Marie Under

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Marie Under
Marie Under circa 1903 by Max Meixner of Reval (Tallinn).jpg
Marie Under yaklaşık 1899.
Doğum 27 Mart 1883(1883-03-27)
Reval, Estonya Guberniyası, Rusya İmparatorluğu
(günümüzde Tallinn, Estonya)
Ölüm 25 Eylül 1980 (97 yaşında)
Stockholm, İsveç
Milliyet Eston
Edebî akım Siuru, Tarapita
Evlilik
Carl Hacker
(e. 1902; b. 1924)

Artur Adson
(e. 1924; ölümü 1977)
Çocuklar Dagmar Stock (1902-1994)
Hedda Hacker (1905-1988)

Marie Under (27 Mart [E.U. 15 Mart] 1883- 25 Eylül 1980) en büyük Estonyalı şairlerden biriydi. Nobel Edebiyat Ödülü'ne en az sekiz kez aday gösterildi.[1]

Erken dönem[değiştir | kaynağı değiştir]

Under, öğretmen Priidu (1843-1930) ve Leena Under (evlilik öncesi soyadı Kerner) (1854-1934) kızları olarak Estonya'nın Reval'da (şimdi Tallinn) doğdu. Evangeline (1880-1932) ve Gottried (1881-1882) adlarında iki büyük ve Berta (1885-1974) ve Christfried (1887-1934) adlarında iki küçük kardeşi vardı. Özel bir Alman kız okuluna gitti. Mezun olduktan sonra bir kitapçıda satış elemanı olarak çalıştı. Boş zamanlarında Almanca şiirler yazdı. 1902'de Estonyalı bir muhasebeci olan Carl Hacker ile evlendi. Çiftin, Moskova'nın bir banliyösü olan Kuchino'da yaşarken Dagmar ve Hedda adında iki çocuğu oldu. Ancak 1904'te Estonyalı sanatçı Ants Laikmaa'ya aşık oldu. Laikmaa, şiirini Estoncaya çevirmesi için onu ikna etti ve çevrilmiş eserlerini yerel gazetelere sundu.

1904'te Estonyalı sanatçı Ants Laikmaa'nın Marie Under portresi

Estonya'ya dönüş[değiştir | kaynağı değiştir]

1906'da Marie Under Reval'a döndü. 1913'te sekreteri olan Artur Adson ile tanıştı. Ayrıca yayınlanan şiirlerinin ilk ciltlerini de derledi. 1924'te, Under Carl Hacker'dan boşandı ve Adson ile evlendi.

1910'ların sonlarında Under, etkili Siuru edebi hareketine dahil oldu. Adını Fin-Ugor mitolojisindeki bir ateş kuşundan alan bu grup, 1917'de kuruldu ve Genç Estonya formalist geleneğine ters düşen dışavurumcu ve neo-romantik bir hareketti. O sırada Siuru hareketine dahil olan diğer Estonyalı şairler ve yazarlar arasında Peet Aren, Otto Krusten, Friedebert Tuglas, Artur Adson, August Gailit, Johannes Sempre ve Henrik Visnapuu sayılabilir. 1917 - 1919 yılları arasında şair grubu üç cilt şiir yayınladı. 1919'da grup içindeki çatışmalar Visnapuu ve Gailit'in ayrılmasına neden olurken, Johannes Barbarus ve August Alle yeni üyeler olarak katıldı.[2][3]

Under, 1922'de Estonya Yazarlar Birliği'nin kurucularından biriydi.[4]

1920'lerde Under, sık sık tatile gittiği Toila köyündeki Rus şair Igor Severyanin'in evini sık sık ziyaret ediyordu. Severyanin, Under'dan bir çeviri kitabı yayınladı.[5] Severyanin Estonca bilmiyordu ve kelime kelime çevirileri temel aldı.[6]

Sürgünde yaşam[değiştir | kaynağı değiştir]

Eylül 1944'ten itibaren SSCB Estonya'yı yeniden işgal etti. Under ve ailesi İsveç'e kaçtı. Bir mülteci kampında neredeyse bir yıl geçirdiler. Aile, 1945'te İsveç'in Stockholm banliyösü olan Mälarhöjden'e taşındı ve Under burada 25 Eylül 1980'de ölümüne kadar yaşadı. Stockholm'de öldü ve Stockholm'deki Skogskyrkogården'e gömüldü. Ocak 2015'te Estonya'da yeniden gömüleceği açıklandı.[4] 9 Haziran 2016'da Under ve Adson, kızı Hedda Hacker ve kız kardeşi Berta ile birlikte Tallinn'deki Rahumäe Mezarlığı'na defnedildi.[7]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Nomination Database". www.nobelprize.org. 8 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2017. 
  2. ^ Jean Albert Bédé, William Benbow Edgerton, Columbia Dictionary of Modern European Literature, Columbia University Press, 1980, 0-231-03717-1, p237
  3. ^ Rubulis, Aleksis. Baltic Literature. University of Notre Dame Press,1970.
  4. ^ a b Tambur, S. (4 Ocak 2015). "Estonia's most influential poet to be reburied". Eesti Rahvusringhääling. 3 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2015. 
  5. ^ Шумаков, Юрий. "Игорь Северянин в Эстонии" (Rusca). Встреча. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2015. 
  6. ^ "Игорь Северянин" (Rusça). Век Перевода. 27 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2015. 
  7. ^ "Marie Underi säilmed sängitati Rahumäe kalmistule" (Estonca). Delfi. 9 Haziran 2016. 10 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2020. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]