Lübnan sediri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Lübnan sediri
Libanonzeder.jpg
Korunma durumu

Hassas (IUCN 3.1)
Bilimsel sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem: Plantae
Klad: Tracheophyta
Bölüm: Pinophyta
Sınıf: Pinopsida
Takım: Pinales
Familya: Pinaceae
Cins: Cedrus
Tür: C. libani
İkili adlandırma
Cedrus libani
A.Rich. in J.B.G.M.Bory de Saint-Vincent, Dict. Class. Hist. Nat. 3: 299 (1823).

Toros sediri veya Katran ağacı (Cedrus libani), çamgiller (Pinaceae) familyasından Güney Anadolu Toroslarında yaygın görülen, ayrıca Kelkit ve Yeşilırmak vadilerinde kalıntı meşcereleri bulunan bir sedir türü.

Morfolojik özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

40 m'ye kadar boy yapar. Genç sürgünler grimsi kahverengi, çıplak ya da hafif tüylüdür. İğne yapraklar 1,5-3,5 cm uzunluğunda, sert ve batıcıdır. Renkleri önceleri koyu yeşil, zamanla yaşlı bireylerde mavimsi yeşil renk almaktadır. Kozalakları genellikle fıçı biçimindedir. Boyları 8–10 cm, enleri 4–6 cm'dir. Kozalak pulları geniş ve tam kenarlıdır. Dış yüzeyleri hafifçe tüylüdür. Kozalakların üzerlerinde bol reçine bulunmaktadır.

Ekolojik özellikleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Toros sedirinin ışık isteği fazladır ve yarı ışık ağacı olarak kabul edilir. Toprak bakımından seçici değildir. Daha ziyade kayalık kalkerli yamaçlarda yetişirler. Akdeniz ikliminin hakim olduğu yerlerde bulunur. Kışları ılık yerler ister.

Dağılımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğal olarak Güney Anadolu ve Lübnan'da yayılmış olup, batı sınırı Fethiye ve Köyceğiz'den başlar. Doğuya doğru Toros Dağları üzerinden uzanmakta, Göksun ve Kahramanmaraş yörelerinden bir kavisle güneye Nur Dağlarına yönelmektedir. Lübnan'da ancak Cebelübnan'da kalmıştır. Bu ana yayılışı dışında ise Kuzey Anadolu'da Kelkit-Yeşilırmak Vadisinde Erbaa yakınlarında Çatalan Köyünde ve Niksar yörelerinde 100 hektarlık adacıklar halinde bulunmaktadır. İç Anadolu Bölgesinde de Afyon-Emirdağ-Dandindere'de yayılışı vardır.

Kültivarlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Cedrus libani cv. "Aurea" - Yapraklar sarımsı yeşil renkte asıl türden ayrılık gösterir. Ağaççık formundadır.
  • Cedrus libani cv. "Glauca" - Yaprakları mavimsi yeşil renkte.
  • Cedrus libani cv. "Pyramidalis" - Piramit çalı formunda.
  • Cedrus libani cv. "Pendula" - Dalları aşağı sarkık formludur. Ağaççıktır. Ana gövdesi yoktur.