NML Cygni

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Koordinat:Sky map 20s 46d 25,54sn; +40º 06' 59,4″

NML Cygni
NML Cygni
NML Cygni'nin bulunduğu yıldız topluluğundan H-Alfa ışık görüntüsü
Gözlem verisi
Dönem J2000
Takımyıldız Kuğu
Bahar açısı (α) 20s 46d 25,54sn[1]
Yükselim (δ) +40° 06′ 59,4″[1]
Galaktik enlem -01,9210[1]°
Galaktik boylam 080,7984[1]°
Görünür parlaklık  (V) 16,60[1]
Görünür parlaklık  (B) 18,64[1]
Görünür parlaklık  (R) 11,19[1]
Görünür parlaklık  (J) 4,877[1]
Sınıflandırma
Tayfsal sınıf
M6I[2]
B-V Renk ölçeği 2,0
Değişen yıldız türü SRB
Gökölçümsel nitelikleri
Iraklık açısı (π) 0,620 ± 0,047[3] mys
Uzaklık 5.300[3] Iy
(1.600[3] pc)
Özdevinim nitelikleri
Bahar açısı payı (μ) −1,55[3] mys/y
Yükselim payı (μ) −4,59[3] mys/y
Fiziksel özellikler
Kütle (m) 25–40[3] M
Yarıçap (r) 1.183[4] R
Aydınlatma gücü 270.000[3] L
Etkin sıcaklık 2.500 - 3.250[3][5] K
Tahmini yaş 2- 3 milyon y
Katalog belirtmeleri
V1489 Cyg • JP11 5547 • RAFGL 2650 • IRC +40448 • AAVSO 2042+39

NML Cygni veya V1489 Cygni, Kuğu takımyıldızı bölgesinde bulunan bir kırmızı üstündev[3] ve bilinen en büyük yıldızlardan birisidir. Yapılan hesaplamalara göre yarıçapı Güneş'i 1.183 defa içine alabilir,[4][6] ve bu da yaklaşık 15,3 astronomi birimine eşittir. Yıldızın uzaklığı yaklaşık olarak 5.300 ışık yılıdır.[6]

NML Cygni Cygnus OB2'nin bir parçasıdır. İki üstündev birbirinden tarih boyunca etkilenmişlerdir. İki üstündev de Güneş'e yakınlardır.[7]

Gözlemsel tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

NML Cygni 1965 yılında; Neugebauer, Martz ve Leighton tarafından keşfedildi. Rengini incelediklerinde üstündevin 1.000 derece olduğunu tahmin ettiler.[8] Üstündevin başındaki NML onu keşfeden kişilerin soyadlarından gelmektedir.[9] Ayrıca üç kaşif NML Tauri adlı yıldızı da keşfetmişlerdir, fakat genelde bu isimle değil IK Tauri olarak bilinir.[10][11] NML Cygni, Mira türü bir yarıdüzenli değişen yıldızdır. NML Cygni ayrıca V1489 diye de söylenilir,[12] fakat daha çok NML Cygni olarak bilinir. Bu 1968 yılında başlayacak uyarılmış spektral hat emisyon kaynağı keşiflerinin başlangıcıdır.[13] [14]

Karakteristik yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

NML Cygni'nin çapı Güneş'i 1.650 defa içine alabilir. Bu da yaklaşık olarak 2.295.000.000 kilometreye denk gelir. Eğer NML Cygni'yi Güneş Sistemi'nin tam ortasına koyacak olsaydık yüzeysel olarak Jupiter ve Satürn'ün yörüngeleri boyunca uzanabilirdi. Ve bu da Güneş'i 4,5 milyar kere içine almak demektir. Bolometrik parlaklığı yaklaşık olarak 3 × 105 L. Bolometrik büyüklüğü (Mbol) de −9,0 civarındadır. Buna göre NML Cygni en büyük soğuk üstündevlerin içinde,[7] Samanyolu Galaksisindeki en büyük ve en parlak olanıdır. Ayıca yarıdüzenli bir değişen yıldızdır.[7]

NML Cygni boşlukta bulunan ağır element ve moleküller birleşimi sayesinde evrimleşti. Bunlara örnek olarak oksijen, hidroksil ve su verilebilir.

Güneş Sistemindeki NML Cygni'nin de bulunduğu büyük yıldızların büyüklükleri
1. Merkür < Mars < Venüs < Dünya
2. Dünya < Neptün < Uranüs < Satürn < Jüpiter
3. Jüpiter < Proxima Centauri < Güneş < Sirius
4. Sirius < Pollux < Arcturus < Aldebaran
5. Aldebaran < Rigel < Antares < Betelgeuse
6. Betelgeuse < VY Canis Majoris < NML Cygni < UY Scuti.

NML Cygni bilinen yıldızların en yükseği olarak her yıl 2×10−4 M kadar kütle kaybı yaşamaktadır.[14][15] Yıldızlararası paralaksı 0,62 milli-yay-saniyedir.[3] Gözlemlere göre NML Cygni iki torba şekilli bir yarığa sahiptir. İç kabuğun optik derinliği 1,9, dışta kalanın ise 0,33'dür.[16]

Üstündevin bulunduğu konumdan dolayı Cygnus OB2'den hatırı sayılır kadar radyasyon kaptığı düşünülüyor. Toz ve gaz bulutları halinde olan radyasyon iki üstündev arasında birleşip kopabiliyor.[7]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g h "V* V1489 Cyg -- Variable Star". SIMBAD. http://simbad.u-strasbg.fr/simbad/sim-basic?Ident=V1489+Cygni. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2015. 
  2. ^ Monnier, J. D.; Millan‐Gabet, R.; Tuthill, P. G.; Traub, W. A.; Carleton, N. P.; Coude Du Foresto, V.; Danchi, W. C.; Lacasse, M. G. ve diğ. (2004). "High‐Resolution Imaging of Dust Shells by Using Keck Aperture Masking and the IOTA Interferometer". The Astrophysical Journal 605: 436. arXiv:astro-ph/0401363. Bibcode 2004ApJ...605..436M. DOI:10.1086/382218.  edit
  3. ^ a b c d e f g h i j Zhang, B.; Reid, M. J.; Menten, K. M.; Zheng, X. W.; Brunthaler, A. (2012). "The distance and size of the red hypergiant NML Cygni from VLBA and VLA astrometry". Astronomy & Astrophysics 544: A42. arXiv:1207.1850. Bibcode 2012A&A...544A..42Z. DOI:10.1051/0004-6361/201219587.  edit
  4. ^ a b De Beck, E.; Decin, L.; De Koter, A.; Justtanont, K.; Verhoelst, T.; Kemper, F.; Menten, K. M. (2010). "Probing the mass-loss history of AGB and red supergiant stars from CO rotational line profiles. II. CO line survey of evolved stars: Derivation of mass-loss rate formulae". Astronomy and Astrophysics 523: A18. arXiv:1008.1083. Bibcode 2010A&A...523A..18D. DOI:10.1051/0004-6361/200913771. 
  5. ^ Zubko vd.: "Observations of Water Vapor Outflow from NML Cygnus"; The Astrophysical Journal, Vol. 610 (1), S. 427-435 (2004)
  6. ^ a b Schuster, Michael Thomas (2007). [[[Google Kitaplar]]'da NML Cygni Investigating the Circumstellar Environments of the Cool Hypergiants]. ProQuest. s. 57. ISBN 978-0-549-32782-0. Google Kitaplar'da NML Cygni. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2012. 
  7. ^ a b c d Schuster, M. T.; Marengo, M.; Hora, J. L.; Fazio, G. G.; Humphreys, R. M.; Gehrz, R. D.; Hinz, P. M.; Kenworthy, M. A. ve diğ. (2009). "Imaging the Cool Hypergiant NML Cygni's Dusty Circumstellar Envelope with Adaptive Optics". The Astrophysical Journal 699 (2): 1423. arXiv:0904.4690. Bibcode 2009ApJ...699.1423S. DOI:10.1088/0004-637X/699/2/1423.  edit
  8. ^ Neugebauer, G.; Martz, D. E.; Leighton, R. B. (Temmuz 1965). "Observations of Extremely Cool Stars". Astrophysical Journal 142: 399–401. Bibcode 1965ApJ...142..399N. DOI:10.1086/148300. 
  9. ^ Hearnshaw, J. B. (2 May 1996). [[[Google Kitaplar]]'da NML Cygni "New infrared sources and their interpretation"]. The Measurement of Starlight: Two Centuries of Astronomical Photometry. Cambridge University Press. s. 278. ISBN 978-0-521-40393-1. Google Kitaplar'da NML Cygni. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2012. 
  10. ^ DOI:10.1086/149015
    Bu alıntı, sonraki birkaç dakika içinde otomatik olarak tamamlanacaktır. Siz de kuyruğun önüne geçebilir ya da elle açıklayabilirsiniz
  11. ^ Kukarkin, B. V.; Efremov, Yu. N.; Frolov, M. S.; Medvedeva, G. I. ve diğ. (8 Kasım 1968). "Identification List of the New Variable Stars Nominated in 1968". Information Bulletin on Variable Stars 311 (1). Bibcode 1968IBVS..311....1K. http://www.konkoly.hu/cgi-bin/IBVS?0311. 
  12. ^ Kukarkin, B. V.; Kholopov, P. N.; Kukarkina, N. P. (27 Kasım 1975). "61st Name-List of Variable Stars". Information Bulletin on Variable Stars 1068 (1). Bibcode 1975IBVS.1068....1K. http://www.konkoly.hu/cgi-bin/IBVS?1068. 
  13. ^ Cohen, R. J.; Downs, G.; Emerson, R.; Grimm, M. ve diğ. (1 April 1987). "Narrow polarized components in the OH 1612-MHz maser emission from supergiant OH-IR sources". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society 225: 491–498. Bibcode 1987MNRAS.225..491C. DOI:10.1093/mnras/225.3.491. 
  14. ^ a b Kevin Marvel (19 Aralık 1996). "NML Cygni". The Circumstellar Environment of Evolved Stars As Revealed by Studies of Circumstellar Water Masers. Universal-Publishers. ss. 182–212. ISBN 978-1-58112-061-5. http://books.google.com/books?id=wwx1Gj5wR5QC&pg=PR182. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2012. 
  15. ^ "Combined Array for Research in Millimeter-wave Astronomy". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160304095020/https://safe.nrao.edu/wiki/pub/Main/CARMA/760-1.pdf. Erişim tarihi: August 27, 2012. 
  16. ^ DanchiI, W. C.; Green, W. H.; Hale, D. D. S.; McEleroy, K. ve diğ. (Temmuz 2001). "Proper Motions of Dust Shells Surrounding NML Cygni". The Astrophysical Journal 555: 405. Bibcode 2001ApJ...555..405D. DOI:10.1086/322237.