Karadeniz-Hazar stepleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Pontus stepleri sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Karadeniz-Hazar stepleri
Pontus stepleri
—  Avrasya steplerinin bir parçası  —
Ukrayna'da bulunan Azov-Syvash Ulusal Doğa Parkı'ndan bir görüntü.
Ukrayna'da bulunan Azov-Syvash Ulusal Doğa Parkı'ndan bir görüntü.
Pontus bozkırının Dinyeper Nehri'nden Ural Dağları'na kadar kapladığı alan.
Pontus bozkırının Dinyeper Nehri'nden Ural Dağları'na kadar kapladığı alan.
Yüzölçümü
 - Toplam 994.000 km2 (384.000 sq mi)
Ekozon: Paleakrtik
Biyomlar: Ilıman çayır, savan, funda ve çalılık

Karadeniz-Hazar stepleri veya diğer ismiyle Pontus stepleri, Moldova, Kuzey Kafkasya, Güney Ukrayna, Güney Rusya ve Kazakistan'ın kuzeybatısının küçük bir bölümünü kapsayan, Avrasya steplerinin bir parçası olan geniş bir bozkır arazisidir. Palearktik bölgenin de bir parçası olan bozkırlar, ılıman çayır, savan ve çalılık biyomlarını içerir.

Alan, klasik antik çağdaki Kimmerya, İskitya ve Sarmatya'ya tekabül eder. Bozkır binlerce yıl boyunca, birçoğu Avrupa ile Batı ve Güney Asya’yı işgal etmiş pek çok atlı göçebe kabile tarafından kullanılmıştır.

Biyocoğrafyada Ponto-Hazar bölgesi terimi, bu bozkırlarda yaşayan bitki ve hayvanlar ile Karadeniz, Hazar Denizi ve Azak Denizi'nde yaşayan hayvanları sınıflandırırken kullanılmaktadır. Genetik araştırmalar bu bölgeyi atların ilk defa evcilleştirildiği en muhtemel yer olarak tanımlar.[1]

Hint-Avrupa halklarının dilleri ve kökenleri üzerine yürütülmüş araştırmalar sonucunda oluşturulmuş Kurgan hipotezi adı verilen bir teoriye göre, Pontik-Hazar bozkırları Proto-Hint-Avrupa dilinin anavatanıdır ve bu dilleri konuşmuş halklar atı dünyada ilk defa burada evcilleştirmişlerdir.[2][3][4][5]

Coğrafya ve ekoloji[değiştir | kaynağı değiştir]

Tulipa suaveolens Pontik-Hazar bozkırlarının en tipik bahar çiçeklerinden biridir.

Pontus bozkırları Avrupa'da 994.000 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Alan, kuzeydoğu Bulgaristan ve güneydoğu Romanya'da bulunan Dobruca'dan, Güney Moldova, Ukrayna, Rusya ve Kuzeybatı Kazakistan'a uzanır ve Ural Dağları alanın sınırını oluşturur. Bölgeye ekolojik olarak, karışık otlaklar ve ılıman geniş yapraklı ve karma ormanları içeren kuzeyindeki Doğu Avrupa orman-bozkırı bölgesi tarafından sınır çizilmiştir.

Karadeniz ve Hazar Denizi, Mezozoik ve Senozoik dönemde var olmuş ve günümüzün Batı Sibirya Ovası'nı içine almış Paratetis'in bir parçası olan Turgay Denizi'nin kalıntılarıdır.

Tarih öncesi kültürler[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarihsel halklar ve milletler[değiştir | kaynağı değiştir]

Pontus bozkırı, c. 650
Kırım Hanlığı Tatarlarıyla savaşan Zaporojya Kozakları, 19. yüzyıl resmi

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Mystery Of Horse Domestication Solved?". sciencedaily.com. 27 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 April 2018. 
  2. ^ David W. Anthony (2010-07-26). The Horse, the Wheel, and Language: How Bronze-Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World. Princeton University Press. ISBN 9781400831104. 
  3. ^ Haak, Wolfgang; Lazaridis, Iosif; Patterson, Nick; Rohland, Nadin; Mallick, Swapan; Llamas, Bastien; Brandt, Guido; Nordenfelt, Susanne; Harney, Eadaoin; Stewardson, Kristin; Fu, Qiaomei; Mittnik, Alissa; Bánffy, Eszter; Economou, Christos; Francken, Michael; Friederich, Susanne; Pena, Rafael Garrido; Hallgren, Fredrik; Khartanovich, Valery; Khokhlov, Aleksandr; Kunst, Michael; Kuznetsov, Pavel; Meller, Harald; Mochalov, Oleg; Moiseyev, Vayacheslav; Nicklisch, Nicole; Pichler, Sandra L.; Risch, Roberto; Guerra, Manuel A. Rojo; Roth, Christina; Szécsényi-Nagy, Anna; Wahl, Joachim; Meyer, Matthias; Krause, Johannes; Brown, Dorcas; Anthony, David; Cooper, Alan; Alt, Kurt Werner; Reich, David (10 February 2015). "Massive migration from the steppe is a source for Indo-European languages in Europe". bioRxiv, s. 013433. arXiv:1502.02783 $2. doi:10.1101/013433. Erişim tarihi: 3 April 2018. 
  4. ^ Population genomics of Bronze Age Eurasia, Allentoft et al, 2015
  5. ^ Mathieson, Iain; Lazaridis, Iosif; Rohland, Nadin; Mallick, Swapan; Llamas, Bastien; Pickrell, Joseph; Meller, Harald; Guerra, Manuel A. Rojo; Krause, Johannes; Anthony, David; Brown, Dorcas; Fox, Carles Lalueza; Cooper, Alan; Alt, Kurt W.; Haak, Wolfgang; Patterson, Nick; Reich, David (14 March 2015). "Eight thousand years of natural selection in Europe". bioRxiv, s. 016477. doi:10.1101/016477. Erişim tarihi: 3 April 2018. 
  6. ^ "Archived copy". 2013-12-24 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2013-12-24. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]