "Zur konstruktiven Infinitesimalgeometrie der ebenen Kurven" adlı eğrilerin geometrisi hakkında ilk makale yayınladı.

Von Mises'in aile arması

1908 Mises'a Viyana'da doktora verildi ise (onun tez "krank sürücülerde volan kitlelerin belirlenmesi" konulu idi) ve onun aldığı habilitasyon Brunn (şu andan itibaren Brno "Teorisi üzerine) Su çarkı mühendisliği konusunda dersler vermeye"). 1909'da 26 yaşında Straßburg'da, daha sonra Alman İmparatorluğu'nun (şimdi Strasbourg, Alsace, Fransa) bir parçası olarak uygulamalı matematik profesörü olarak atandı ve Prusya vatandaşlığı aldı. Brno Teknoloji Üniversitesi'ndeki öğretim pozisyonu başvurusu I. Dünya Savaşı tarafından durduruldu.

Savaştan önce pilot olmuştu ve uçak tasarımı üzerine ders vermişti ve 1913'te Strazburg'da motorlu uçuşla ilgili ilk üniversite kursunu verdi. Savaşın patlak vermesinde, Avusturya-Macaristan ordusuna bir test pilotu ve uçan bir eğitmen olarak katılması doğaldı. 1915'te Avusturya beyni için 600 beygir gücünde (450 kW ) bir uçak - "Mises-Flugzeug" (Mises uçağı) yapımını denetledi. 1916'da tamamlandı ama hiçbir zaman aktif savaş hizmeti görmedi.

Savaştan sonra Mises, Dresden Technische Hochschule'de yeni hidrodinamik ve aerodinamik başkanlığını yaptı. 1919'da Berlin Üniversitesi'ndeki Erhard Schmidt'in emrinde oluşturulan yeni Uygulamalı Matematik Enstitüsü'nde müdür (ve profesör) olarak atandı. 1921 yılında Angitsandri für Angewandte Mathematik und Mechanik dergisini kurdu ve editör oldu.[4]

Ulusal Sosyalist Partinin 1933'te iktidara yükselmesiyle Mises pozisyonunun tehdit altında olduğunu hissetti,[kaynak belirtilmeli] Birinci Dünya Savaşı askeri hizmetine rağmen Türkiye'ye taşındı ve İstanbul Üniversitesi'nde yeni oluşturulan Saf ve Uygulamalı Matematik başkanlığını yaptı. 1939'da Amerika Birleşik Devletleri'nde bir pozisyonu kabul etti ve 1944'te Harvard Üniversitesi'nde Aerodinamik ve Uygulamalı Matematik Profesörü Gordon McKay olarak atandı. 1943'te Hilda Geiringer ile evlendi; Enstitü'de asistanıydı ve Aralık 1933'teki görevini kaybettikten sonra onu Türkiye'ye, ardından ABD'ye takip etti.

1950'de Mises, Komünist hakimiyet altındaki Doğu Almanya Bilim Akademisi'nin fahri üyelik teklifini reddetti.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Kotz, Samuel; Johnson, Norman Lloyd, (Edl.) (1997). Leading Personalities in Statistical Sciences: From the Seventeenth Century to the Present. ISBN 978-1-118-15072-6. 
  2. ^ "Ludwig von Mises: A Scholar Who Would Not Compromise - Fritz Machlup". 15 Aralık 2004. 6 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2020. 
  3. ^ "Richard von Mises". Mactutor Archive - School of Mathematics and Statistics University of St Andrews, Scotland. JOC/EFR. 10 Nisan 1016. 9 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2016. 
  4. ^ "Wiley-VCH - ZAMM". www.wiley-vch.de. 12 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2020. 

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Biography in Dictionary of Scientific Biography, New York, 1970-1990.
  • Biography in Encyclopædia Britannica.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Richard von Mises", MacTutor Matematik Tarihi arşivi