Lurlar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Lurlar
لر
Önemli nüfusa sahip bölgeler
İran İran 7.600.000[1]
Diller
Din
çoğunluk: İslam (Şiilik), diğer: Zerdüştlük

Lurlar (Lurca: لور, Zazaca: Lor, Farsçaلُر), İranlı bir halktır. Batı kuzeybatı ve güney batı İran'da Luristan, Huzistan, Hamedan, Çaharmahal ve Bahtiyari, İsfahan ve İlam eyaletlerinde yaşarlar. Bir İran dili olan Lurca'yı konuşurlar. Şeref Han'ın Şerefname'sinde Lurların Kürt, Lurcayı Kürtçe'nin lehçesi olduğuna dair net bir bilimsel veri ortaya koyamamıştır. Bu nedenle tarihi analizlerde Lurca; İran'ı diller olan Zazaca, Talisce, Gilakca'ya benzediği için bu halkların akrabası olduğu düşünülmektedir. 1996 nüfus sayımına göre nüfusları 4,1 milyondur. 2015'te tahmini 8 milyondan fazla kişinin anadili Lurca'dır.

Michael M. Gunter'e göre lurlar 1000 yıl önce Moğol istilası nda Zazalar'dan ayrılmaya başlamışlardır. Nitekim 16. yüzyılda yazılan Şerefname'de Lurlar Kürt olduguna dair bilimsel veriler yetersizdir. Ayrıca 11. ve 15. yüzyılları arasında hüküm sürmüş bir Deylemi devleti olan Luristan Atabeyliği de bu ismi kullanmıştır. Gutiler gibi bir antik Zagros halkı olan Lullubiler'in modern Lurlar olduguna dair elle tutulabilir bilimsel veri yoktur, Kürt olduğunu düşünmek isteyen Kürt milliyetçilleri bu konuda yeterli bilimsel kanıt gösterememektedir.[2] Türk seyyah Evliya Çelebi'nin yazdığı Seyahatname'de Bingöl halkından bahsederken: "..Bingöl yaylasının halkı: Zaza, Lolo, İzol, Yezidi, (...) gibi Zaza aşiretleri olup...[3] Yakut El-Hamavi Mujam-El Buldan eserinde Lurlar'ın bir Kürt aşireti olarak yazımında hiçbir bilimsel analiz sunamamıstır. Lurca dillere ek olarak, Lur kıyafetleri Lurları diğer etnik gruplardan ayırır.[4] Ayrıca Lur dans (Bâzi), Lurların bir diğer etnik simgesidir.

Dil[değiştir | kaynağı değiştir]

Lurca, Hint-Avrupa dil ailesinden İran dillerine bağlıdır.

Rihard N. Frye, şöyle söylemiştir; Lurlar ve onların dilleri Fars bölgesinin Farsları ile yakından ilgilidir. Ve doğal olarak İranlı halkların güneybatı kolundandırlar.[5]

Lurca, Farsça gibi bir Güneybatı İran dilidir.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Not[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Ethnologue Report on Iran". 4 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2008. 
  2. ^ Egon van Eickstadt, Türkler Kürtler ve İranlılar sayfa 97
  3. ^ Seyahatname/Kürdistan Gezisi
  4. ^ QaedRahmat, Issa (2014), Clothes of Feyli Lurs in Luristan, Ilam and Kermanshah (illustrated, revised reprint bas.), Motie Press, Qom 
  5. ^ Frye, Richard N. (1983). Handbuch der Altertumswissenschaft, Part 3, Volume 7. Beck. s. 29. ISBN 978-3406093975. 

Lur - Lor Köken bilgisi