Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî rütbeleri

Osmanlı Ordusu'nun kullandığı rütbe işaretleri.

Rütbeler

Subaylar

Branş	Generaller/Amiraller						Üstsubaylar			Subaylar
Osmanlı Ordusu 1827-1856^[a]^[1]
Osmanlı Ordusu 1827-1856^[a]^[1]	مشير Müşîr	فريق Ferîk		ميرلواء Mirliva			ميرالاي Miralay	قايمقام Kaymakam	بن باشي Binbaşı	كول اغاسي Kolağası		يوزباشي Yüzbaşı	ملاظم Mülâzım
Osmanlı Ordusu 1856-1876^[b]^[1]
Osmanlı Ordusu 1856-1876^[b]^[1]	مشير Müşîr	فريق Ferîk		ميرلواء Mirliva			ميرالاي Miralay	قايمقام Kaymakam	بن باشي Binbaşı	كول اغاسي Kolağası		يوزباشي Yüzbaşı	ملاظم اول Mülâzım-ı evvel	ملاظم ثاني Mülâzım-ı sânî
Osmanlı Ordusu 1876-1909^[1]
Osmanlı Ordusu 1876-1909^[1]	مشير Müşîr	فريق Ferîk		ميرلواء Mirliva			ميرالاي Miralay	قايمقام Kaymakam	بن باشي Binbaşı	كول اغاسي Kolağası		يوزباشي Yüzbaşı	ملاظم اول Mülâzım-ı evvel	ملاظم ثاني Mülâzım-ı sânî
Osmanlı Ordusu 1909-1922^[1]
Osmanlı Ordusu 1909-1922^[1]	مشير Müşîr	فريق اول Ferîk-i evvel	فريق Ferîk	ميرلواء Mirliva			ميرالاي Miralay	قايمقام Kaymakam	بن باشي Binbaşı	كول اغاسي Kolağası^[c]		يوزباشي Yüzbaşı	ملاظم اول Mülâzım-ı evvel	ملاظم ثاني Mülâzım-ı sânî
Osmanlı Donanması 1827-1856^[a]^[1]
Osmanlı Donanması 1827-1856^[a]^[1]	قَبْطَان پَاشَا Kaptan paşa	بَحْرِيَّة فَرِيقِی Bâhriye ferîki		بَحْرِيَّة مِيرلِيوَاسِی Bâhriye mirlivası	اُچْ آمْبَارْلِی سُوَارِيسِی Üç ambarlı süvarisi		مِيرَلاَی Miralay	قَايْمَقَام Kaymakam	بِينبَاشِی Binbaşı	قُول آغَاسِی Kolağası		يُوزبَاشِی Yüzbaşı	مُلَازِم Mülâzım
Osmanlı Donanması 1856-1861^[1]
Osmanlı Donanması 1856-1861^[1]	رَئِيس پَاشَا Reis paşa	فَرِيق پَاشَا Ferîk paşa		لِوَاء پَاشَا Liva paşa	اُچْ آمْبَارْلِی سُوَارِيسِی Üç ambarlı süvarisi		مِيرَلاَی Miralay	قَايْمَقَام Kaymakam	بِينبَاشِی Binbaşı			بُويْرُلْتُلُو قَبْطَان Buyrultulu kaptan
Osmanlı Donanması 1861-1876^[1]
Osmanlı Donanması 1861-1876^[1]	رَئِيس پَاشَا Reis paşa	فَرِيق پَاشَا Ferîk paşa		لِوَاء پَاشَا Liva paşa	اُچْ آمْبَارْلِی سُوَارِيسِی Üç ambarlı süvarisi		مِيرَلاَی Miralay	قَايْمَقَام Kaymakam	بِينبَاشِی Binbaşı			بُويْرُلْتُلُو قَبْطَان Buyrultulu kaptan	مُلَازِم Mülâzım
Osmanlı Donanması 1876-1909^[1]
Osmanlı Donanması 1876-1909^[1]	مُشِير Müşîr	فَرِيق Ferîk		مِيرلِيوَا Mirliva			مِيرَلاَی Miralay	قَايْمَقَام Kaymakam	بِينَباشِی Binbaşı	كُولْ أُول Kolevvel	كُولْ صَانِی Kolsânî	يُوزبَاشِی Yüzbaşı	مُلَازِمِ اوَّل Mülâzım-ı evvel	مُلَازِمِ ثَانِی Mülâzım-ı sânî
Osmanlı Donanması 1909-1916^[1]															^[a]
Osmanlı Donanması 1909-1916^[1]	مُشِير أَمِيرَال Müşîr amiral	أَمِيرَال Amiral	فِيس أَمِيرَال Vice amiral	لِوَاء أَمِيرَال Liva amiral		قُومُودُور Komodor	قَلْيُون قَبْطَانِی Kalyon kaptanı	فِرْقَاطَيْن قَبْطَانِی Fırkateyn kaptanı	قُورْوِيت قَبْطَانِی Korvet kaptanı	بِيرِينْجِی صِنِفْ يُوزبَاشِی Birinci sınıf yüzbaşı		يُوزبَاشِی Yüzbaşı	مُلَازِمِ اوَّل Mülâzım-ı evvel	مُلَازِمِ ثَانِی Mülâzım-ı sânî	مُهَنْدِس Mühendis
Osmanlı Donanması 1916-1922^[1]															^[a]
Osmanlı Donanması 1916-1922^[1]	مُشِير أَمِيرَال Müşîr amiral	أَمِيرَال Amiral	فِيس أَمِيرَال Vice amiral	لِوَاء أَمِيرَال Liva amiral		قُومُودُور Komodor	قَلْيُون قَبْطَانِی Kalyon kaptanı	فِرْقَاطَيْن قَبْطَانِی Fırkateyn kaptanı	قُورْوِيت قَبْطَانِی Korvet kaptanı	بِيرِينْجِی صِنِفْ يُوزبَاشِی Birinci sınıf yüzbaşı		يُوزبَاشِی Yüzbaşı	مُلَازِمِ اوَّل Mülâzım-ı evvel	مُلَازِمِ ثَانِی Mülâzım-ı sânî	مُهَنْدِس Mühendis

Astsubaylar ve Erbaşlar

Branş	Kıdemli astsubaylar				Astsubaylar					Erbaşlar
Osmanlı Ordusu 1827-1856^[a]^[1]													Rütbe işareti yok
Osmanlı Ordusu 1827-1856^[a]^[1]									چاووش Çavuş	سنققدار Sancaktar		اون باشي Onbaşı	نفر Nefer
Osmanlı Ordusu 1856-1876^[d]^[1]^[2]^[3]													Rütbe işareti yok
Osmanlı Ordusu 1856-1876^[d]^[1]^[2]^[3]							باش چاووش Başçavuş		چاووش Çavuş		بلوك اميني Bölük emini	اون باشي Onbaşı	نفر Nefer
Osmanlı Ordusu 1876-1911^[d]^[1]^[2]^[4]													Rütbe işareti yok
Osmanlı Ordusu 1876-1911^[d]^[1]^[2]^[4]							باش چاووش Başçavuş		چاووش Çavuş		بلوک امینی Bölük emini	اون باشی Onbaşı	نفر Nefer
Osmanlı Ordusu 1911-1916^[1]^[2]													Rütbe işareti yok
Osmanlı Ordusu 1911-1916^[1]^[2]						تاکم باشی Takımbaşı^[e]^[f] (Makineli tüfek)	باش چاووش Başçavuş (Topçu)	باش چاووش معینی Başçavuş muavini^[f] (Süvari)	چاووش Çavuş (Piyade)			اون باشی Onbaşı (Piyade)	نفر Nefer
Osmanlı Ordusu 1916-1922^[1]^[2]													Rütbe işareti yok
Osmanlı Ordusu 1916-1922^[1]^[2]						تاکم باشی Takımbaşı^[f] (Makineli tüfek)	باش چاوش Başçavuş (Topçu)	باش چاوش معینی Başçavuş muavini^[f] (Süvari)	چاوش Çavuş (Piyade)			اون باشی Onbaşı (Piyade)	نفر Nefer
Osmanlı Donanması 1827-1856^[a]^[1]													Rütbe işareti yok
Osmanlı Donanması 1827-1856^[a]^[1]									چاووش Çavuş			اُونباشی Onbaşı	نَفَر Nefer
Osmanlı Donanması 1856-1876^[d]^[1]^[5]													Rütbe işareti yok
Osmanlı Donanması 1856-1876^[d]^[1]^[5]							باش چاووش Başçavuş		چاووش Çavuş		بُولُوك اَمينی Bölük emini	اُونباشی Onbaşı	نَفَر Nefer
Osmanlı Donanması 1876-1914^[d]^[1]^[5]^[6]													Rütbe işareti yok
Osmanlı Donanması 1876-1914^[d]^[1]^[5]^[6]	سِرْگِدِيكْلِی Sergedikli	گِدِيكْلِی اَوَّل Gedikli evvel	گِدِيكْلِی ثَانِی Gedikli sânî	گِدِيكْلِی ثَالِث Gedikli sâlis			باش چاووش Başçavuş		چاووش Çavuş		بُولُوك اَمِينی Bölük emini	اُونباشی Onbaşı	نَفَر Nefer
Osmanlı Donanması 1914-1922^[d]^[1]^[5]^[7]													Rütbe işareti yok
Osmanlı Donanması 1914-1922^[d]^[1]^[5]^[7]	بِيرِينْجِی صِنِفْ گِدِيكْلِی Birinci sınıf gedikli	اِيكِينْجِی صِنِفْ گِدِيكْلِی İkinci sınıf gedikli		اُچُونْجِی صِنِفْ گِدِيكْلِی Üçüncü sınıf gedikli	گِدِيكْلِی نَامْزَدِی Gedikli namzedi		بَاش چاووش Başçavuş		چاووش Çavuş			اُونباشی Onbaşı	نَفَر Nefer

Ayrıca bakınız

Türkiye'nin askerî rütbeleri

Notlar

^ ^a ^b ^c ^d ^e ^f Yakada.
^ Rütbe işaretleri, 1909 yılına kadar aşağıdaki birlikler tarafından kullanılmaya devam etti: Maiyyet-i Senniye, Yaverân Hazret-i Şehr-yâri, Hademe-i Hassa-i Şahâne, Jandarma, Dragon Alayı, İtfaiye Alayı, Tüfengî Bölüğü ve 1. Ordu
^ 1910'da kaldırıldı.
^ ^a ^b ^c ^d ^e Sadece sol kolda.
^ 1916'da oluşturuldu.
^ ^a ^b ^c ^d Jandarma'da yok.

Kaynakça

^ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k ^l ^m ⁿ ^o ^p ^q ^r ^s Geçer, Kadir Türker (2022). Osmanlı İmparatorluğu askeri kıyafetleri 1826-1922. Hisart Canlı Tarih Müzesi Kültür yayınları. İstanbul: Hisart Canlı Tarih Müzesi. ISBN 978-605-06998-1-4.
^ ^a ^b ^c ^d "Tarihten Günümüze Türk Askeri Kıyafetleri - Türker Geçer". Çamlimanı Akademi. 20 Haziran 2021.
^ "Osmanlı Ordusu 1856-1876 Rütbe İşaretleri". Dr. Chris Flaherty. 19 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2025.
^ "Osmanlı Ordusu 1876-1911 Rütbe İşaretleri". Dr. Chris Flaherty. 21 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2025.
^ ^a ^b ^c "Geçmişten Günümüze, Bahriye Üniforma ve Rütbeleri - Türker Geçer". Çamlimanı Akademi. 24 Mayıs 2021.
^ "Osmanlı Donanması 1876-1908 Rütbe İşaretleri". Dr. Chris Flaherty. 19 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2025.
^ "Osmanlı Donanması 1916-1918 Rütbe İşaretleri". Dr. Chris Flaherty. 19 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2025.

[yaka-1] ^ ^a ^b ^c ^d ^e ^f Yakada.

[3] Rütbe işaretleri, 1909 yılına kadar aşağıdaki birlikler tarafından kullanılmaya devam etti: Maiyyet-i Senniye, Yaverân Hazret-i Şehr-yâri, Hademe-i Hassa-i Şahâne, Jandarma, Dragon Alayı, İtfaiye Alayı, Tüfengî Bölüğü ve 1. Ordu

[4] 1910'da kaldırıldı.

[sol-5] Sadece sol kolda.

[9] 1916'da oluşturuldu.

[jandarma-10] Jandarma'da yok.

[:0-2] ^ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k ^l ^m ⁿ ^o ^p ^q ^r ^s Geçer, Kadir Türker (2022). Osmanlı İmparatorluğu askeri kıyafetleri 1826-1922. Hisart Canlı Tarih Müzesi Kültür yayınları. İstanbul: Hisart Canlı Tarih Müzesi. ISBN 978-605-06998-1-4.

[:1-6] "Tarihten Günümüze Türk Askeri Kıyafetleri - Türker Geçer". Çamlimanı Akademi. 20 Haziran 2021.

[7] "Osmanlı Ordusu 1856-1876 Rütbe İşaretleri". Dr. Chris Flaherty. 19 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2025.

[8] "Osmanlı Ordusu 1876-1911 Rütbe İşaretleri". Dr. Chris Flaherty. 21 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2025.

[:2-11] "Geçmişten Günümüze, Bahriye Üniforma ve Rütbeleri - Türker Geçer". Çamlimanı Akademi. 24 Mayıs 2021.

[12] "Osmanlı Donanması 1876-1908 Rütbe İşaretleri". Dr. Chris Flaherty. 19 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2025.

[13] "Osmanlı Donanması 1916-1918 Rütbe İşaretleri". Dr. Chris Flaherty. 19 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2025.

[a]

[1]

[b]

[c]

[d]

[2]

[3]

[4]

[e]

[f]

[5]

[6]

[7]