Pirahã dili

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Pirahã (Pirahá veya Pirahán olarak da yazılır), ya da Múra-Pirahã, Brezilya'da dış dünya ile bağlantısı kopuk Pirahã topluluğunun yerli dilidir. Pirahãlar, Amazon Nehri'nin bir kolu olan Maici Nehri kıyısında yaşarlar.


Pirahã dili, 8 sessiz 3 sesli harften oluşur ve hatta o kadar karmaşık tonlar, vurgular ve hece uzunlukları var ki ıslık çalarak hatta mırıldanarak dillerini konuşurlar.

a [a]

i [i]

o [o]

b [b/ʙ/m]

g [g/n/ɺɺ̼͡]

h [h]

k [k]

p [p]

s [s/ʃ]

t [t/ʧ]

x [ʔ] [1]

Pirahã, Mura dilinin yaşayan tek lehçesidir. Diğer lehçeler son birkaç yüzyıl içinde Portekizceyi benimsemiştir. Matanawi gibi yakın ilişkili görünen dillerin de soyu tükenmiştir. Pirahã, diğer yaşayan dillerle hiçbir bağlantı kurmadan dünyadan kopuk kalabilmiştir. Tahmini olarak 250 ile 380 civarında konuşuru vardır. Hemen hemen soyu tükenme tehlikesi yoktur, etkin biçimde kullanılmaktadır ve Pirahã topluluğu çoğunlukla tek dillidir.

Pirahã dili, pek çok tartışmaya konu olmuştur. Örneğin Sapir-Whorf Kuramı'nın kanıtlarını sağladığı iddiası ortaya atılmıştır. Yine bu dilin öğrenilmesinin çok zor olduğu dile getirilmiştir. Alan araştırmasına katılan dil bilimcilerin çok azı bu dili öğrenebilmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Piraha Alfabesi" (PDF). 4 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.