Muharrem Ergin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Muharrem Ergin
Doğum 1923
Ahıska, Sovyetler Birliği
Ölüm 6 Ocak 1995 (71-72 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Meslek Türkolog

Muharrem Ergin (1923, Ahıska - 6 Ocak 1995, İstanbul), Türk Türkologdur.[1]

Ahıska'da Karapapak (Terekeme) [Türkiye'de "Mesket Türkleri" olarak bilinir][2] kökenli bir ailede dünyaya geldi.[1] 1925 yılında ailesiyle Türkiye'ye göç ederek Muş'a bağlı Bulanık kazâsına yerleştiler. Bulanık'ta başladığı eğitimini, 1943 yılında Balıkesir Lisesi'nde yatılı okuyarak sürdüren Ergin; 1945 yılındaki Tan gazetesi baskınına katılan ve göstericileri yönlendirenlerdir.[3] 1947 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nden mezun oldu. Reşit Rahmeti Arat'ın asistanı olarak, mezun olduğu üniversitede akademik çalışmalarına başladı. 1963'te doçent, 1971 yılında profesör unvanı aldı ve 1986-1990 yılları arasında ise üniversitenin Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanlığını yaptı. Orhun Âbideleri'nin günümüz Türkçesine birebir çevirisini de yapan Ergin, 1990 yılında emekli oldu.[1]

Hayatının son yıllarını parkinson hastalığı ile mücadele ederek geçiren Ergin, zatürreeye yakalandıktan bir hafta sonra, 6 Ocak 1995 tarihinde öldü. Mezarı Hasdal Mezarlığı'ndadır.[1][4]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Azerî Türkçesi (1970, 1981)
  • Dede Korkut Hikâyeleri - Dede Korkut kitabı (1969, 1971, 1980, 1983, 1988, 1991, 1992, 1999)
  • Dede Korkut kitabı: (inceleme) (1958, 1963, 1966, 1981)
  • Dede Korkut kitabı: Metin-Sözlük (1964?)
  • Ebülgazi Bahadır Han: Türklerin Soy Kütüğü (1974?)
  • Edebiyat ve Eğitim Fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı (1988, 1989)
  • Kadı Burhaneddin Dîvânı (Hazırlayan?) (1980)
  • Oğuz Kağan Destanı (Yayına hazırlayan?) (1988)
  • Orhan Şâik'e Cevap: Biz Şaşmadık (1964)
  • Orhun Âbideleri (1970, 1973, 1980, 1983, 1984, 1998, 1999, 1988, 1999)
  • Osmanlıca Dersleri (1958, 1962, 1980, 1981, 1982, 1986, 1987, 1989)
  • Sovyet Emperyalizmi, Balkanlar ve Türkiye (1974?)
  • Türk Dil Bilgisi (1958, 1962, 1967, 1972, 1977, 1980, 1981, 1984, 1985, 2001, 2002)
  • Türk Dili (1986, 2002)
  • Türk Dili: Lise I (1976)
  • Ahmet ve Dedesi (1999)
  • Türk Dili Kompozisyon: Lise I, II, III, IV. Dönemler (1994, 1995)
  • Türk Dili ve Edebiyatı : Edebiyat - Kompozisyon - Türk Dili (1992)
  • Türk Dili: Lise 1 (1991)
  • Türk Dili: Lise II. Dönem (1992?)
  • Türkiye'nin Bugünkü Meseleleri (1975)
  • Türkoloji Tezleri 1922-1961 (1962)
  • Üniversiteler İçin Türk Dili (1987, 1988, 1992, 1994, 1995, 2001)

Makaleleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bursa Kitaplıklarındaki Türkçe Yazmalar Arasında, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. IV, Sayı 4, (İstanbul 1952), s.107-132
  • Câmiü'l-Me'âni'deki Türkçe Şiirler, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. III, Sayı 3-4, s.539-569.
  • Dede Korkut Kitabı Üzerinde I, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. V, İstanbul, 1953, s.121-151.
  • Dede Korkut Kitabı Üzerinde II, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. VI, İstanbul, 1954, s.91-118.
  • Kadı Burhaneddin Dîvânı Üzerinde Bir Gramer Denemesi, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. IV, Sayı 4, İstanbul, 1952, s.287-327.
  • Melihî, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. II, Sayı 1-2, İstanbul, 1947, s.59-78.
  • Reşid Rahmetî Arat'ın Eserleri, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. XI, İstanbul, 1961, s.1-10.
  • Türk Dili ve Edebiyatını İlgilendiren Neşriyat, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi c. II Sayı 3-4 (İstanbul 1948), s.301-326.
  • Türkçe ve Dil Bilgisi Öğretimi, 1974, Türk Kültürü 33 (382) 2.95, s.1-3.
  • Türkoloji Bölümü Çalışmaları, II. Tez Çalışmaları, İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. X, İstanbul, 1960, s.133-160.
  • Türkoloji Bölümü Çalışmaları, II-Tez Çalışmaları, İ.o. Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, c. XI, İstanbul, 1961, s.109-128.

Yaptırdığı tezler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Mehmet Metin Karaörs (1985), Ali Şîr Nevâyî'nin İkinci Dîvânı NEVÂDİRÜ'Ş-ŞEBÂB (giriş-metin-dil özel.) Doktora Tezi, İÜ. Sos. Bil. Enst., 710 sayfa, TDK yay.
  • Ceval Kaya (1989), Altun Yaruk (Suvarnaprabhasottama-Sutra) giriş-metin-dizin (2 cilt) Doktora Tezi, 779 sayfa, YÖK Tez Numarası: 754.
  • Gülşen Seyhan (1990), Köroğlu Destanı (Azerbaycan varyantı), inceleme-metin, Doktora Tezi, 587 sayfa, YÖK Tez Numarası: 9335.
  • Mustafa Sinan Kaçalin (1990), Çinggis Kağan Tarihi çevirisi, Doktora Tezi, 344 sayfa, YÖK Tez Numarası:9396.
  • Cevdet Eralp Alışık (1991), Çağdaş Âzerî Türkçesi Hikâyeleri, Doktora Tezi, 457 sayfa, YÖK Tez Numarası: 14484.
  • Nilüfer Akgür (1986), Kadı Burhaneddin Dîvânı'nın (s.61-91) Gramatikal İndeksi, Yüksek Lisans Tezi, 128 sayfa, YÖK Tez Numarası:162036.
  • Ümit Tokatlı (1984), Elvan Çelebi'nin Menâkıbnâme'si (metin-indeks-gramer) , Doktora Tezi, 784 sayfa, YÖK Tez Numarası:163801.

Muharrem Ergin'in anısına yazılanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ahmet Günşen (1995), “Prof. Dr. Muharrem Ergin’in Ardından”, Erciyes, sayı: 207, Mart 1995, s. 14-15.
  • Ahmet Bîcan Ercilasun (1995), “Hocam Muharrem Ergin’in Ardından”, Türk Dili, Sayı:518, Şubat 1995.
  • Gülşen Seyhan Alışık (2005), “Görkemli Alim Muharrem Ergin Beğ”, Modern Türklük Arastırmaları Dergisi, C.2, Sayı 4, Ankara 2005, s.10-25.
  • Metin Karaörs (2008), Hocam Prof. Dr. Muharrem Ergin, İstiklâl Gazetesi3 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Muharrem Ergin özel sayıları[değiştir | kaynağı değiştir]

  • (1991), (Prof. Dr. Muharrem ERGİN'e Armağan), Türk Kültürü Araştırmaları Dergisi, Cilt: XXVIII/1-2, 1990 , Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, Ankara, 378 s.
  • (2005), Modern Türklük Araştırmaları Dergisi, Cilt: 2, Sayı: 4, Aralık 2005, Prof. Dr. Muharrem Ergin Anısına

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d A. Azmi Bilgin. "ERGİN, Muharrem (1923-1995)". TDV İslâm Ansiklopedisi. 12 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2019. 
  2. ^ Muharrem Ergin 1923-1995, Sertkaya, Osman Fikri, Prof. Dr.
  3. ^ İlhan Darendelioğlu, Türkiye'de Milliyetçilik Hareketleri s.160'dan aktaran Yalçın Küçük Türkiye Üzerine Tezler 1908-1998 2. Kitap s.336
  4. ^ "Prof. Ergin'e son görev". Milliyet. 10 Ocak 1995. 12 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2019.