Lira

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Lira, günümüzde Türkiye'nin yanı sıra Suriye ve Lübnan'ın resmî para birimlerinin adıdır.

Euro Alanı üyelerinden İtalya (1807-1813, 1861-2001), Kıbrıs (1879-2007), Malta (1972-2007), Vatikan (1866-1870, 1929-2001), Fransa (781-1794) ve bunlardan ayrı olarak İsrail'in (1948-1980) geçmiş para birimi lira idi. Ayrıca lira terimi, Birleşik Krallık ve deniz aşırı kolonileri, Sudan ve Güney Sudan'ın ayrıca İrlanda'nın Euro öncesi para birimi (997-2001) olan pound sözcüğünün de Türkçe karşılığıdır.

Kökeni[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçeye, İtalyanca üzerinden Latinceden geçmiştir. Latince libra sözcüğü, "terazi" anlamındadır. Libra, Roma İmparatorluğu döneminde, değerli metallerin ölçümünde 327,45 gramlık bir ağırlık birimi olarak kullanılmış ve böylece para birimi anlamında da kullanılır olmuştur. Öte yandan "pound" sözcüğü de Latince pondus (ağırlık) sözcüğünden türemiştir.

Kullanan ülkeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Ülke Para birimi ISO 4217 kodu Sembolü Kullanım durumu Tedavülde kaldığı tarihler
Günümüzde kullanılmaya devam edilenler
TürkiyeKuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Türk lirası TRY Kullanılıyor 1844–1923

(Osmanlı

lirası)

1923-Günümüz
Suriye Suriye lirası SYP ₤S Kullanılıyor 1919-1939

(Suriye-Lübnan lirası)

1939-Günümüz
Lübnan Lübnan lirası LBP ₤L Kullanılıyor 1939-Günümüz
Tedavülden kalkanlar
Pavillon royal de la France.svg Fransız lirası 1794'te Frank'a, ardından

2002'de Euro'ya geçildi.

781–1794
İtalya İtalya İtalyan lirası ITL 2002'de Euro'ya geçildi. 1861–2002
Flag of Republic of Venice (1659-1675).svg Venedik lirası 1807'de tedavülden kalktı. 1807'ye kadar.
Flag of Genoa.svg Ceneviz lirası 1797'de tedavülden kalktı. 1797'ye kadar.
Flag of Lucca.svg Lucca lirası 1847'de tedavülden kalktı. 1826–1847
Flag of the Kingdom of Naples (1811).svg Napoli lirası 1813'te tedavülden kalktı. 1812–1813
Flag of the Duchy of Parma (1851-1859).svg Parma lirası 1859'da tedavülden kalktı. 1815–1859
State Flag and War Ensign of the Kingdom of Sardinia (1816-1848).svg Sardinya lirası 1861'de tedavülden kalktı. 1816–1861
Flag of the Grand Duchy of Tuscany (1840).svg Toskana lirası 1826'da tedavülden kalktı. 1814–1826
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg Trablus lirası 1951'de tedavülden kalktı. 1943–1951
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg İtalyan Doğu Afrika lirası AOI 1941'de tedavülden kalktı. 1938–1941
Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg İtalyan Somaliland lirası 1926'da tedavülden kalktı. 1925–1926
San Marino San Marino lirası SML ₤, £ or L 2002'de Euro'ya geçildi. 1860'lar–2002
Vatikan Vatikan lirası VAL ₤V 2002'de Euro'ya geçildi. 1866–1870

(Papalık

lirası)

1929–2002
Malta Malta lirası MTL ₤M 2008'de Euro'ya geçildi. 1825–2008
Kıbrıs Cumhuriyeti Kıbrıs lirası CYP ₤C 2008'de Euro'ya geçildi. 1879–2008
İsrail İsrail lirası ILP 1980'de Şekel'e, ardından

1985'te Yeni Şekel'e geçildi.

1948–1980
Sterlinler (Poundlar)
Birleşik Krallık Birleşik Krallık İngiliz sterlini GBP £ Kullanılıyor 1694-Günümüz
Falkland Adaları Falkland Adaları sterlini FKP £ Kullanılıyor
Cebelitarık Cebelitarık sterlini GIP £ Kullanılıyor
Saint Helena Saint Helena sterlini SHP £ Kullanılıyor
Jersey Jersey sterlini JEP £ Kullanılıyor
Guernsey Guernsey sterlini GGP £ Kullanılıyor
Man Adası Manx sterlini IMP £ Kullanılıyor
Sudan Sudan sterlini SDG ₤S Kullanılıyor 2007-Günümüz
Güney Sudan Güney Sudan sterlini SSP £SS Kullanılıyor 2011-Günümüz

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]